Ustawa z dnia 13 lipca 1920 r. o uposażeniu nauczycieli i dyrektorów państwowych szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów nauczycielskich i preparand, oraz wizytatorów szkół.

Uposażenie nauczyciela składa się: a) z płacy zasadniczej, b) z dodatku drożyźnianego

i c) z dodatku za wyższe studja.

Płaca zasadnicza wynosi l.300 m. pol. miesięcznie i zwiększa się co 3 lata o 300 m.

pol. miesięcznie, ilość jednak trzechleci nie może przekraczać dziesięciu.

Dodatek za wyższe studja oblicza się według norm, ustalonych w art. 4 ustawy o uposażeniu

urzędników i niższych funkcjonarjuszów państwowych z dnia 13 lipca 1920 r. (Dz. Ust.

№ 65 poz. 429).

Czasu pełnienia normalnej powszechnej powinności wojskowej nie uwzględnia się przy

wymiarze trzechleci, inna służba wojskowa zalicza się tylko wówczas, jeżeli nauczyciel

nie spełniał jej równocześnie z inną służbą państwową. Trzechlecie przyznaje się z

urzędu od pierwszego dnia miesiąca, następującego po terminie ukończenia trzechlecia.

Przez czas trwania wyjątkowych, wojną wywołanych warunków ekonomicznych, nauczyciel

pobiera dodatek drożyźniany do płacy zasadniczej, zależnie od stosunków rodzinnych

i miejscowości, w której pełni służbę stale. Dodatek drożyźniany otrzymuje nauczyciel

w myśl postanowień artykułu 5 i 20 ustawy o uposażeniu urzędników i niższych funkcjonarjuszów

państwowych z dnia 13 lipca 1920 r. (Dz. Ust. № 65 poz. 429), a mianowicie: nauczyciel,

mający mniej, niż 3 dodatki za trzylecia-taki, jak urzędnik VIII stopnia służbowego,

mający 3, 4 lub 5 dodatków za trzylecia-taki, jak urzędnik VII stopnia służbowego,

a mający 6 i więcej dodatków za trzylecia, takt - jak, urzędnik VI stopnia służbowego.

Jeżeli nauczyciel lub dyrektor otrzymuje mieszkanie w naturze, potrąca się z uposażenia

wartość tego mieszkania.

Nauczyciel ani dyrektor nie może pobierać ze Skarbu Państwa poza uposażeniem, należnem

mu z tytułu niniejszej ustawy, żadnego innego stałego uposażenia. Może jednak za spełnianie

pewnych czynności, właściwych innym urzędom, otrzymywać dodatkowe wynagrodzenie, którego

wysokość ustala właściwa władza centralna w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Prawo do otrzymywania uposażenia rozpoczyna się: a) dla nauczycieli, wstępujących

do służby państwowej czy to poraz pierwszy, czy ponownie od I-go dnia miesiąca, w

którym objęcie służby nastąpiło, jeżeli nauczyciel rozpoczął pełnić swe obowiązki

w pierwszej połowie miesiąca, a od 15 go-jeśli rozpoczął pełnić swe obowiązki w drugiej

połowie miesiąca; b) w pozostałych wypadkach-z dniem, od którego opiewa mianowanie

na nowe stanowisko, względnie z dniem pierwszym, miesiąca po powstaniu warunków, uzasadniających

zmianę w wymiarze uposażenia. Atoli w razie takiej zmiany miejsca służbowego, która

pociąga za sobą zmianę wysokości uposażenia, przysługuje nauczycielowi prawo do uposażenia,

odpowiadającego nowemu miejscu służbowemu, od pierwszego dnia miesiąca, następującego

po uwolnieniu go od poprzednich obowiązków służbowych.

W razie śmierci nauczyciela, wstrzymuje się wypłatę uposażenia z ostatnim dniem miesiąca,

w którym śmierć nastąpiła, a w razie rozwiązania stosunku służbowego w inny sposób-z

ostatnim dniem tego miesiąca, w którym stosunek ten istotnie ustał.

Uposażenie wypłaca się nauczycielowi w ratach miesięcznych z góry, w pierwszym dniu

każdego miesiąca.

O ile pierwszy dzień miesiąca jest niedzielą lub świętem uroczystem- wypłata uposażenia

następuje w ostatnim dniu poprzedniego miesiąca.

