Przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej.

§ 1. Urzędy Ziemskie pod naczelnem kierownictwem Głównego Urzędu

Ziemskiego powołane ustawą O ich organizacj i do przeprowadzenia reformy

rojnej spełniają przekazane im zadania przy współdzia ł aniu Gminnych

i Powiatowych Komisji Ziemskich.

§ 2.

Gminne Komisje Ziemskie (art. 27 ust. o organ izacji Urz. Ziem.)

współdziałają w ten sposób, iż będą brać udział w pracach należących do

zakresu działania Komisarzy Ziemskich na ich żądanie na terenie danej

gminy przez udzielanie . im informacji we wszystkich sprawach, tyczących się

reformy rolnej, a zwł~szcza opinjować, zgodnie z ustawą z dnia 15 lipca

. 1920 r., o zgłoszonych kandydatach na nowotworzone osady, oraz występo ..

WaĆ z wnioskami co do rozmiaru nowotworzonych gospodarstw.

N283.

Dziennik Ustaw. Poz. 557.

§ 3. Współdziałanie Powiatowych Komisji Ziemskich (art. 24 Ustawy

o organizacji Urzędów Ziemskich) polega na tem, iż opinje, i wnioski Gminnych Komisji Ziemskich przed kłada Ko mi s <l rz Ziemski, jako przew odn iczący,

Powiato wej Komisj i Ziemskiej do oce ny, względnie aprobaty.

W sz czegó l ności Powiatowe Kom isje Ziemskie mają

a) występować z opinj ą i wn ioska m i o przekazywaniu dóbr, znajdujący'ch się w pos iadani u Państwa, tu dzież o wykup prywatnych

ma jątków ziemskich niezbędnych do p arcel acji,

b) kwalifikować na nowotworzone osa dy kandydatów, którym przysłu­

guje bezwzgl ęd nie prawo pi erwszeństw a (art. 29 i 31 Ustawy); tu d z ież z uwzględnieniem osadn ików zamiej scowych z kategorj i osób,

zgłoszonych przez Okręgowy Urząd Ziemski.

Listy takich osób

będą Okręgowe Urzędy Ziemsk ie przesyłały perjodycznie Komisarzom Zie mskim w celu ich zuż ytkowania przez Powiatowe Komisj e

Ziemskie,

c) udzielać opinji o planie parcelacyjnym i w innych kwestjach, przewidzianych w ustawie o wykonaniu reformy rolnej, tudzież na

żądanie Komisarzy Ziemskich i innych Urzędów Ziemskich.

Powiatowym Komisjom Ziemskim przysługu j e prawo występowania

z wnioskami niezależnie od wniosków Gminnych Komisj i Ziem skich.

§ 4.

Do chwili utworzenia Powiatowych Komisji Ziemskich atrybucje

tychże określone wyżej w § 3 spełniają Powiatowi Komisarze Ziemscy w myśl

przepisów, normujących ich czynności urzędowe.

§ 5. Zebrane drogą wyżej wskazaną materjały przygotowawcze w poszczególnych sprawach, uzupełnione szczegółowym opisem danego majątku

ziemskiego i umotywowanemi wnioskami tak co do głównego przedmiot u,

jak i co do likwidacji obciążeń hipotecznych i dzierżawnych, oraz co do

mewywłaszczalnego obszaru folwarcznego na rzecz właściciela, w myśl art. 2

ustawy, przesyłają Komisarze Ziemscy niezwłocznie właściwemu Okręgo wemu

Urzędowi Ziemskiemu dla przedsięwzięcia dalszych czynności skierowanych

do ewentualnego powiększenia zapasu ziemi na parcelację.

§ 6. W celu perjodycznego przekazywania corocznie dóbr znajdujących

w posiadaniu Państwa na parcelację w myśl art. 4 ust. 1 Ustawy z dnia

15-go lipca 1920 r. o reformie rolnej, Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państ­

wowych na wniosek Głównego Urzędu Ziemskiego, zekomunikowany mu

najpóżniej w miesiącu sierpniu każdego roku. ustala w porozljmieniu z Głów­

nym Urzędem Ziemskim wykaz majątków. przeznaczonych na parcelację

i po ewentualnem dokonaniu wyłączeń do swej dyspozycji przekazuje dane

majątki Głównemu Urzędowi Ziemskiemu najpóźniej do dnia l -go lutego

roku następnego wraz z odnośnemi aktami do dalszego zarządzenia. .

si ę

§ 7. Majątki państwowe przekazane do parcelacji winny być uregul owane pod względem hipotecznego prawa własności oraz zwolnione 'od takich obciążeń, któreby uniemożliwiały parcelację.

