Ustawa z dnia 2 lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy wojennej.

Przedmiotami powszedniego użytku w rozumieniu ustawy niniejszej są rzeczy ruchome,

służące pośrednio lub bezpośrednio do zaspokojenia powszednich potrzeb ludzi i zwierząt

domowych, jako to: żywność, ziemiopłody i odzież, przedmioty służące do opału lub

oświetlenia, środki lecznicze, wyroby tytuniowe i t. p., tudzież przedmioty monopolu

państwowego i przedmioty potrzeby wojennej, wreszcie surowce, półfabrykaty, maszyny

i narzędzia, służące do wytwarzania przedmiotów: powszedniego użytku, monopolu państwowego

i potrzeby wojennej.

Upoważnia się Radę Ministrów do wydawania rozporządzeń mających na celu zaopatrzenie

ludności w przedmioty powszedniego użytku lub ułatwienie tego zaopatrzenia i utrzymania

tych przedmiotów w stanie zdatnym do użytku, tudzież zapobiegania zwyżce cen, w szczególności

do wydawania rozporządzeń, dotyczących wyrobu, przechowywania, obrotu i konsumcji.

tych przedmiotów, ich ujawnienia, pośrednictwa w obrocie temi przedmiotami, tudzież

ustalania i ujawniania wysokości cen.

Takie same rozporządzenia Rada Ministrów może wydać odnośne do koniecznych usług.

Rozporządzenia te nie mogą uchylać lub zmieniać postanowień niniejszej ustawy.

Prawo wydawania poszczególnych rozporządzeń może Rada Ministrów przekazać Ministrowi

Aprowizacji w porozumieniu z komitetem opinjodawczym, złożonym z właściwych Ministrów

oraz z delegatów organizacji społeczno-gospodarczych a mianowicie: rolniczych, przemysłowych,

handlowych, rzemieślniczych i robotniczych.

Niestosowanie się do rozporządzeń, wymienionych w art. 2 i 3, lub zarządzeń, na ich

podstawie wydanych, o ile. w rozporządzeniu nie będzie przewidziana kara łagodniejsza

- karane będzie w drodze administracyjnej aresztem do 6 miesięcy i grzywną do miljona

marek lub jedną z tych kar.

W razie niemożności ściągnięcia tej grzywny - należy zamienić ją na areszt nie powyżej

6 miesięcy; jeśli orzeczono grzywnę obok kary pozbawienia wolności, kara aresztu,

przewidziana na wypadek niemożności ściągnięcia grzywny, nie może przekraczać trzech

miesięcy.

Można orzec konfiskatę przedmiotów, do których przestępstwo się odnosi, bez względu

na to, czyją stanowią własność.

Usiłowanie i udział karane będą narówni z dokonaniem.

Ściganie przedawania się w ciągu lat 3.

Urzędy walki z lichwą.

W siedzibach sądów okręgowych utworzone będą Okręgowe Urzędy walki z lichwą, których

zakres działania rozciągać się będzie na obszar sądu okręgowego.

Poza siedzibą sądu okręgowego utworzone być mogą ekspozytury Urzędu walki z lichwą.

Główny Urząd walki z lichwą ma siedzibę w Warszawie; działalność jego rozciąga się

na cały obszar, na którym obowiązuje niniejsza ustawa.

Naczelnika głównego Urzędu walki z lichwą mianuje Naczelnik Państwa na przedstawienie

Ministra Aprowizacji.

Główny Urząd walki z lichwą podlega bezpośrednio Ministrowi Aprowizacji.

Okręgowy Urząd walki z lichwą powołany jest do

1.

wykonywania rozporządzeń, wydanych na zasadzie art. 2 i 3; w drodze rozporządzenia

(art. 2 i 3) można wykonanie przekazać również powiatowym władzom administracyjnym

lub innym władzom;

2.

wydawania orzeczeń karnych w myśl art. 4, tudzież nakazów karnych (art. 45) i wykonywania

kar, wymierzonych orzeczeniem lub nakazem karnym; w drodze rozporządzenia (art. 2

i 3) można to prawo przekazać również powiatowej władzy administracyjnej;

3.

dochodzenia przestępstw, zastrzeżonych ustawą niniejszą właściwości sądowej; nie wyklucza

to prawa innych władz do przeprowadzenia powyższych dochodzeń; w szczególności co

do przestępstwa, przewidzianego w art. 26, dochodzenia władz skarbowych traktowane

będą narówni z dochodzeniami Urzędów walki z lichwą;

4.

wykonywanie innych czynności określonych ustawą niniejszą lub postanowieniami szczególnemi.

W dochodzeniu przestępstw zastrzeżonych właściwości sądowej, Okręgowym Urzędom walki

z lichwą, przysługują prawa i obowiązki władz policyjnych.

W stosunku do władz sądowych i prokuratorskich Urzędy te mają w tym zakresie te same

prawa i obowiązki, jakie w postępowaniu karno - sądowem mają względem sądów i urzędów

prokuratorskich władze policyjne.

Na żądanie prokuratora lub sądu winny Urzędy walki z lichwą w każdej chwili udzielić

im do wglądu akt, dotyczących dochodzeń w sprawach, należących do właściwości sądu,

jak i dochodzeń o przestępstwa, przewidziane w art. 4.

Okręgowe Urzędy walki z lichwą podlegają bezpośrednio Głównemu Urzędowi walki z lichwą.

Główny urząd kieruje zwalczaniem lichwy wojennej i wykonuje kontrolę nad Okręgowemi

Urzędami walki z lichwą, usuwa dostrzeżone nieprawidłowości, wyjaśnia wątpliwości,

udziela wskazówek i szczegółowych instrukcji, czuwa nad wyszkoleniem podwładnych organów,

rozstrzyga odwołania od orzeczeń karnych (art. 7 l. 2), gromadzi i przygotowuje materjały

do wydawania rozporządzeń, przewidzianych w art. 2 i 3.

