Ustawa z dnia 15 lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej.

Na cele przeprowadzenia reformy rolnej w myśl uchwały Sejmu z dnia 10 lipca 1919 r.

przeznacza się do dyspozycji Głównego Urzędu Ziemskiego następujące grunty

a)

dobra, będące własnością Państwa (skarbowe i donacyjne), oraz te, które wskutek likwidacji

władz b. państw zaborczych jakoteż na mocy specjalnych ustaw, przejdą na własność

Państwa;

b)

dobra, należące do członków b. dynastji panujących zaborczych lub członków ich rodzin,

bez względu na to, czy są oni obecnie obywatelami Państwa Polskiego, czy obcokrajowcami,

a to zgodnie z traktatami międzynarodowemi;

c)

dobra b. rosyjskiego Banku Włościańskiego i b. pruskiej Komisji Kolonizacyjnej;

d)

dobra, t. zw. martwej ręki (duchowne, biskupie, kapitulne, klasztorne, plebańskie,

kościołów i gmin wyznaniowych) oraz nierozparcelowane dobra poduchowne i poklasztorne,

stosownie do postanowień ustaw, wydać się mających w tym względzie po porozumieniu

ze Stolicą Apostolską, względnie z właściwemi władzami kościelnemi co do uregulowania

uposażenia duchowieństwa a instytucji kościelnych;

e)

dobra innych instytucji publicznych, a w szczególności dobra fundacji, bądź pod zarządem

Państwa, bądź pod innym zarządem się znajdujące, przy zabezpieczeniu celu fundacji.

Nadto Główny Urząd ziemski przeprowadzi przymusowy wykup

1)

majątków ziemskich, nieprawidłowo, z uszczerbkiem dla wytwórczości krajowej, gospodarowanych;

2)

dóbr, parcelowanych samowolnie bez zezwolenia właściwych organów państwowych lub nie

przez instytucje, do tego urzędownie upoważnione;

3)

majątków, nabytych w okresie wojny po 1 sierpnia 1914 r. do 14 września 1919 r. przez

osoby, dla których rolnictwo nie było, albo nie stało się zajęciem zawodowem;

4)

dóbr, które w ciągu ostatnich 5 lat zmieniały więcej niż dwukrotnie właściciela, z

wyjątkiem wypadków przejścia własności drogą dziedziczenia lub roporządzenia ostatniej

woli;

5)

majątków ziemskich, nabytych w czasie wojny z zysków lichwiarskich;

6)

majątków, których właściciele od czasu istnienia b. pruskiej Komisji Kolonizacyjnej

sprzedali ziemię państwom zaborczym na parcelację;

7)

majątków ziemskich, znajdujących się w sferze oddziaływania interesów mieszkaniowych

miejskich, jako położonych w obrębie lub w najbliższem sąsiedztwie większych miast

i ośrodków przemysłowych;

8)

wszystkich innych majątków ziemskich prywatnych, nie wykluczając ordynacji, według

zasad, objętych art. 2 niniejszej ustawy, przyczem w pierwszym rzędzie wykupowi przymusowemu

ulegną ordynacje, założone po roku 1888, majątki, będące w dzierżawie i nie administrowane

przez właścicieli, majątki, w których nie przystąpiono dotąd do uregulowania serwitutów,

oraz majątki, zniszczone przez wypadki wojenne, jeśli właściciel nie podjął w miarę

możności prac, zrnierzającycn do umożliwienia regularnej gospodarki.

Przymusowemu wykupowi w myśl ustępu 18 art. 1 podlegają

a)

nadwyżki gruntu ponad 60 ha ogólnego obszaru w majątkach, położonych w okręgach przemysłowych

i podmiejskich, oraz nadwyżki ponad 400 ha ogólnego obszaru w majątkach, położonych

w niektórych częściach ziem b. zaboru pruskiego oraz ziem wschodnich Rzeczypospolitej

Polskiej, które to okręgi, względnie części Państwa, oznaczy rozporządzenie Rady Ministrów

na wniosek Głównego Urzędu Ziemskiego;

b)

nadwyżki ponad 160 ha ogólnego obszaru w majątkach, położonych na pozostałym obszarze

Rzeczypospolitej Polskiej.