§ 8. Jeżeli przekazany majątek państwo wy znajduje się w dzi erżawie ,

winna być dzierżawa con ajmniej na rok naprzód wypowie dzian a analogicz nie do art. 17 ustawy, o ile ko ntrakt nie umożliw ia wcześniej szego rozwią­

zania, i kończyć si ę winna najpóźniej z dniem 1 kwietnia r. następnego

z zastrzeżeniem, iż w t ym ostatn im okresie dzierżawy mogą by ć prowadzone

prace parcelacyjne bez przeszkody ze strony dzierżawcy, którego prawa

ograniczają się po zbiorach tylko do korzystania z pomieszczeń w majątku

dla niego i jego dobytku.

Dziennik Ustew. POl. 557.

1'& 83.

§ 9. Po przekazaniu danego majątku państwowego do parcelacji wła·

śc i wy Okręgowy Urząd Ziemski powola ~pecjalną Komisję szacunkową prze·

w i dzianą wart. 5 ustawy w celu oznaczenia wartości majątku.

W skład Komisji wchodzą dwaj przedstawiciele Głównego Urzędu Ziemskiego, z któ rych jeden będzie miejscowy Kom isa rz Ziem ski, dwaj przed-

stawiciele Ministerstwa Roln ictwa i Dóbr Państwowych wyznaczeni przez

Okr ęg owy Zarząd Dóbr Państwowych, z których jeden będz i e miejscowy

inspektor majątków państwowych wre szc ie delegat Ministe rstwa Skarbu,

jako przewodnicz ą cy Komisji, wyznaczony przez Ministra Skarbu lub z jego

upoważnienia przez dyrektora (przez nacz el nika) Okręgowej Izby Skarbowej na z g łoszone przez Okręgowy Urząd Ziemski żądan i e.

wartości majątku winna

do wskazówek podanych w § 19 niniejszych przepisów co do

m zacowania dóbr prywatnych.

§ 10. · Komi sja Szacunkowa przy oznacze niu

s i ę stosować

§ 11. Co do prywatnych majątków ziemskich nadających się do parCE lacji-po otrzymaniu akt od Komisarza Ziemskiego-Okręgowy Urząd Ziemski

przesyła sp rawę do Głównego Urzędu Ziemskiego w celu zawiadomienia

Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych w myśl art. 4 ustęp 2 ustawy

" o za~ierzonym wykupie " danego majątku na parcelację. Jeżeli po zawiadomieniu Głównego Urzędu Ziemskiego o zamierzonym wykupie Minr·

sterstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych w zakreślonym miesięcznym terminie nie zadecyduje o wyłączeniu danego majątku na inne cele państwowe ,

wówczsa Główny Urząd Ziemski przekaże sprawę właściwemu Okręgowemu

Urzędowi Ziemskiemu do dalszego działania w kierunku dobrowolnego lub

przymusowego wykupu.

§ 12. Gdy na wniosek Okręgowego Urzędu Ziemskiego zapadnie

uchwała Okręgowej Komisji Ziemskiej, 'probują c a przymusowy wykup

danego majątku (art. 6 ustawy) Okręgowy Urząd Ziemski zawiadomi bezzwłocznie o tęj decyzji właściciela majątku lu b jego zastępcę prawnego

pismem przez wyznaczonego do tego swego funkcjonarjusza. Doręczenie

zawiadomienia za potwierdzeniem odbioru uskutecznia się w myśl przepisów

procedury cywilnej o doręczaniu pozwów sądowych. . ,

.

§ 13. Zastrzeżony dla właściciela wart. 7 ustawy · 30·dniowy termin

do dobrowolnej sprzedaży majątku Państwu liczy się od dnia doręczenia

zawiadomienia w myśl § 12.

§ 14. Jeżeli układ dobrowolny o sprzedaż dojdzie do skutku, właści­

ciel lub jego zastępca prawny winien w ciągu zakreślonego 30-dniowego

terminu zeznać d e klaraCję na piśmie (proj e kt dobrowolnej umowy).

Deklaracja ta jest prawnie wiążąca i nie moż e być jednostronnie przez

zeznającego cofnięta .

§ 15. Do podpisania formaln e go kontraktu kupna-sp rzed a ży imieniem

Państwa w razie dobrowolnego układu z wła ś cicielem jest upoważniony

Prezes Okręgowego Urzędu Ziemskiego lub też inny urzędn i k uprawomoc niony do tego przez Prezesa Okręgowego Urzędu Ziemskiego.

§ 16. Na podstawie kontraktu kupna sprzedaży . zaopatrzonego klauzulą zatwierdzającą Prezesa Głównego Urzędu · Ziemskiego, Okręgowy Urząd

Ziemski poda bezzwłocznie wniosek o wpis hipoteczny prawa własności na

rzecz Państwa do właściwej hipoteki.

