Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 maja 1920 r. w przedmiocie wprowadzenia w życie na obszarze Rzeczypospolitej ustawy wojskowego postępowania karnego dla wspólnej siły zbrojnej, z dnia 5 lipca 1912 r.

Art. 1. Sądo w nictwo karne wojskowe dzieli się na sądowni.ctw o karne

wojska i sądownictwo karne marynarki wojennej.

. Art. 2. Właściwości sądów wojskowych za pr z estępstwa, przewidziane

w kodeksie karnym wojskowym i za prz es tępstwa, przewidziane w powszechnych ustawach karnych, podlegają

l) wojskowi 'za przestępstwa, popełnione w czasie czynnej służby

w armji lub marynarce;

2) dezerterzy, zbiegli ze służby wojskowej;

3) inwalidzi wojskowi, umieszczeni w zakładach dl a n-ich przeznaczonych;

.

4) jeńcy wojenni i zakładnicy, pozo s tający pod nadzorem wojskowym;

~

5) wszystkie osoby, należące do załogi statku wojennego, znajdującego się w slużbi~, albo statku, wcielonego czasowo do marynarki wojennej w razie mobilizacji lub wojny;

6) wszystkie osoby, nale żące do orszaku oddzia ł u wcfjskowego zmobilizowan ego lub, przebywaj ącego poza granicami Rzeczypospolitej;

7) inne osoby z mocy . specjarnych t:staw.

Art. 3. Właściwości sądów wojskowych podlegaj ą również

1) powołani do służby wojskowej za nieusłuchani e rozkazu, powołującego do tej służby, lub za inne cięższe przestępstwa , popeł­

nione przez nieu§łuchanie takiego rozkazu

2) osoby wojskowe, nie będące w czynnej służbie wojskowej, za

przestępstw a wojskowe, popełn i Qf1e w czasie zebrań kontrolnych;

3) niebędący w czynnej służbie wojskowej oficerowie i równorzędni

za prze st ępstwa wojskowe, których dopuścili się w mundurze

woj skowym ; tudzież za wszystkie przestępstwa, jakich dopuścili

się w mundurze wojskowym przeciw sądom i władzom wojskowym, zajętym ściga niem przestęp stw, podlegających właściwości

s ądów wojskowyc.h, i w czasie pełnienia przez nie obowiązków

służbowycH.

Art. 4. W czaSIe mobilizacji, wojny lub w razie bezpośredniej obawy

wybuchu wojny może Rada Ministrów na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, uczyniony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, podd:lć

w drodze rozporządzenia osoby, ulegające zres z tą właściwości sądów cywilnych, sądownictwu wojskowemu, za nieuprawnione werbowanie, nakłanianie

żołnierza do przestępstw wojskowych i pomoc w popełnieniu tychże, za

szpiegostwo i porozumiewanie się z nieprzyjacielem, tudzież inne przestęp­

stwa' mające na celu wyrządzenie szkody polskiej sile zbrojnej lub jej

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

sprzymierzeńcom, lub przysporzenie korzyści nieprzyjacielowi; dalej za nakłanianie do nieusłuchania rozkazu, powołującego do służby wojskowej, lub

do innego cięższego przestępstwa, popełnionego przez nieusłuchanie takiego

rozkazu.

Zarządzenie powyższe może dotyczyć

wszystkich lub niektórych

z pośród przestępstw, wyżej wspomnianych i ograniczone być może do

poszczególnych obszarów.

W rozporządzeniu oznaczyć należy dzień, w którym zaczyna się

właściwość sądów wojskowych.

Wprowadzenie i uchylenie ; sądownictwa wojskowego ogłasza się

w Dzienniku Ustaw; z chwilą uchylenia sądownictwa wojskowego sprawy nie

załatwione prawomocnie, przekazuje się wtaściwym władzom cywilnym .

Art. 5. Właściwość sądów wojskowych, o której mowa wart. 2

niniejszego rozporządzenia, rozciąga się tylko na przestępstwa popeł­

nione w czasie trwania stosunku, uzasadniającego właściwość sądów wojskowych.

.

Art. 6. Właściwość sądów wojskowych w przedmiocie przestępstw

pospolitych kończy się z chwilą ustania okoliczności, uzasadniających tę

właś c iwość, o ile przedtem nie wniesiono aktu oskarżenia (wniosku o ukaranie); atoli w tym wypadku na wniosek prokuratora woiskowego (oficera

sądowego) sąd przekazuje sprawę właściwej władzy cywilnej.