Właścicielowi majątku lub majątków, podlegających przymusowemu wykupowi, przysługuje

prawo zatrzymania tylko jednego zabudowanego folwarku, na którym on lub jego rodzina

gospodarstwo prowadzi, przyczem rodzina, nie podzielona przed 1 stycznia 1919 r.,

uważana ma być za jednostkę.

W gospodarstwach, poświęconych wytwórczości nasiennej, hodowlanej iub rybnej, istniejących

w chwili wejścia w życie niniejszej ustawy jak również w gospodarstwach, stanowiących

typ wysoce uprzemysłowiony - dopuszcza się zachowanie ich obszarów w całości lub w

pewnej określonej części, niezbędnej dla utrzymania na odpowiedniej wysokości kultury

rolniczej kraju.

Przy wykupnie majątków prywatnych stosowana ma być kolejność wedle porządku, wskazanego

w ustępach 1 do 8 art. 1 z tern, że w braku lub po wyczerpaniu w danym powiecie nieruchomości

ziemskich rzędu wcześniejszego, wykup rozpoczyna się od rzędu bezpośrednio następującego.

Dobra, znajdujące się w posiadaniu Państwa, będą przez Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr

Państwowych przekazywane Głównemu Urzędowi Ziemskiemu na parcelację i osadnictwo po

wyłączeniu niezbędnych dla innych celów państwowych objektów.

O wykupnie w myśl art. 1 I. 1-8 i art. 2 zawiadomi Główny Urząd Ziemski niezwłocznie

w każdym wypadku Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych, które w ciągu miesiąca

od daty zawiadomienia ma prawo dany majątek całkowicie lub częściowo wyłączyć od parcelacji

- o ile za zgodą Ministra Skarbu przeznaczy go na inne cele państwowe i w tym celu

na własność Państwa nabędzie.

W razie różnicy zdań między Głównym Urzędem Ziemskim a Ministerstwem Rolnictwa i Dóbr

Państwowych, co do potrzeby i celowości wyłączenia Dóbr Państwowych lub prywatnych

z pod parcelacji rozstrzyga Rada Ministrów.

Przekazywane Głównemu Urzędowi Ziemskiemu przez Ministerstwo Rolnictwa i Dóbr Państwowych

grunty państwowe lub w posiadaniu Państwa się znajdujące będą oszacowane przez komisję,

złożoną w równej liczbie z przedstawicieli Głównego Urzędu Ziemskiego i Ministerstwa

Rolnictwa i Dóbr Państwowych pod przewodnictwem delegata Ministerstwa Skarbu, według

przepisów niniejszej ustawy o oszacowaniu dóbr prywatnych, a to celem uzyskania podstawy

do obliczenia wartości dóbr państwowych jako zastawu dla renty ziemskiej.

Oszacowanie dóbr instytucji publicznych i fundacyjnych nastąpi na podstawie przepisów

niniejszej ustawy o oszacowaniu dóbr prywatnych, a to bez względu na przepisy dotyczących

ustaw, statutów i aktów fundacyjnych lub ordynackich oraz bez uzyskania zatwierdzenia

odnośnych władz.

Przymusowy wykup dóbr prywatnych przeprowadza Okręgowy Urząd Ziemski, w obrębie którego

dana nieruchomość jest położona, a to na podstawie uchwały Okręgowej Komisji Ziemskiej,

powziętej na wniosek Okręgowego Urzędu Ziemskiego lub powiatowego komisarza ziemskiego,

względnie powiatowej komisji ziemskiej, przedłożony za pośrednictwem Okręgowego Urzędu

Ziemskiego.

Przed przystąpieniem do przymusowego wykupu Okręgowy Urząd Ziemski zawiadomi właściciela

danej nieruchomości o zamierzonym wykupie, zakreślając mu 20-dniowy termin do dobrowolnej

sprzedaży nieruchomości Państwu. Za podstawą ceny kupna przy układzie dobrowolnym

przyjmie Okręgowy Urząd Ziemski zasady, określone w niniejszej ustawie d a oszacowania

majątków prywatnych przy wykupie przymusowym.