§ 17. Gdy z jakiegokolwiek powodu dobrowolny układ z właścicielem

majątku

do skutku nie dojdzie należy wdrożyć bezzwłocznie postępowanie

w kierunku przymusowego wykupu w myśl art. 9 i 10 ustawy.

N2 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 557.

§ 18. Przepis artykułu 11 ustawy co do wydzielenia na rzecz właści­

ciela maksymalnego obszaru, przeznaczonego na pozostawienie mu jednego

zabudowanego folwarku, dotyczy jedynie wypadków wykupu prywatnego

majątku ziemskiego w myśl art. 1 poz. 8 i art. 2 cyt. ustawy.

Rękojmia, jaką właśc i ciel żądający wcześniejszego uchwalenia dlań

obszaru gospodarczego, wyłączonego od wykupu, dostarczyć winie n może

być daną VJ formie ka ucji ' pieniężnej lub hipotecznej w wysokości co najmniej 50/0 wartości nadwyżki ziemi wykupem objętej, którą to kaucją zab~zpieczy on prawidłową i moż l iwie najwydatniejszą wytwórczość na tej

nadwyżce ziemi a ż do czasu objęcia gruntów wy kupionych przez Okręgowy

Urząd Ziemski.

.

§ 19. Komisja Szacunkowa powołana do oszacowania wykupywanej

prywatnej własności ziemskiej winna wziąć za podstawę swego orzeczenia,

oprócz innych danych do oceny służących, także przec i ętną cenę targową

danego majątku wypośrodkowaną z tranzakcji dokonanych w ostatnich

6 miesiącach w okolicy i opartych na aktach rejentalnych w hipotece ujawnionych.

Przy oszacowaniu budynków może właściciel ze swej strony

cyfry co do ich wartości, winien on jednak twierdzenie swe wiaro-

§ 20.

podać

gocinie udowodnić.

§ 21. Tak samo winien właściciel udowodnić wiarogodnie wartość

wykonanych inwestycji i nakładów wyszczególnionych wart. 15 cyt. ustawy.

§ 22. Doręczenie decyzji wydanej przez Okręgową Komisję Ziemską

w myśl art. 16 ustawy uskutecznić należy w sposób wskClzany w § 12.

W ten sam sposób uskuteczniać należy doręczenia wszelkich ważniejszych

komunikatów urzędowych, połączonych ze skutkami prawnemi dla interesowanych osób.

§ 23. Czynności Komisji Szacunkowej tudzież Okręgowej Komisji

Ziemskiej co do likwidacji praw rzeczowych, służebności gruntowych i dzierżaw, obciążających wykupywany majątek (art. 17 ustawy) należy z reguły

łączyć z czynnościami Komisji wart. 12 ustawy wymienionemi. Atoli orzeczenie Komisji Szacunkowej wydane w myśl art. 17 ustawy należy uważać

jako ekspertyzę. Jeżeli na majątku wykupywanym ciążą serwituty, wówczas decyzja Okręgowej Komisji Ziemskiej ogranicza się do uchwały o przymusowym wykupie.

Dalsze czynności Komisji w obu kierunkach winny postępować równolegle, przyczem decyzja Okręgowej Komisji Ziemskiej nastąpi po dokonanem określeniu obszaru gruntów, .przeznaczonych na likwidację serwitutów,

a tern samem po ustaleniu obszaru pozostałego 'do wykupu .

Fakt istnienia dzierżawy winien dz i erżawca udowodnić wiarogodnemi

dokumentami, jako t eż słuszność pretensji swyc h do odszkodowania winien

stw i erdzić w sposób nie pozostawiający ż adnej wątpliwoś<r.i. Decyzję Okrę­

gowego Urzędu Ziemskiego co do wcześniejszego rozWiązania dzierżawy

z reguły należy traktować łącznie z czynnościami wyszczególnionemi wart. 11

ustawy.

§ 24. Stosownie do art. 18 ustawy zarządzi Okregowy Urząd Ziemski

bezzwłocznie protokularne objęcie nabytego majątku w posiadanie, wyznaczając zarazem odpowiedniego zarządcę, który może być jeden z członków

Gminnej Komisji Ziemskiej, o ile on posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe i praktyczne, poruczając jednocześnie nadzór i opiekę nad majątkiem i jego przynależnościami miejscowej Komisji Gminnej, która ma

swe spostrzeżenia komunikować Komisarzowi Ziemskiemu.

Dziennik Us\.aw. Poz. 557.

§ 25. Do spłat należnych uprawnionym

mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16

środkach dla sfinansowania reformy rolnej.