Również w czasie istnienia okoliczności, uzasadniających właściwość

sądów wojskowych, sąd przekazuje właściwej

władzy cywilnej sprawy

o przestępstwa pospolite, popełnione przez osoby, podlegające właściwości

sądów wojskowych, wspólnie z osobami, tej

właściwości nie podlegają­

temi, gdy taki wniosek uczyni prokarator wojskowy (oficer sądowy) Przed

uczynieniem wniosku o przeka zaniu s prawy władzom cywilnym prokurator

wojskowy (oficer sądowy) winien uzyskać zezwolenie dowódcy właściwego.

W przedmiocie przestępstw wojskowych właściwość sądów wojskowych, kończy się. gdy nie wydano żadnego zarządzenia w celu przygotowania lub wdrożenia postępowania karnego, najdalej w ciągu roku po

ustaniu stosunku, uzasadniającego to sądownictwo, o ile zaś sprawca pod. lega ustawowemu obowiązkowi służby wojskowej, najpóźniej w ciągu roku

po skończeniu się tego obowiązku.

W razie zbiegu przestępstw wojskowych z przestępstwami pospolitemi, sądownictwo !{arne wojskowe pozostaje również dla tych ostatnich

właściwem tak długo , jak dla przestępstw wojskowych, o ile nie wyłączono

(art. 15 niniejszego rozporządzenia) prz e stępstw pospolitych i nie prze- .

kazano ich sądownictwu karnemu cywilnemu.

Art. 7. ' W~jskówi,' winni wykroczeń przeciw ustawom skarbowym l

administracyjnym, podlegają właściwości władz cywilnych.

O wykonanie kary pozbawienia wolności należy zwrócić się do wł~dz

wojskowych .

Art. 8. Właściwości sądów wojskowych nie podlegają osoby, któ. rym z mocy prawa międzynarodowego lub na zasadzie traktatu służy

prawo zakrajowości lub nietykalności osobistej .

Przywilej nietykalności, służący członkom Sejmu, pozostaje nienaruszony.

.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

TYTUŁ

II.

o s p r a w o w a n i u s ą d o w n i c t w a woj s k o w e g o.

ROZDZIAŁ

Wykonyw a ni e

I.

sąd o w n i ctw a

w

og ó l nośc i.

Art. 9. Sądownictwo karne sprawują w woj sku s ą dy woj ska, \V ma- .

rynarce wojennej zaś sądy marynarki.

Art. 10.

Do rozpoznawania spraw karnych powołuje się

A. . w wojsku

1. Sądy załogowe ,

2. Sądy Okręgów Generalnych;

. B.

w m a r y n a r c e woj e n n ej

1) Sądy marynarskie,

2) Sądy admiralskie;

C.

Najwyż s zy Sąd

wspólny d l a obu

Wojskowy.

Prze pisy, do tyc zące sądów załogowych i s ą dó w okręgów gen eralnych .

należy stosować odpowi edni o do sądów marynarskich, względ n ie ad miralskich.

Art. 11. Okręgi generalne dz ielą si ę pod w żg l ę d em są dowym na

obwody, które określi Minister Spraw Wojskow ych .

W okręgu generalnym wykonywa sądownictwo sąd okręgu generalnego,

w obw odach zaś sądy zał o g o we.

.

Art: 12. Rozpoznaniu są dów za łogowych ulegają

1) Sprawy szeregowych o występki woj skowe

a) zagr ożone ka r ą pozhawienia wolności nie wyżej jedn ego roku"

ni ezależnie od kar dodatkowych

b) zagrożone karą p02bawienia wolności nie wyżej lat trzech, o il e

ze względu na przeważając e okoliczności, łagodzące nie należy

oczekiwać surowszej bHy, niż kary pozbawienia wolnoś ci do jednego roku, niezależnie od kar dodatk owych.

'2) Sprawy szeregowych o przestępstwa pospol ite

1) na obszarze, na którym obowiązuje rosyjski kodeks karny z r. 1903;

a) o wykroczenia,

b) o występki, zag rożone k8 r ą n iesurowszą, niż pozbawienie wol·

ności do jednego roku; choćby w poł ą czeniu z grzywną lub kara mi

dodatko\vemi

c) o inne występki, zagrożone pozbawieniem wolności, o ile ze względu

na przew a żające okolicznoścI łagodząc e nie należy o czeki wać

surowszej kary, niż pozbawienie w ol noś c i do jednego roku, choćby

w połączeniu z grzywną lub karami dodatkowemi ,

M2 59.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

2) na obszarze, na którym obowiązuje ustawa karna austrjacka z r.1852

a) o przekroczenia,

. b) o inne przestępstwa, zagrożone karą niesurowszą, niż pozbawienie wolności do jednego roku, choćby w połączeniu z 'grzywną

lub karam i dodatkowemi;

.