Główny Urząd walki z lichwą przedstawia wnioski w sprawie wydania rzeczonych rozporządzeń

tak Ministrowi Aprowizacji, jak i za jego pośrednictwem innym Ministrom.

Rada Ministrów ustali na wniosek Ministra Aprowizacji organizację Urzędów walki z

lichwą, tudzież etaty urzędników i funkcjonarjuszy tychże Urzędów, oraz sposób mianowania

tychże.

W ten sam sposób określić należy utworzenie przy Okręgowych Urzędach walki z lichwą

komisji do badania cen i zysków.

Do zakresu działania tych komisji należeć będzie

1)

współdziałanie przy oznaczaniu cen prawnie ustalanych (taryfowych);

2)

współdziałanie przy zatwierdzaniu cenników i kalkulacji cen, składanych w tym celu

przez rolników, przemysłowców i kupców;

3)

wydawanie opinji na żądanie sądów i innych władz.

W komisji muszą być odpowiednio reprezentowane interesy rolnictwa, przemysłu, handlu

i spożywców.

Wydanie szegółowych przepisów organizacyjnych należy do Ministra Aprowizacji w porozumieniu

z Ministrem Przemysłu i Handlu.

Minister Aprowizacji ustala tryb postępowania administracyjnego w sprawach o przestępstwa

przewidziane w art. 4.

Przed wydaniem orzeczenia karnego należy dać obwinionemu możność przedstawienia swojej

obrony.

Zaaresztowanie prewencyjne w tem postępowaniu (art. 4) nie jest dopuszczalne; wykonanie

kary pozbawienia wolności przed prawomocnością orzeczenia nie może nastąpić.

Stronom służy od orzeczeń karnych odwołanie do Głównego Urzędu walki z lichwą; odwołanie

można wykluczyć, jeśli orzeczono jedynie grzywnę nie powyżej 1.000 marek lub, na wypadek

niemożności ściągnięcia tejże, areszt nie powyżej dni siedmiu.

Władze państwowe cywilne i wojskowe, tudzież samorządowe winny udzielać Urzędom walki

z lichwą żądanej pomocy i donosić im o przestępstwach, przewidzianych w ustawie niniejszej.

W szczególności Urząd walki z lichwą odwołać się może do pomocy i współdziałania policji

państwowej.

Każdy jest obowiązany należycie wylegitymowanym organom, działającym na zlecenie Urzędu

walki z lichwą, udzielić wyjaśnień, należących do zakresu działania tegoż Urzędu,

w tym samym rozmiarze, jak w postępowaniu karno - sądowem.

Osoby, nie stawające na wezwanie Urzędu walki z lichwą bez usprawiedliwionej przyczyn,

będą przymusowo sprowadzone, o czem należy uczynić uprzednio wzmiankę w wezwaniu.

Organom, działającym na zlecenie Urzędu walki z lichwą, należy dozwolić wstępu do

pomieszczeń handlowych i przemysłowych, tudzież składów, w których znajdują się przedmioty

powszedniego użytku.

Wkraczanie do mieszkań i pomieszczeń prywatnych, tudzież przeglądanie ksiąg, zapisków

i dokumentów dozwolone jest jedynie na mocy szczegółowego pisemnego upoważnienia naczelnika

okręgowego Urzędu walki z lichwą (kierownika ekspozytury); organy, upoważnione do

przeglądania ksiąg, zapisków i dokumentów; muszą być przysięgą służbową zobowiązane

do zachowania tajemnicy.

Postanowienia karne.

Kto bez uzasadnionej przyczyny odmawia organom, działającym na mocy zlecenia Urzędu

walki z lichwą, udzielenia wyjaśnień lub wstępu do lokalu (art. 13 i 14), lub świadomie

składa nieprawdziwe zeznania - ulegnie karze pozbawienia wolności do trzech miesięcy

i grzywnie do 50.000 marek lub jednej z tych kar.

Kto w rachunkach, fakturach, księgach handlowych i innych papierach i dokumentach,

mogących stanowić podstawę do obliczenia wartości lub ceny przedmiotów powszedniego

użytku, świadomie umieszcza nieprawdziwe lub niezupełne dane, ulegnie karze pozbawienia

wolności do 6 miesięcy i grzywnie do 100.000 marek, lub jednej z tych kar.

Surowsze postanowienia ustaw karnych dzielnicowych pozostają w mocy.

Kto przy nabywaniu przedmiotów powszedniego użytku żądaną przez pozbywającego cenę,

lub gdy tenże nie żąda określonej ceny, cenę prawnie ustaloną (taryfową) dobrowolnie

podwyższa, ulegnie karze pozbawienia wolności do jednego miesiąca i grzywnie do 10.000

marek, lub jednej z tych kar.

Jeśli czyn popełniono przy nabywaniu przedmiotów powszedniego użytku celem dalszego

pozbycia, winny ulegnie karze pozbawienia wolności do sześciu miesięcy i grzywnie

do 100.000 marek, lub jednej z tych kar.

Kto, celem dalszego zarobkowego pozbycia przedmioty powszedniego użytku, wykupuje

po drodze od ludzi, zdążających na targ, lub na targu przed urzędownie oznaczoną godziną

jego rozpoczęcia, ulegnie karze pozbawienia wolności do trzech miesięcy i grzywnie

do 50.000 marek lub jednej z tych kar.

Tej samej karze ulegnie, kto, celem dalszego zarobkowego pozbycia, przedmioty powszedniego

użytku wykupuje od drobnych sprzedawców (handlujących).