Projekt dobrowolnej umowy w przedmiocie kupna-sprzedaży nieruchomości przedłoży Okręgowy

Urząd Ziemski bezzwłocznie po dojściu do skutku układu z właścicielem Głównemu Urzędowi

Ziemskiemu do zatwierdzenia.

Jeżeli układ dobrowolny do skutku w wyżej zakreślonym terminie nie przyjdzie, względnie

przez Główny Urząd Ziemski nie zostanie zatwierdzony - wdroży Okręgowy Urząd Ziemski

postępowanie celem zastosowania przymusowego wykupu, nieruchomości i ustalenia ceny

wykupna, należnej właścicielowi, i w tym celu przedłoży sprawę Okręgowej Komisji Ziemskiej

do wydania orzeczenia.

Orzeczenie Okręgowej Komisji Ziemskiej, rozstrzygające, czy dana nieruchomość ma być

przymusowo wykupiona, oraz jaki obszar gruntu ma być pozostawiony właścicielowi, w

myśl art. 2 niniejszej ustawy, wydane będzie na jawnem posiedzeniu komisji. Od orzeczenia

tego przysługuje prawo odwołania się do Głównej Komisji Ziemskiej właścicielowi wykupić

się mającej nieruchomości względnie Prezesowi Okręgowego Urzędu Ziemskiego, a to do

dni trzydziestu, licząc od dnia następującego po doręczeniu orzeczenia.

Ma podstawie prawomocnego orzeczenia Okręgowej Komisji Ziemskiej, wydanego w myśl

art. 10, przeprowadzi Okręgowy Urząd Ziemski lub na zlecenie tegoż powiatowy komisarz

ziemski po wysłuchaniu opinji powiatowej komisji ziemskiej i wniosków właściciela

ustalenie, które części wykupić się mającej nieruchomości mają wejść w skład obszaru,

pozostawionego właścicielowi przy wykupnie. Od orzeczenia ustalającego Okręgowego

Urzędu Ziemskiego przysługuje właścicielowi odwołanie w ciągu 30 dni do Głównego Urzędu

Ziemskiego. Właściciel nieruchomości, co do której nie zapadło jeszcze orzeczenie

Okręgowej Komisji Ziemskiej w przedmiocie przymusowego wykupu, może żądać od Okręgowego

Urzędu Ziemskiego wcześniejszego ustalenia obszaru, który na wypadek przymusowego

wykupu ma mu być pozostawiony, a Okręgowy Urząd Ziemski powinien przeprowadzić to

ustalenie pod warunkiem, jeśli właściciel dostarczy rękojmi, że na nadwyżce ziemi

ponad obszar, przypadający mu wedle ustalenia, zabezpieczy należycie prawidłową i

możliwie najwydatniejszą wytwórczość aż do czasu wykupna i objęcia jej przez Okręgowy

Urząd Ziemski do parcelacji w terminie, przez Urząd ten na podstawie upoważnienia

Głównego Urzędu Ziemskiego wyznaczyć się mającym.

Okręgowa Komisja Ziemska na jawnem posiedzeniu ustali na podstawie opinji komisji

szacunkowej sumę wykupu nieruchomości. Komisja szacunkowa, która przeprowadzi oszacowanie

wykupywanej nieruchomości, składać się będzie z delegata Okręgowego Urzędu Ziemskiego,

delegata Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych, rzeczoznawcy leśnego oraz dwóch

przez urząd ten przybranych zaprzysiężonych rzeczoznawców, a to po jednym z większej

i mniejszej własności z listy znawców, przez Okręgowy Urząd Ziemski zestawionej, a

zatwierdzonej przez Główny Urząd Ziemski. O terminie oszacowania zawiadomi Okręgowy

Urząd Ziemski właściciela lub jego ustawowego zastępcę oraz ewentualnego posiadacza

(dzierżawcę, ordynata) wykupywanej nieruchomości lub jej części - wreszcie, uprawnionych

z tytułu serwitutów. Osoby te mają prawo być obecne przy oszacowaniu i przedkładać

komisji swe wnioski.