Unormowane niniejszą ustawą uposażenie odnosi się do maksymalnej ilości godzin nauczania

tygodniowo, która do czasu określenia jej w pragmatyce służbowej wynosi: a) dla uczących

kaligrafji, rysunków, pracy ręcznej, muzyki, śpiewu lub gimnastyki - 24 godzin (lekcji)

tygodniowo (I grupa); do tej liczby godzin obowiązany jest także nauczyciel szkoły

ćwiczeń i preparand; b) dla uczących religji, historji, geografji, hygieny lub propedeutyki

fil.-20 godz. tygodniowo (II grupa); c) dla uczących języków, matematyki, fizyki,

chemji, przyrody, pedagogji - 18 godz. tygodniowo (III grupa).

Jeżeli nauczycielowi zostanie powierzone zawiadywanie biblioteką dla uczniów lub zbiorami

i pracownią przyrodniczą, zajęcia z tern związane zalicza mu się jako dwie godziny

tygodniowo lekcji grupy II (art. 8). Zawiadywanie zbiorami fizyczno-chemicznemi i

odpowiednią pracownią, a tak samo zawiadywanie odrębnemi zbiorami i pracownią fizyczną

lub chemiczną tam, gdzie zostały one rozdzielone, zalicza się nauczycielowi jako 3

godziny tygodniowo lekcji grupy II (art. 8). Zawiadywania innemi zbiorami szkolnemi

(biblioteką nauczycielską, zbiorami map, obrazów, tablic, modeli i t. p.) nie wynagradza

się specjalnie i nie wpływa ono na zmniejszenie określonej art. 8 ilości obowiązkowych

lekcji nauczyciela. W wyjątkowych wypadkach wielkiego bogactwa zbiorów i wynikającej

stąd znaczniejszej pracy nad zarządzaniem niemi, Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia

Publicznego może, w porozumieniu z Ministrem Skarbu, wyznaczyć odpowiednie wynagrodzenie.

Księżom prefektom liczy się za dwie godziny lekcji odprawianie nabożeństw szkolnych

i wygłaszanie nauk świątecznych dla uczniów. Nauczycielom seminarjów nauczycielskich,

biorącym stale udział w konferencjach metodycznych z uczniami, dolicza się je za 2

godziny tygodniowo (grupa II).

Jeżeli nauczycielowi zostanie powierzone stanowisko opiekuna klasy, zajęcia z niem

związane zalicza mu się jako 6 godzin lekcji tygodniowo (grupa II art. 8).

W razie potrzeby, nauczyciel obowiązany jest udzielać lekcji oraz spełniać czynności

administracyjne lub wychowawcze, wymienione w art. 9, jako równoważne pewnej ilości

lekcji, w łącznym wymiarze wyższym niż w art. 8. W takich wypadkach, za wykraczającą

ponad normę art. 8 ilość tygodniowych lekcji przysługuje nauczycielowi dodatkowe wynagrodzenie.

Wysokość wynagrodzenia za godziny nadliczbowe i sposób obliczania ich ilości określa

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Zastępstwa, trwające dłużej, niż dwa tygodnie, są płatne według tych samych norm,

co godziny nadliczbowe.

Dyrektor (przełożona) państwowej szkoły średniej i seminarjum nauczycielskiego otrzymuje

uposażenie, określone w art. 1, przysługujące mu jako nauczycielowi z tytułu jego

lat służby, zarówno w charakterze nauczyciela, jak dyrektora. Prócz tego dyrektor

otrzymuje dodatek za kierownictwo w kwocie 1,500 marek polskich miesięcznie. Kierownik

preparandy lub szkoły ćwiczeń otrzymuje, oprócz wynagrodzenia, przysługującego mu

z tytułu jego służby nauczycielskiej, dodatek za kierownictwo, w wysokości 400 marek

polskich miesięcznie. Za każdy oddział równorzędny otrzymuje dyrektor lub kierownik

50 marek pol. miesięcznie. Dyrektor (przełożona, kierownik) państwowej szkoły, przy

której jest internat, otrzymuje wynagrodzenie dodatkowe, w wysokości 300 marek polskich

miesięcznie. Jeżeli wymiar nauczycielskich zajęć dyrektora szkoły średniej lub seminar-jum

nauczycielskiego przekracza 8 godzin tygodniowo, dyrektor otrzymuje za te zajęcia

osobne wynagrodzenie według norm art. 10.