Kto za przedmioty powszedniego użytku rozmyślnie żąda cen lub świadczeń wzajemnych

oczywiście nadmiernych, lub kto takie ceny, świadczenia lub obietnicę tychże przyjmuje,

bez względu na to, czy korzyść przypaść ma jemu, czy innej osobie, ulegnie karze pozbawienia

wolności do sześciu miesięcy i grzywnie do miljona marek lub jednej z tych kar.

Winny ulegnie karze pozbawienia wolności od jednego miesiąca do lat trzech i grzywnie

do dwu miljonów marek, jeśli czynu, określonego w ustępie pierwszym, dopuścił się,

będąc już poprzednio skazanym za przestępstwa, przewidziane w artykule niniejszym

albo w art. 21, 25 i 26 ust. 2, czy to według ustawy niniejszej, czy ustaw poprzednich,

albo gdy czynem swym interesy publiczne ciężko zagroził, lub gdy nieprawny zysk, uzyskany

lub zamierzony, przekracza kwotę 10.000 marek.

Przekroczenie cen prawnie ustalonych (taryfowych) nie stanowi samo przez się o cenie

lub świadczeniach nadmiernych w rozumieniu niniejszej ustawy; gdy cen tych nie przekroczono,

niema przestępstwa,

Również niema przestępstwa, gdy cena przeciętna za przedmioty tego samego rodzaju,

których koszty nabycia są różne, przy uwzględnieniu przeciętnych kosztów nabycia nie

jest nadmierna.

Karom, przewidzianym w art. 19 i na zasadach tamże wskazanych ulegnie również ten,

kto za pośredniczenie w sprawach, dotyczących obrotu przedmiotami powszedniego użytku,

rozmyślnie żąda zapłaty lub świadczeń wzajemnych oczywiście nadmiernych, lub kto zapłatę

taką, świadczenie lub obietnicę tychże przyjmuje, bez względu na to, czy korzyści

te mają przypaść jemu, czy innej osobie.

Karom, przewidzianym w art. 19 i na zasadach tamże wskazanych ulegnie również ten,

kto przy wymianie pieniędzy żąda zapłaty lub świadczeń wzajemnych oczywiście nadmiernych,

lub kto zapłatę taką, świadczenie lub obietnicę tychże przyjmuje bez względu na to,

czy korzyść przypaść ma jemu, czy innej osobie.

Karom, przewidzianym w art. 19 i na zasadach tamże wskazanych, ulegnie właściciel,

zarządca domu, tudzież każdy posiadacz mieszkania lub innego lokalu, urządzonego lub

nieurządzonego i każdy w ich imieniu działający, winny żądania lub przyjęcia za mieszkanie

lub lokal zapłaty. świadczeń wzajemnych, oczywiście nadmiernych, lub obietnicy tychże.

Przy najmach, których czas trwania nie jest ściśle określony, przyjąć należy przy

obliczaniu zysku (art. 19 ust. 2) wysokość rocznego czynszu.

Kto

1)

środki żywności czyni niezdatnemi do spożycia lub dopuszcza do ich zepsucia, aby je

pozbyć z większym zyskiem;

2)

w celu sprowadzenia lub utrzymania zwyżki cen lub przysporzenia sobie lub innej osobie

zysku oczywiście nadmiernego, skupuje, gromadzi lub ukrywa zapasy przedmiotów powszedniego

użytku lub ogranicza ich wyrób lub handel niemi;

3)

ze świadomością, że działanie jego przyczynia się do zmniejszenia podaży przedmiotów

powszedniego użytku, przedmioty takie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatnemi do użytku;

4)

przedsiębierze inne nieuczciwe machinacje, mogące wywołać lub utrzymać zwyżkę cen

przedmiotów powszedniego użytku, a w szczególności bierze udział w handlu łańcuchowym

(paskowym);

5)

uczestniczy w zmowie lub związku, mających na celu przestępstwa, przewidziane w p.

1 - 4 niniejszego artykułu lub w art. 19 - 23 i 25;

6)

innych do popełniania przestępstw w p. 1 - 5 niniejszego artykułu wymienionych wzywa,

nakłania, do popełnienia takich przestępstw się ofiaruje lub takie zaofiarowanie przyjmuje;

7)

przestępstw, przewidzianych w art. 19, 21, 22, 23, dopuszcza się po dwukrotnem skazaniu

za jedno z tych przestępstw czy to według ustawy niniejszej, czy ustaw poprzednich,

lub choćby po jednorazowem skazaniu za przestępstwa, wymienione w niniejszym artykule

pod 1 - 6 ulegnie za zbrodnię karze ciężkiego więzienia (domu karnego) od 1 roku do

lat 15 i grzywnie do dwu miljonów marek.

Winny przestępstw, przewidzianych w p. 1 - 6, ulegnie karze ciężkiego więzienia (domu

karnego) dożywotniego i grzywnie do dwu miljonów marek lub karze śmierci, gdy przestępstwem

swem wyrządził lub zamierzał wyrządzić szczególnie ciężką szkodę interesom publicznym,

w szczególności interesom zaopatrzenia armji w czasie wojny, lub wywołał zaburzenie

spokoju publicznego w większym rozmiarze, co mógł przewidzieć.

Karze, przewidzianej w ust. 1 artykułu poprzedzającego, ulegnie za zbrodnię również

ten, kto przedmioty powszedniego użytku potajemnie bez właściwego zezwolenia i w celach

zysku zagranicę pozbywa lub dostarcza.

Jeśli wartość tych przedmiotów nie przekracza 1000 marek, winny ulegnie karze pozbawienia

wolności od 1 - 6 miesięcy i grzywnie do 100.000 marek.