Cenę wykupna nieruchomości stanowić ma połowa przeciętnej ceny targowej, płaconej

za majątki o zbliżonym obszarze w danej okolicy.

Budynki, należące do gospodarstwa i z niem związane, a postawione po 1 sierpnia 1914 r.

mają być wykupione według wartości, jaką miały w czasie budowy.

Budynki, znajdujące się w obrębie majątku, lecz nie należące do gospodarstwa i z niem

nie związane - pozostawia się właścicielowi razem z przestrzenią ziemi, niezbędną

do ich normalnego użytkowania lub kupuje się je z wolnej ręki.

Osobno mają być oszacowane meljoracje, wykonane po dniu 1 sierpnia 1914 r., jakoteż

nakłady na uprawę, nawożenie sztuczne i zasiewy, bezpośrednio poprzedzające oszacowanie.

Odszkodowania za te meljoracje i nakłady winny być obliczone wedle wartości, jaką

miały w chwili ich dokonania.

Inwentarz żywy i martwy nie podlega przymusowemu wykupowi.

Od orzeczenia Okręgowej Komisji Ziemskiej, ustalającej cenę wykupu nieruchomości,

przysługuje prawo odwołania się tak właścicielowi, jak i Prezesowi Okręgowego Urzędu

Ziemskiego w terminie 30 dni od dnia, następującego po doręczeniu decyzji, do Głównej

Komisji Ziemskiej.

Równocześnie z przeprowadzeniem oszacowania wykupywanego majątku komisja szacunkowa

(art. 12) oznaczy kwotę ewentualnej odpłaty za prawo rzeczowe używania, użytkowania,

inne ciężary i służebności gruntowe, o ile zachowanie ich nie okaże się niezbędnem,

wreszcie kwotę odszkodowania dzierżawców za poczynione w dzierżawionych przez nich

gruntach, a nie zamortyzowane, nakłady pożyteczne, o ile Główny, względnie Okręgowy

Urząd Ziemski uzna za potrzebne rozwiązanie dzierżawy przed terminem jej wygaśnięcia.

W tym ostatnim wypadku dzierżawca winien oddać dzierżawiony grunt za co najmniej rocznem

wypowiedzeniem przed terminem, od którego liczy się rok gospodarczy danej dzierżawy

i nie przysługuje mu prawo żądać dalszego odszkodowania z powodu utraconych korzyści.

Na podstawie tak dokonanego oszacowania wymienionych praw i roszczeń wyda Okręgowa

Komisja Ziemska na jawnem posiedzeniu stanowcze orzeczenie, przeciw któremu służą

interesowanym środki prawne, w ustawie o organizacji urzędów ziemskich przewidziane.

Regulację serwitutów przeprowadzi Okręgowy Urząd Ziemski równocześnie z przymusowym

wykupem zgodnie z ustawą o likwidacji serwitutów.

Z chwilą prawomocności orzeczenia przymusowego wykupu Okręgowy Urząd Ziemski ma prawo

objąć wykupioną nieruchomość w swe fizyczne posiadanie i rozporządzanie.

Po prawomocności orzeczenia przymusowego wykupna i objęcia wykupionej ziemi w posiadanie,

Państwo odpowiada wobec wszystkich wierzycieli i roszczących sobie pretensje do zaspokojenia

z wykupionego gruntu, tylko do wysokości ceny kupna, ustalonej w orzeczeniu. Okręgowy

Urząd Ziemski przeprowadzi uregulowanie stanu biernego wykupionej ziemi w granicach

ceny kupna na koszt i rachunek właściciela, w razie zachodzących zaś wątpliwości lub

jeśli długi hipoteczne przewyższają cenę wykupna nieruchomości, odstąpi akta sądowi

do rozdziału ceny kupna w myśl przepisów o licytacji nieruchomości.