Nauczyciel lub dyrektor, powołany do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia

Publicznego lub władzy szkolnej drugiej instancji na stanowisko wizytatora szkół,

otrzymuje uposażenie, należne dyrektorowi, oraz dodatek wizytatorski w wysokości 600

marek polskich miesięcznie.

Normy wszelkich innych poborów niestałych i ubocznych, jak djety, koszta podróży,

określi rozporządzenie Rady Ministrów.

Postanowienia przejściowe.

Przy wyznaczaniu nauczycielom uposażenia po raz pierwszy na podstawie niniejszej ustawy,

przy późniejszem przyznawaniu im dodatków trzechlecia, oprócz służby państwowej w

szkole polskiej, zalicza się czas ich służby nauczycielskiej w państwowej austrjackiej,

niemieckiej lub rosyjskiej szkole na ziemiach polskich, jeżeli pozostają w dniu wejścia

w życie niniejszej ustawy w służbie państwowej polskiej lub wstąpią do tej służby

najpóźniej w trzy miesiące po tym terminie. Zalicza się również czas, poświęcony w

wymiarze najmniej 14 godzin tygodniowo pracy nauczycielskiej w prywatnej polskiej

szkole aż do końca roku szkolnego 1919/20. W obydwóch wypadkach zalicza się jednakże

do wymiaru trzechleci najwyżej lat 21. Ograniczenie to nie przesądza jednak w niczem

zaliczenia czasu służby w państwowej lub prywatnej polskiej szkole do emerytury. Czas,

spędzony po tym terminie w prywatnej polskiej szkole, zaliczać się będzie tylko pod

tym warunkiem, że nauczyciel taki najpóźniej 1 stycznia 1921 roku w piśmiennnej deklaracji

odda się do dyspozycji Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i że posadę

w szkole państwowej nadaną mu przed 1 maja dowolnego roku, od początku następnego

roku szkolnego przyjmie. Gdy nauczyciel taki, wskutek przyjęcia nadanej mu posady

państwowej, będzie musiał wbrew swemu życzeniu przenieść się do innej miejscowości,

przysługuje mu zwrot kosztów przeniesienia, według przepisów dla urzędników państwowych.

O uznaniu prywatnej instytucji, w której nauczyciel uczył, za prywatną polską szkołę

średnią, jak również o uznaniu za wystarczające złożonych dowodów służby nauczycielskiej,

rozstrzyga Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, na podstawie opinji

komisji weryfikacyjnej. Decyzję co do zaliczenia lat służby, spędzonych w innej kategorji

szkół lub przy mniejszym wymiarze godzin, niż wyżej określono, względnie w innym zawodzie,

zastrzega się Radzie Ministrów.

Nauczyciele, których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy Minister Wyznań

Religijnych i Oświecenia Publicznego uznał za posiadających istotnie pełne kwalifikacje

nauczycielskie, jakkolwiek nie posiadają ich formalnie, otrzymują dodatek za wyższe

studja według art. 1 niniejszej ustawy.

Postanowienia ustawy niniejszej nie dotyczą nauczycieli kontraktowych, których wynagrodzenie,

zależne od ilości godzin udzielanej nauki, względnie od wymiaru innych zajęć szkolnych,

normuje Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, w porozumieniu z Ministrem

Skarbu.

Ustawa niniejsza obowiązuje od dnia 1 lipca 1920 roku.

Z dniem 1 lipca 1920 r. tracą moc obowiązująca wszystkie ustawy i przepisy w przedmiocie,

objętym niniejszą ustawą.

Wypłaty, dokonane w ciągu marca, kwietnia, maja i czerwca 1920 roku ponad ustawowe

uposażenie, uważa się za bezzwrotny dodatek regulacyjny po dzień 30 czerwca 1920 roku.

Wykonanie ustawy niniejszej poleca się Prezydentowi Ministrów, Ministrowi Skarbu oraz

Ministrowi Wyznań Religjijnych i Oświecenia Publicznego, a nadto, o ile chodzi o byłą

dzielnicę pruską - Ministrowi byłej Dzielnicy Pruskiej.