Jeśli sprawca wyrządził lub zamierzał wyrządzić szczególnie ciężką szkodę interesom

publicznym - należy wymierzyć karę, przewidzianą w ust. 2 poprzedzającego artykułu.

Kto bez właściwego zezwolenia ze zboża, jego przetworów, ziemniaków i cukru pędzi

napoje wyskokowe, ulegnie karze pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do lat dwu

i grzywnie od 10.000 do 100.000 marek.

Jeśli pędzono napoje wyskokowe w celach zarobkowych, winny ulegnie za zbrodnię karze

ciężkiego więzienia (domu karnego) od 1 roku do lat 15 i grzywnie od 10.000 do dwu

miljonów marek; tej samej karze ulegnie winny czynów, przewidzianych w art. 24 p.

5 i 6, popełnionych od nośnie do takiego przestępstwa.

Kto skutkiem niedbalstwa lub braku dozoru dopuścił do popełnienia jednego z przestępstw,

przewidzianych w art. 16, 19, 21 - 25 i 26 ust. 2, ulegnie karze pozbawienia wolności

do trzech miesięcy i grzywnie do 100.000 marek, lub jednej z tych kar.

Usiłowanie przestępstw, przewidzianych w niniejszej ustawie, tudzież udział w tych

przestępstwach, ulega karze narówni z dokonaniem.

Przez karę pozbawienia wolności, wymienioną w art. 16, 18, 19 (21, 22, 23), 25, 26,

27 należy rozumieć w byłej dzielnicy rosyjskiej i pruskiej więzienia (art. 3 ust.

3 przep. przechodnich z 7 sierpnia 1917 do kodeksu karnego z roku 1903 i § 16 niem.

kod. kar. z 1871), zaś w byłej dzielnicy austrjackiej ścisły areszt (§ 245 u. k.).

W byłej dzielnicy austrjackiej przestępstwa, przewidziane w ustawie niniejszej, nie

będące zbrodniami i zagrożone karą pozbawienia wolności powyżej 6 miesięcy, są występkami,

pozostałe - przekroczeniami.

Przepisy ustaw karnych dzielnicowych o nadzwyczajnem łagodzeniu kary nie stosują się

do przestępstw, przewidzianych w ustawie niniejszej. W wypadkach mniejszej wagi lub

w razie ważnych okoliczności łagodzących, może jednak sąd karę pozbawienia wolności,

przewidzianą w rozmiarze nie przenoszącym 6 miesięcy, złagodzić na areszt, karę, przewidzianą

w art. 24 ust. 1 (25 ust. 1) i 26 ust. 2 złagodzić na więzienie (art. 3 ust. 3 przep.

przechodnich z 7 sierpnia 1919 r. do kod. kar. z roku 1903, § 15 u. k. austr. i §

16 niem. k. k.) od sześciu miesięcy do lat pięciu, a w wypadkach art. 26 ust. 1 ograniczyć

się do jednej z kar.

Kary dodatkowe, zastępcze, skutki skazania i odpowiedzialność osób trzecich.

W razie skazania za przestępstwa przewidziane w art. 16, 18, 19, 21, 22 i 24 - 26

ust. 2 sąd może orzec utratę prawa prowadzenia przedsiębiorstwa handlowego lub przemysłowego

albo prawa trudnienia się pewnego rodzaju handlem lub przemysłem, albo prawa zajmowania

się pośrednictwem na czas do lat trzech.

W wypadkach skazania za przestępstwa, wymienione w artykule poprzednim, tudzież w

art. 23, sąd zarządzi ogłoszenie krótkiej treści wyroku w dziennikach, tudzież wywieszenie

wyroku na czas do dni 14 na lokalu przedsiębiorstwa lub domu (art. 23).

Koszty ponosi skazany.

W wypadkach przestępstw, przewidzianych w art. 18, 19, 22, 24 - 26, należy orzec konfiskatę

na rzecz skarbu państwa przedmiotów, do których przestępstwo się odnosi, jeśli należą

do winnego, lub też konfiskatę wartości tychże przedmiotów.

Gdyby nie można ściągnąć kwoty, która stanowi równowartość podlegającą konfiskacie,

należy postąpić stosownie do przepisów ustawy niniejszej o zamianie grzywny na karę

pozbawienia wolności.

Sąd może orzec konfiskatę przedmiotów, do których odnosi się przestępstwo, również

w wypadku, gdy nie należą do winnego, chyba że przeszły na własność poszkodowanego.

Jeśli konfiskata przedmiotów, należących do winnego, dopiero po wydaniu wyroku okaże

się niewykonalną, sąd pierwszej instancji osobną uchwałą (decyzją) orzeknie konfiskatę

wartości; od uchwały (decyzji), którą powziąć należy bez rozprawy, dopuszczalne jest

zażalenie w ciągu dni 14 po doręczeniu uchwały, do sądu bezpośrednio przełożonego,

który bez rozprawy rozstrzyga ostatecznie.

Obok kar za przestępstwa, przewidziane w art. 19, 21 - 24 należy orzec solidarny wszystkich

uczestników przestępstwa obowiązek zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kwoty, odpowiadającej

wysokości nieprawnej korzyści uzyskanej z przestępstwa.

Można również nałożyć solidarny obowiązek zapłaty kwoty, wymienionej w ustępie poprzedzającym,

na osoby, nie będące uczestnikami przestępstwa, jeśli nieprawna korzyść z czynu im

przypadła.

To samo tyczy się tych, którzy od osób wymienionych w ustępie 1 i 2 po dniu popełnienia

przestępstwa otrzymali korzyść majątkową, jeśli dowiedzionem będzie, że osoby te w

czasie nabycia korzyści o zamiarze ukrycia majątku wiedziały lub z zachodzących okoliczności

tego domniemywać się musiały, lub gdy korzyść taką jako darowiznę lub spadek otrzymały;

to samo odnosi się do każdego dalszego nabywcy korzyści majątkowej.