Spłata ceny wykupna, należnej właścicielowi, oraz spłata długów i uprawnień, obciążających

wykupioną ziemię, nastąpi stosownie do uregulowania stanu biernego, względnie na podstawie

sądowej uchwały działowej (art. 19), w myśl postanowień ustawy o tymczasowych środkach

dla sfinansowania reformy rolnej. Właścicielowi wykupionej ziemi należą się w każdym

razie od niewypłaconej ceny wykupna, względnie jej części od dnia objęcia przez Okręgowy

Urząd Ziemski ziemi, wykupionej w posiadanie, odsetki w stosunku po 4% rocznie.

Prawomocne orzeczenie przymusowego wykupna, zaopatrzone przez Okręgowy Urząd Ziemski

klauzulą prawomocności, stanowi tytuł prawny do przelewu prawa własności wykupionej

nieruchomości na rzecz Państwa, a sądy właściwe przeprowadzą na podstawie tego orzeczenia

na wniosek Okręgowego Urzędu Ziemskiego wpis prawa własności na rzecz Państwa.

Przy sprzedaży nieruchomości ziemskiej w drodze publicznego przetargu odnośny sąd

winien zawiadomić o wdrożeniu postępowania i o wyznaczeniu terminu przetargu właściwy

terytorjalnie Okręgowy Urząd Ziemski. Urzędowi temu przysługuje prawo wzięcia udziału

w przetargu bez obowiązku składania przepisanego wadjum.

Okręgowe Urzędy Ziemskie wygotują plan parcelacyjny położonych w ich okręgach, a w

rozporządzeniu Głównego Urzędu Ziemskiego będących i na parcelację przeznaczonych

obszarów, przy uwzględnieniu wskazanych robót meljoracyjnych oraz przeprowadzeniu

szczegółowej klasyfikacji gruntów.

Wypracowanie planu parcelacyjnego może Okręgowy Urząd Ziemski, zlecić powiatowemu

komisarzowi ziemskiemu. Przed wypracowaniem planu tego musi Okręgowy Urząd Ziemski,

względnie powiatowy komisarz ziemski, wysłuchać opinji powiatowej komisji ziemskiej.

Plan parcelacyjny ma być zatwierdzony przez Prezesa Okręgowego Urzędu Ziemskiego.

W planie parcelacyjnym uwzględnione być winny dalej: wyłączenie z pod parcelacji i

utrzymanie przez Państwo zabytków historycznych, architektonicznych, pomników przyrody,

terenów, zawierających bogactwa mineralne, gruntów niezbędnych na przeprowadzenie

komasacji i regulacji serwitutów, zachowanie i należyte zużytkowanie cennych budowli

i urządzeń, podział zabudowań folwarcznych, przeprowadzenie dróg dojazdowych i polnych,

Komasacji gruntów sprostowania granic, podziału i regulacji wspólnot, projekt zabudowania

nowej osady, względnie wsi (plan regulacyjny), zapewnienia zaopatrzenia tychże w wodę,

wreszcie zapobieżenie zbytniej odległości gruntów od zagrody nabywcy - osadnika.

Okręgowy Urząd Ziemski ustali po porozumieniu się z Ministerstwem Rolnictwa i Dóbr

Państwowych za pośrednictwem Głównego Urzędu Ziemskiego, czy i które tereny ze względu

na jakość gleby, istniejące na parcelowanym obszarze większe budynki lub inne korzystne

warunki, winny być przeznaczone na szkoły rolnicze, stacje doświadczalne, wzorowe

gospodarstwa, stadniny państwowe, gospodarstwa dla produkcji warzywno-ogrodniczej,

na cele gminne, szkolne, kościelne i inne cele społeczne lub przemysłowe. Gospodarstwa

wzorowe, w myśl niniejszego artykułu tworzone, będą wydzierżawiane w długoletnią dzierżawę

osobom lub stowarzyszeniom współdzielczym i innym zrzeszeniom zawodowo-rolniczym,

dającym gwarancję wzorowego, celowego gospodarowania i wykazującym wybitne kwalifikacje

zawodowo-rolnicze swoje, względnie swych kierowników. Dzierżawy te pozostawać będą

pod nadzorem Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych.