N283.

wedle art. 20 ustawy będą

lipca 1920 r. o tymczasowych

§ 26. Po wydaniu uchwały przez Okręgową Komisję Ziemską w myśl

art. 6 ustawy wystąpi Okręgowy Urząd Ziemski niezwłocznie z wni05kiem

o zanotowanie "ostrzeże'nia" co do postanowionego wykupu danego majątku na rzecz Państwa we właściwej ksi ę dze hipotecznej. Również n iezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia Okręgowej Komisji Ziemskiej w przedmiocie wykupu danej nieruchomości (art. 21 ustawy) Okręgowy

Urząd Ziemski dokona wszelkich czynności, potrzebnych do przepisania

w odnośnej hipotece prawa własności na rzecz Państwa.

Ziemski może stawać do udziału przy licytacji

ziemskich (art. 22 ustawy) przez wyznaczonego urzędnika

lecz tylko na podstawie uzyskanego od Głównego Urzędu Ziemskiego zatwierdzenia, udzielonego na należycie umotywowany wniosek, oparty na

opinji Powiatowych Komisji Ziemskich.

§ 27.

Okręgowy Urząd

nieruchomości

Przepisy ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. stanowiące wart. 23-30

wykonania planu parcelacyjnego znajdują wyczerpujące

wskazówki w przepisach wykonawczych, zawartych w tymczasbwej instrukcji

parcelacyjnej z d. 1 maja 1920 r. (Monitor Polski N2 144 z d. 3 czerwca

1920 r.) o ile ta i nstrukcja nie została zmieniona postanowieniem ustawy

z dnia 15 lipca 1920 r. i niniejszemi przepisami.

,

.

§ 28.

techniczną stronę

§ 29. Plan parcelacyjny odnośnie do rozmiarów nowotworzonych przy

parcelacji gospodarstw przy zachowaniu ścisłe m maksymalnej normy 15 ha

(art. 27 ust.) przestrzegac winien tego, aby minimalne normy gospodarstw

tak były ustalone w danych miejscowych warunkach gospodarczych, aby

gwarantowały ich rolniczą samodzielność, żywotność i zdolność produkcyjną.

§ 30. Przewidziana wart. 31 ustawy Komisja powołana przez Prezesa

Głównego Urzędu

Ziemskiego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych dla rozstrzygania o tem, którym z pośród szczególnie zasłużonych

inwalidów i żołnierzy armji polskiej mają być bezpłatnie przyznane parcele

lub kolonje, spełniać będzie swe zadanie w ten ,sposób, iż dostarczać bę ­

dzie Głównemu Urz~dowi Ziemskiemu wykazy zakwalifikowanych kandydatów, niezależnie od tego, czy pozostają jeszcze w czynnej służbie, w tym

celu, aby oni byli uwzględniani przy wprowadzaniu w życie reformy rolnej .

I

Warszawa, dn. 17 sierpnia 1920 r.

Prezes Głównego Urzędu Ziemskiego

T. VY ilko11ski

Minister Rolnictwa i Dóbr Państwowych

]. Poniatowski

Minister Skarbu

U'. Grabski

Minister Sprawiedliwości

S t. Nowodworski

Minister Spraw Wojskowych

Sosl1kowski

Minister Pracy i Opieki Społecznej

E. Peptowski

Dziennik Ustaw. Poz. 556 i 557.

Ng 83.

556.

ROZPORZf\DZENIE Rł\DY MINISTRÓW

z dnia 16 sierpnia 1920 roku

w przedmiocie poddania sądownictwu doraźnemu przestępstw

popełnionych z chęci zysku przez urzędników.

I\rt. 1. Na podstawie rozporządzenia Rady Obrony Państwa z dnia

6 sierpnia 1920 r. (N2 73 Dz. Ustaw poz. 501), art. 2 ustawy z dn. 30 czerwca

1919 r. (Ng 55 Dz. Pr. poz. 341), rozdziału XXV austr. ustawy postępowania

karnego i rozporządzenia Rady Obron~ Państwa z dnia 20 lipca 1920 r.

(Ng 61 Dz. Ustaw poz. 393), Rada Ministrów postanowiła wprowadzić wokrę­

gach Warszawskiego i Lubelskiego Sądu Apelacyjnego na sześć miesięcy,

w okręgach zaś Lwowskiego i Krakowskiego Sądu Apelacyjnego aż do

odwołania, postępowanie doraźne względem przestępstw popełnionych przez

urzędników, a przewidzianych wart. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 stycznia

1920 r. (N2 11 Dz. Ustaw poz. 60), nie stanowi różnicy, czy chodzi o przestępstwo dokonane, czy usiłowane.

.

I\rt. 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia

w Dzienniku Ustaw.

Prezydent Ministrów

Witos

Minister Sprawiedliwości

St. Nowodworski

Minister Spraw Wewnętrznych

Skulski

557.

PRZEPISY WYKONł\WCZE

/

do ustawy z dnia 15·go lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej.

(Dz. Ust. N2 70 z 1920 r., poz. 462).