W wypadkach, przewidzianych w ust. 2 i 3, obowiązek zapłaty ograniczony będzie do

wysokości otrzymanych korzyści według wartości w chwili otrzymania; jeśli korzyść

otrzymano jako darowiznę, nabywca w dobrej wierze odpowiada do wysokości istniejącego

jeszcze wzbogacenia.

Gdy uzyskana korzyść jest nieznaczna, można pominąć stosowanie niniejszego artykułu.

W wypadku, przewidzianym w ust. 1 poprzedzającego artykułu, należy w razie niemożności

ściągnięcia kwoty, przypadającej na rzecz Skarbu, stosować odpowiednio przepis art.

41.

Gdy zachodzą trudności zastosowania postanowień art. 34 ust. 2 i 3, należy, nie wstrzymując

wyrokowania, zastosować następnie odpowiedni przepis art. 37.

Osoby, względem których zachodzi odpowiedzialność, przewidziana w art. 34 ust. 2 i

3, wezwać należy do rozprawy, o ile to jest możliwe; niestawiennictwo ich nie przeszkadza

orzeczeniu ich odpowiedzialności.

Są one uprawnione osobiście lub przez pełnomocnika wskazywać sądowi okoliczności ważne

do ocenienia ich odpowiedzialności i czynić odpowiednie wnioski, tudzież żądać w tej

mierze rozstrzygnienia sądu wyższej instancji według przepisów o zaskarżeniu wyroków

co do kary.

Do postępowania stosować należy odpowiednio przepisy o postępowaniu karnem.

Gdy ściganie winnego nie da się uskutecznić, można, nie stosując art. 32 ust. 2 i

35 ust. 1, orzec samoistnie konfiskatę przedmiotów, do których przestępstwo się odnosi,

lub konfiskatę wartości (art. 33), jako też postąpić w myśl art. 34.

Do powzięcia uchwały (decyzji) powołany jest sąd, który byłby właściwy do osądzenia

przestępstwa w pierwszej instancji; przed powzięciem uchwały (decyzji) należy przeprowadzić

potrzebne dochodzenia, nie wyłączając przesłuchań pod przysięgą przez sędziów śledczych

lub sędziów pokoju (powiatowych).

Uchwałę (decyzję) powziąć należy bez rozprawy; należy jednak uprzednio w miarę możności

dać sposobność interesowanym złożenia wyjaśnień i poczynienia wniosków osobiście lub

przez pełnomocnika.

Od uchwały (decyzji) służy w ciągu dni 14 po doręczeniu zażalenie do sądu bezpośrednio

przełożonego, który rozstrzyga ostatecznie przy odpowiedniem zastosowaniu przepisu

ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

W razie skazania za przestępstwa, przewidziane w art. 24, 25 i 26 ust. 2, na karę

ciężkiego więzienia (domu karnego) lub karę śmierci można orzec na rzecz Skarbu Państwa

konfiskatę całego majątku skazanego, nabytego do dnia prawomocności wyroku.

Odnośnie do tego majątku postąpić należy, jak ze spadkiem bezdziedzicznym.

Od konfiskaty wolne są niezbędne ruchomości, tudzież gotówka potrzebna do utrzymania

przez czas trzech miesięcy skazanego tudzież osób, które on z mocy ustawy ma obowiązek

utrzymywać.

Sędzia karny ogranicza się do orzeczenia konfiskaty majątku, nie oznaczając przedmiotów,

tej konfiskacie ulegających lub od niej wolnych.

Gdy orzeka się konfiskatę całego majątku, wówczas wymierzenie grzywny, tudzież orzeczenie

konfiskaty wartości (art. 33), lub postąpienie w myśl ust. 1 art. 34 odnośnie do takiego

skazanego jest niedopuszczalne.

Z powodu przestępstw, wymienionych w artykule poprzedzającym, należy zarządzić na

wniosek prokuratora, odnośnie do majątku winnego, ostrzeżenie hipoteczne (adnotację),

o wdrożeniu postępowania karnego, a odnośnie do majątku niehipotecznego i ruchomego

zabezpieczyć konfiskatę, stosując w tej mierze odpowiednie przepisy prawa cywilnego

(zabezpieczenie, tymczasowe zarządzenie).

Do postępowania stosować zależy odpowiednio art. 37 ust. 2 - 4.

Konfiskata, orzeczona w myśl art. 38 uprawnia Skarb Państwa do żądania w drodze postępowania

cywilnego uznania bezskuteczności

1)

darowizn, uczynionych przez skazanego po dniu popełnienia przestępstwa i w ciągu roku

przed tymże dniem;

2)

odpłatnego przeniesienia majątku, dokonanego przez skazanego po dniu popełnienia przestępstwa

i w ciągu trzech miesięcy przed tymże dniem na rzecz krewnych linji wstępnej lub zstępnej

bez ograniczenia, tudzież krewnych bocznych do czwartego, zaś powinowatych do drugiego

stopnia, żony, dzieci przybranych, osób wziętych na wychowanie, tudzież osób, z któremi

skazany pozostawał w związku pozamałżeńskim, chyba, że osoby te udowodnią, że w chwili

nabycia majątku o zamiarze skazanego uchylenia majątku z pod konfiskaty nie wiedziały,

ani z zachodzących okoliczności tego domniemywać się nie mogły; nie stanowi różnicy,

czy chodzi o pokrewieństwo ślubne, czy naturalne i czy związek małżeński, uzasadniający

powinowactwo nadal istnieje;

3)

wszelkiego przeniesienia majątku, jeśli wykazanem będzie, że osoby nabywające o zamiarze

skazanego uchylenia majątku z pod konfiskaty wiedziały lub z zachodzących okoliczności

tego domniemywać się musiały.