Grunty, położone w obrębie miast i osad przemysłowo-fabrycznych oraz w sferze ich

interesów mieszkaniowych, a to co do miasta stołecznego Warszawy grunty, położone

w promieniu 15 klm. od centrum miasta, zaś co do innych większych miast w miarę potrzeby

i wedle określenia Głównego Urzędu Ziemskiego - mają być pozostawione tym miastom

na cele ich rozszerzania się oraz na tworzenie kolonji dla robotników, rzemieślników,

urzędników i t. p., a to pod kontrolą Głównego Urzędu Ziemskiego.

Plan parcelacyjny obejmować będzie wreszcie podział gruntów na jednostki gospodarcze

niżej wyszczególnionych typów i wielkości, mające stać się podstawą silnych i zdolnych

do intensywnej wytwórczości gospodarstw włościańskich, opartych na zasadzie prywatnej

własności, a to bądź przez utworzenie nowych gospodarstw, bądź przez powiększenie

i usamodzielnienie istniejących karłowatych gospodarstw.

W szczególności obszar nowo tworzonych jako samodzielne gospodarstwa, jednostek gospodarczych,

oraz obszar, do którego powiększone być mogą istniejące karłowate gospodarstwa, celem

uczynienia z nich gospodarstw samodzielnych, nie może przekraczać dla każdego z nich

15 hektarów, zaś 20% ogółu parcelowanych gruntów może być przeznaczonych na odsprzedaż

małorolnym właścicielom istniejących już obecnie gospodarstw, celem powiększenia ich

do rozmiaru najwyżej 23 hektarów, zaś na ziemiach wschodnich oraz na kresach zachodnich

Rzeczypospolitej Polskiej do 45 ha.

Nabywcami działek gruntów, przeznaczonych na parcelacje, mogą być własnowolni obywatele

Państwa Polskiego, wykazujący dostateczne przygotowanie zawodowe do prowadzenia osobiście

gospodarstwa.

Od nabycia wykluczeni będą: karani za zbrodnię przeciw sile Państwa Polskiego, oraz

za zbrodnię dezercji z wojska polskiego, popełnioną po chwili ogłoszenia tej ustawy,

wreszcie ci, którzy z pogwałceniem prawa brali samowolnie cudzą ziemię w posiadanie.

Przy uwzględnieniu wymogów, określonych w art. 28, pierwszeństwo w nabyciu ziemi przysługiwać

będzie w następującym porządku

1)

inwalidom armji polskiej i innym inwalidom wojskowym zdatnym do pracy na roli oraz

żołnierzom armji polskiej, zwłaszcza tym, którzy dłuższy czas w formacjach frontowych

służyli lub dobrowolnie do wojska polskiego wstąpili;

2)

pracownikom rolnym (służbie rolnej, bezrolnym, lub małorolnym) pozbawionym pracy przez

parcelację, oraz właścicielom karłowatych gospodarstw, bezpośrednio sąsiadującym z

parcelowanym folwarkiem;

3)

innym robotnikom rolnym i małorolnym właścicielom karłowatych gospodarstw, a z pośród

tychże przedewszystkiem ukończonym uczniom szkół rolniczych.

Plan parcelacyjny będzie zawierał obliczenie cen sprzedażnych dla każdego gospodarstwa,

objętego parcelacją i dla każdej działki gruntu. Ceny te mają być wypośrodkowane z

wartości gruntu, opartej na klasyfikacji gruntu, oraz wartości wkładów bieżących i

stałych, wreszcie budynków, czyli na podstawie rzeczowej produkcyjnej wartości gruntów

przy uwzględnieniu kosztów wspólnych urządzeń i parcelacji.