W wypadku p. 2 - 3, obowiązany do zwrotu majątku odpowiada, jak posiadacz w złej wierze;

to samo tyczy się darowizn, zdziałanych na rzecz osób, wymienionych w p. 2, jeśli

darowiznę zdziałano w czasie, w tymże p. 2 określonym.

To samo tyczy się dalszych nabywców, którzy

1)

nabyli majątek od osób, wymienionych w p. 2, jeśli sami, względem skazanego, pozostają

w stosunku, określonym w tymże p. 2;

2)

majątek, wymieniony w p. 1 - 3, nabyli od zobowiązanego do zwrotu drogą spadku lub

darowizny. Jeśli korzyść otrzymano jako darowiznę, nabywca odpowiada do wysokości

istniejącego jeszcze wzbogacenia, chyba, że wiedział o okolicznościach, wymienionych

w p. 2, lub zamiarze skazanego uchylenia majątku z pod konfiskaty.

Żądanie uznania bezskuteczności odnosić się może jedynie do majątku, ulegającego konfiskacie;

w żadnym wypadku Skarb Państwa nie jest obowiązany do zwrotu zapłaty lub świadczeń

wzajemnych, które skazany lub dalszy pozbywca otrzymał z mocy aktu odpłatnego.

Grzywna, zamieniona będzie na wypadek niemożności je) ściągnięcia na areszt według

słusznego uznania sędziego, jednak na czas nie dłuższy niż trzy miesiące.

Na wypadek niemożności ściągnięcia grzywny, orzeczonej obok kary pozbawienia wolności,

należy orzec przedłużenie tej kary według słusznego uznania sędziego, nie przekraczając

jednak jej najwyższego wymiaru, przewidzianego za dane przestępstwo.

Jeżeli jednak ustawa przewiduje jako najsurowszą karę, pozbawienie wolności nie ponad

6 miesięcy, przedłużenie nastąpić może; kara zastępcza nie może jednak w połączeniu

z orzeczoną karą pozbawienia wolności przekraczać podwójnego najwyższego wymiaru tejże

kary, przewidzianego za dane przestępstwo.

Grzywny, konfiskaty, kwoty, stanowiące konfiskatę wartości (art. 33, 37), tudzież

odpowiedzialność, przewidziana w art. 34 (37), obciążają majątek spadkowy.

Grzywny wpływają do Skarbu Państwa.

Ze skazaniem w myśl ustawy niniejszej za przestępstwa, przewidziane w art. 19, 21

- 25 i 26 ust. 2, na karę więzienia (art. 3 ust. 3 przepisów przechodnich z 7 sierpnia

1917 r. do kodeksu karnego z 1903 r.) połączone są ograniczenia praw, przewidziane

w art. 30 kod. kar. ros. z r. 1903.

W byłej dzielnicy austrjackiej ze skazaniem za występki i przekroczenia, wymienione

w ustępie poprzedzającym, łączą się te same skutki, co ze skazaniem za przekroczenie

oszustwa.

W byłej dzielnicy pruskiej można w tych wypadkach orzec utratę obywatelskich praw

honorowych; w wypadkach zbrodni orzeczenie takie winno zawsze nastąpić.

Przepis niniejszego artykułu nie stosuje się, gdy karę wymierzono w myśl postanowień

art. 45.

Przepisy dotyczące właściwości i postępowania.

Przestępstwa, przewidziane w art. 15 - 19, 21 - 27, należą do właściwości sądów.

W wypadkach, w których przepisy o postępowaniu karnem przewidują zasięganie opinji

znawców, winien sąd lub Urząd walki z lichwą zasięgnąć z urzędu lub na wniosek stron

zdania komisji dla badania cen i zysków.

W sprawach zastrzeżonych właściwości sądów okręgowych, rozstrzygać należy o winie

i karze we wszystkich instancjach w składzie trzech sędziów państwowych, z których

jeden przewodniczy; przepisy dzielnicowe o wyrokowaniu przez sędziego jednoosobowego

mają zastosowanie.

W sprawach o przestępstwa, przewidziane w art. 15, 16, 17, 18, 19 ust. 1, w art. 21

- 23, o ile zagrożona jest kara w myśl ustępu 1 art. 19, tudzież w art. 25 ust. 2

i 27 może Okręgowy Urząd walki z lichwą (administracyjna władza powiatową art. 7)

wydać pisemny nakaz karny, jeśli uważa za dostateczną karę aresztu do jednego miesiąca

i grzywnę, lub jedną z tych kar.

W nakazie karnym można również orzec konfiskatę przedmiotów lub wartości (art. 33);

stosowanie art. 34 i 37 w drodze nakazu jest niedopuszczalne.

W wypadkach, wymienionych art. 33 ust. 2 i 41 należy orzec areszt na czas, nie przewyższający

nigdy dwu miesięcy.

Sąd może przed wdrożeniem postępowania karnego skierować sprawę do Okręgowego Urzędu

walki z lichwą (powiatowej władzy administracyjnej); nie dotyczy to spraw, przekazanych

sądowi przez prokuratora.

Nakaz karny wydać należy bez przeprowadzenia formalnej rozprawy; przed orzeczeniem

kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary zastępczej, należy dać obwinionemu możność

przedstawienia swojej obrony. Okręgowy Urząd walki z lichwą może w wyjątkowych wypadkach

zwracać się do sędziów pokoju (powiatowych) o przesłuchanie świadków i biegłych pod

przysięgą, jeśli istnieją dostateczne podstawy do mniemania, że jedynie tą drogą można

dowiedzieć się prawdy.

Szczegółowe przepisy o postępowaniu wyda Minister Aprowizacji w drodze rozporządzenia

w porozumieniu z właściwymi Ministrami.

Na żądanie prokuratora należy w poszczególnym wypadku przekazać sprawę do postępowania

sądowego.

Nakaz karny zawierać winien oznaczenie osoby skazanej, krótkie określenie przestępstwa,

wskazanie dowodów winy i przepisu prawnego, będącego podstawą orzeczenia, określenie

kary, tudzież uwiadomienie skazanego o przepisie art. 48, 49 i 50.

Nakaz karny należy doręczyć przy odpowiedniem zastosowaniu przepisów o doręczaniu

w sprawach karno - sądowych.

Wydanie nakazu przerywa przedawnienie ścigania.

Wydanie nakazu karnego po wszczęciu postępowania w sądzie jest niedopuszczalne; nakaz

taki nie staje się prawomocnym i nie wstrzymuje dalszego postępowania sądowego.

Wszczęcie sądowego postępowania po wydaniu nakazu karnego jest niedopuszczalne i wyrok,

wydany w takiem postępowaniu, nie staje się prawomocnym; nie dotyczy to spraw, w których

wydanie nakazu karnego było niedopuszczalne (art. 45 i 46 ust. 3)

Przeciw nakazowi karnemu może skazany wnieść ustnie lub na piśmie sprzeciw do urzędu,

który nakaz wydał, w ciągu dni trzech po doręczeniu, w przeciwnym bowiem razie nakaz

staje się prawomocny i ulega wykonaniu; wystarczy - jeśli w ciągu trzech dni po doręczeniu

nakazu sprzeciw nadano na pocztę.

Ze sprzeciwem połączyć można prośbę o przywrócenie terminu.

Sprzeciw należy w ciągu dni trzech wraz z aktami przesłać właściwemu sądowi.

Sprzeciw, wniesiony przez osobę, której to prawo nie służy, tudzież sprzeciw spóźniony

odrzuci władza, która nakaz karny wydała.

Przeciw decyzji można wnieść zażalenie (art. 49 ust. 1).

Gdy sprzeciw na czas wniesiono, sąd właściwy oznaczy rozprawę tak, jakby nakazu karnego

nie wydano.

Sąd wyznaczy również rozprawę, gdy dopuści przywrócenie terminu lub dojdzie do wniosku,

że sprzeciw niesłusznie odrzucono; przed rozstrzygnięciem prośby o przywrócenie terminu

lub zażalenia na odrzucenie sprzeciwu, tak sąd, jak i urząd, który nakaz wydał, może

wstrzymać wykonanie nakazu.

Wymierzając karę, sąd nie jest ograniczony wymiarem, zastosowanym w nakazie karnym.

W byłej dzielnicy rosyjskiej

1)

sprawy o występki, przewidziane w art. 15, 16, 17, 18, 19 ust. 1, w art. 21, 22 i

23, o ile wymierzyć należy karę w myśl ust. 1 art. 19, w art. 25 ust. 2, 27, należą

do właściwości sądów pokoju; w sprawach tych nie stosują się ograniczenia, przewidziane

w części 2 art. 2 przepisów przechodnich do ustawy postępowania karnego z 7 sierpnia

1917 r.;

2)

w sprawach o przestępstwa, przewidziane w ustawie niniejszej, śledztwo wstępne, zarządzić

można jedynie w wypadkach wyjątkowych; celem stwierdzenia, czy istnieje dostateczne

podejrzenie do wniesienia oskarżenia, może prokurator przeprowadzić niezbędne dochodzenia,

zwracając się także do sędziów śledczych i sędziów pokoju o przedsięwzięcie szczególnych

czynności śledczych, a w miarę potrzeby przesłuchań pod przysięgą;

3)

jako środek zapobiegawczy stosowany być może areszt lub środek łagodniejszy; odnośnie

do środków zapobiegawczych należy w toku dochodzeń prokuratorskich stosować odpowiednio

przepisy o środkach zapobiegawczych w toku śledztwa wstępnego, zwracając się w tej

mierze do właściwego sędziego śledczego;

4)

akt oskarżenia zastąpiony być może wnioskiem o zarządzenie rozprawy; wniosek winien

zawierać okoliczności, wymienione w art. 520 ust. 1 - 3 i 5 u. p. k., tudzież wymienienie

osób, które do rozprawy wezwać należy;

5)

terminy przewidziane w art. 557, 560 i 575 u. p. k. skraca się do dni trzech;

6)

oskarżonemu nie służy zażalenie, przewidziane w art. 527 u. p. k.;

7)

jeśli zachodzi obawa uchylenia się świadków lub biegłych od stawiennictwa, można zabezpieczyć

ich przybycie, wydając władzom policyjnym zlecenie czuwania nad stawieniem się tych

osób do sądu; osoby wezwane można każdej chwili do rozprawy przymusowo sprowadzić;

8)

w razie koniecznej potrzeby mogą być odczytane akta dochodzeń;

9)

ogłoszenie wyroku motywowanego winno nastąpić w ciągu dni siedmiu po ogłoszeniu sentencji;

10)

wyroki sądów okręgowych są ostateczne i mogą być zaskarżone jedynie przy odpowiedniem

zastosowaniu przepisów o zaskarżeniu wyroków w drodze kasacji;

11)

wyroki sądów okręgowych, wyrokujących w drugiej instancji, są prawomocne;

12)

termin do wniesienia apelacji i kasacji wynosi dni 8;

13)

względem osób, skazanych nieprawomocnie na karę pozbawienia wolności przynajmniej

przez trzy miesiące, należy stosować areszt jako bezwzględny środek zapobiegawczy;