Państwo stworzy fundusz, z którego Główny Urząd Ziemski wyposaży w ziemię tych, w

art. 29 I. 1 wymienionych, inwalidów i żołnierzy, którzy pozbawieni są środków na

odpłatne nabycie tworzonych w myśl tej ustawy gospodarstw rolnych, a którzy, walcząc

w szeregach armji polskiej, szczególnie się odznaczyli. Państwo udzieli im też taniego

i długoterminowego kredytu na zagospodarowanie się. Podstawę tego funduszu stanowić

ma odpowiednia część różnicy między ceną wykupu majątków ziemskich, a ceną sprzedaży

grantów nabywcom parcelantom.

Do funduszu tego wpłyną nadto kwoty, uzyskane z przeprowadzonej na ten cel redukcji

cen wykupna, należnych w myśl art. 13 właścicielom majątków ziemskich, według poniższej

taryfy.

Minowicie potraci Państwo na cel powyższy

od całości sumy, przypadającej do wypłaty właścicielowi po potrąceniu obciążających

hipotekę do dnia 15 lipca 1920 r. lub po dniu tym wskutek prawnego przymusu przyjętych

długów, względnie zobowiązań, a wynoszącej

a) ponad 500.000 marek

5%

b) ponad 1.000.000

10%

c) ponad 2.000.000

15%

d) ponad 3.000.000

20%

e) ponad 4.000.000

25%

f) ponad 5.000.000

30%

Rozstrzyganie zaś o tem, którym z kandydatów dobrodziejstwo to ma być przyznane, będzie

zadaniem komisji, powołać się mającej przez Prezesa Głównego Urzędu Ziemskiego w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wojskowych i Ministrem Skarbu.

Innym inwalidom oraz żołnierzom armji polskiej (art. 29, liczba 1) jakoteż bezrolnym

i małorolnym właścicielom karłowatych gospodarstw (art. 29, liczba 2,3) udzieli Państwo

długoterminowego amortyzacyjnego kredytu za zabezpieczeniem hipotecznem. Bliższe postanowienia

w tym względzie zawierać będzie ustawa o Państwowym Banku Rolnym.

Gospodarstwa, utworzone w drodze parcelacji na mocy niniejszej ustawy, nie mogą być

dzielone aktami prawnemi czy to między żyjącymi, czy to na wypadek śmierci, pod tytułem

darmym, czy obciążającym, dopóki są obciążone zostawioną przy hipotece resztą ceny

kupna, a w każdym razie przed upływem 25 lat od ich powstania. Przy dokupnle gruntu

do gospodarstwa już istniejącego mogą urzędy ziemskie uzależnić sprzedaż od zgody

nabywcy na poddanie powyższym zastrzeżeniom całego gospodarstwa nabywcy, a obowiązane

są zastrzec tę niepodzielność, gdy przeważna część danego gospodarstwa pochodzi z

dokupna ziemi parcelowanej w myśl niniejszej ustawy.

Przeniesienie własności, obciążanie lub wydzierżawianie tych gospodarstw przed upływem

wyżej oznaczonego terminu - może nastąpić tylko za zezwoleniem urzędów ziemskich.

Wszelkie umowy, wbrew tym postanowieniom zawarte, są nieważne. O nieważności orzekają

właściwe sądy na skutek powództwa właściwego Okręgowego Urzędu Ziemskiego. Orzeczenie

nieważności uzasadnia na rzecz Państwa Polskiego prawo odkupu danego gospodarstwa

po cenie nabycia go przez parcelanta z doliczeniem koniecznych i pożytecznych wkładów.

Ograniczenia, przewidziane w art. 33, będą uwidocznione w księdze gruntowej.

Wszelkie pisma i podania urzędów ziemskich, wnoszone do sądów, urzędów i władz, dalej

wszystkie akty w przedmiocie przeniesienia prawa własności na rzecz Państwa, sporządzone

w myśl postanowień niniejszej ustawy-są wolne od opłat skarbowych, stemplowych i komunalnych.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Prezesowi Głównego Urzędu Ziemskiego w porozumieniu

z Ministrami Rolnictwa i Dóbr Państwowych, Sprawiedliwości, Skarbu, Spraw Wojskowych

oraz Pracy i Opieki Społecznej.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.