14)

przedmioty, mogące ulec konfiskacie, należy jeszcze w toku postępowania sprzedać po

cenach, oznaczonych przez naczelnika okręgowego Urzędu walki z lichwą (kierownik,

ekspozytury), jeśli dalsze przechowywanie tych przedmiotów mogłoby je narazić na zepsucie;

w toku. postępowania sądowego sprzedaż zarządzi sąd (prokurator w toku dochodzeń prokuratorskich),

zresztą naczelnik Okręgowego Urzędu walki z lichwą (kierqwnik ekspozytury); przeciw

zarządzeniu niema zażalenia; uzyskana cena wstępuje w miejsce przedmiotu;

15)

w toku postępowania sądowego można zarządzić sprzedaż przedmiotów powszedniego użytku,

mogących ulec konfiskacie, jeśli dłuższe wycofanie ich z obiegu utrudnić może zaopatrzenie

ludności w owe przedmioty; decyzja sędziego śledczego, powzięta w toku śledztwa wstępnego,

ulega wykonaniu po prawomocności; termin jej zaskarżenia wynosi trzy dni; decyzja

sądu okręgowego nie ulega w żadnym wypadku zaskarżeniu.

W byłej dzielnicy austrjackiej

1)

należy stosować odpowiednio przepisy p. 2, 3, 7, 13, 14, 15 poprzedzającego artykułu;

2)

akt oskarżenia zastąpić można wnioskiem o zarządzenie rozprawy głównej; wniosek zawierać

winien okoliczności, wymienione w §207 p. 1 - 4 p. k., przytoczenie środków dowodowych,

których prokurator zamierza użyć i przytoczenie osób, które do rozprawy wezwać należy;

3)

sprzeciw przeciw aktowi oskarżenia jest niedopuszczalny;

4)

odwołanie od kary jest dopuszczalne bez względu na to, czy nadzwyczajne złagodzenie

kary nastąpiło lub nie nastąpiło.

Postanowienia przechodnie.

Z chwilą wejścia w życie niniejszej ustawy tracą moc obowiązującą: dekret z 5 grudnia

1918 r. (Dz. Pr. № 19 poz. 50), tudzież dekret z 11 stycznia 1919 r. (Dz. Pr. № 7

poz. 109), obowiązujące w byłej dzielnicy austrjackiej rozp. ces. z 24 marca 1917 r.

(Dz. p. p., № 131), tudzież rozporządzenie Tymczasowego Komitetu Rządzącego we Lwowie

z dnia 27 grudnia 1918 r. (33 Prez. i 36 Prez.) o zwalczaniu lichwy towarowej i lichwy

robocizny i w sprawie powołania do życia Urzędu do zwalczania lichwy towarowej i lichwy

robocizny (Gazeta Lwowska № 4/19) wreszcie dekret z 30 stycznia 1919 (Dz. Pr. № 11

poz. 130) i przepisy byłej dzielnicy austrjackiej dotyczące karania przez władze i

sądy skarbowe potajemnego wyrobu ze środków żywności płynów wyskokowych.

Do przestępstw, popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosować

należy przepisy dotychczas obowiązujące, o ile nie są surowsze; przepisy ustawy niniejszej,

dotyczące trybu postępowania, będą do tych spraw zastosowane, chyba że wyrok pierwszej

instancji zapadł przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

Rozporządzenia, wydane na zasadzie ces. rozp. z 24 marca 1917 (Dz. p. p. № 131), tudzież

dekretu z 11 stycznia 1919 Dz. Pr. № 7 poz. 109, o ile mogły były być wydane na zasadzie

przepisów ustawy niniejszej przez Radę Ministrów (Ministra Aprowizacji), zachowują

nadal moc prawną, dopóki nie zostaną uchylone w sposób, przewidziany w art. 2 i 3;

przekroczenia tych rozporządzeń będą karane w sposób, określony dotychczasowemi przepisami,

o ile czyn ten niniejszą ustawą nie jest zastrzeżony właściwości sądów.

Aż do ustanowienia okręgowych Urzędów walki z lichwą (art. 5) dotychczasowe Grzędy

do walki z lichwą i spekulacją utworzone na podstawie dekretu z 11 stycznia 1919 r.

Dz. Pr. № 7 poz. 109, wykonują obowiązki, nałożone niniejszą ustawą na Okręgowe Grzędy

walki z lichwą.

Rada Ministrów na wniosek Ministra byłej Dzielnicy Pruskiej oznaczy w miarę potrzeby

dzień, w którym ustawa niniejsza wejdzie w życie w miejsce rozporządzenia Rady Związkowej

z dnia 8 maja 1918 r. (Dz. p. p. str. 395) tudzież innych przepisów, uchylonych ustawą

niniejszą, bądź na całym obszarze byłej dzielnicy pruskiej, bądź na poszczególnych

jej obszarach; określi przepisy, dotyczące organizacji i właściwości władz, powołanych

do orzekania w sprawach o przestępstwa, przewidziane w ustawie niniejszej, tudzież

określi tryb postępowania.

Rada Ministrów może na wniosek Ministra byłej Dzielnicy Pruskiej przed wprowadzeniem

niniejszej ustawy w owej dzielnicy wydać w drodze rozporządzenia przepisy, dotyczące

trybu postępowania sądowego w sprawach o przestępstwach nadmiernego podnoszenia cen

i lichwy wojennej.

Wykonanie ustawy.

Wykonanie tej ustawy należy do Ministra Aprowizacji, Sprawiedliwości, Przemysłu i

Handlu, Spraw Wewnętrznych, Skarbu, tudzież Ministra byłej Dzielnicy Pruskiej.