3) na obszarze, na którym obowiązuje niemiecki kodeks karny z r.1871

a) o wykroczenia,

.

b) o występki, zagrożone karą niesurowszą. niż więzienie (twierdza)

i g rzywną albo jedną 'z tych kar, o ile ze względu na przeważa­

jące okoliczności łagodzące nie należy oczekiwać surowszej kary

niż więzi e nie (twierdza) do jednego roku, choćby w połączeniu

z grzywną lub karami dodatkowemi z wyłączeniem przestępstw,

które w braku okoliczności łagodzących zagrożone są domem

.

karnym tub karą śmierci .

W sprawach, przekazanych sądowi załogowemu, kara pozbawienia wolności, zastępująca karę grzywny na wypadek niemożności ściągnięcia tejże,

ani sama przez się, ani w połączeniu z wymierzoną karą pozbawienia wolności, nie może przekroczyć jednego roku.

O przekazaniu sprawy sądowi załogowemu decyduje dowódca właściwy

dla sądu załogowego (art. 78 niniejszego rozporządzenia) ; tó samo praw o

służy prokuratorowi przy sądzie okręgu generalnego, o ile właściwy dowódca

(art. 101 niniejszego ro zpo rządz e nia) na to się zgadza .

Art. 13. Do sądów okręgów generalnych należy

l) postępowanie i orzekanie w. przedmiocie wszystkich spraw karnych, które nie należą do sądów załogowych;

2) po st ępowanie i orzekanie o odwołan i u od wyroków sąd ó w zało­

gowych, a w wypadkach, wyraźnie w ustawie poslępowania karnego wymienionych, rozstrzyganie z a żaleń.

Art. 14.

Gdy ktoś popełnił kilka czynów karygodnych, podlegaj ących

w c z ęś ci sądownictwu karnemu wojskowemu, w c z ęści zaś sądownictwu kar-

nemu cyw llnemu, wówczas każdy z właściwych sądów postępuje samodzielnie.

Sąd, który wydaje wy rok p óź ni ejszy, uw zględni a przy wymiarze kary

w sposób odpowiedni karę, wymierzoną orzeczeniem poprzedniem.

Gdy jeden ze zbiegających się czynów karygodllych podlega karze

· śmierci lub karze dożywot ni ego pozbawienia wolno ści, wówczas po st ępo­

wanie z powodu tego czynu powinno wyprzedzić postępowanie z powodu

innego czynu karygodnego, zagrożone g o karą łagodniejszą.

Z reguły wykonywa si ę najpierw ka r ę, wymierzoną przez sąd , który

pierwszy orz e kł prawomocnie.

Sąd na wniosek prokuratora (oftcera sądowego) może zarzą­

wyłączenie jednego lub kilku zbiegających. się spraw karnych i ich

oddzielne przeprowadzenie, jeżeli to może zapobiedz zwłoce lub utrudnieniu

postępowania, albo pos łu żyć do skrócenia aresztu obwi nio nego.

Gdy dla sprawy wyłączonej , która wsk l tek zw iązku z inną sprawą

karną należy, w myśl ust. 2 art. 85 niniejszego rozporz ąd zenia, do zakresu

działania sądu okręgu generalnego, właściwym jest sam przez się sąd z ało­

gowy, wówczas przechodzi ona po wyłączeniu do zakresu działania dowódcy, powołanego do ścigania karnego przed sądem załogowym.

Sąd na wniosek prokuratora (oficera sądowego) zarządzi wyłącz eOl e

czynów karygodnych równi eż wtedy, gdy przedstawiają się one, jako nieistotne dla wymiaru kary. Dodatkowe zarz ądz enie wniesienia oskarżenia jest

w tym wypadku dopuszczalne w ciągu miesiąca od prawomocności wyroku .

Art. 15.

dzić

Dziennik Ustaw, Poz. 368 ,

- - -- -- - - - - - -- - - -_.. _ -- -.-- - - -

Postanowienie tego ustępu nie ma zastosowania do czynów karygodnych, które ścigać można tylko na żądanie uprawnicnego.

Art. 16, Spory o właściwość między sądami wojskowymi rozstrzyga

' wspólny' sąd bezpośrednio przełożony.

.

Art. 17. W razie sporu o właściwość między s ądem wojskowym

a sądem karnym dla osób cywilnych, sąd wojskowy przedkłada sprawę

Najwyższemu Sądowi Wojskowemu, który, o ile przychyla się do zapatrywania sądu karnego dla osób cywilnych, wydaje decyzję, wiążącą sąd

wojskowy. W przeciwnym raz ie rozstrzyga powyższy spór zespół sześciu

sędziów Sądu Najwyższego i Najwyższego Sądu Wojskowego, delegowanych

w równej liczbie przez oba sądy. Przewodniczą kolejno prezesi (\\'iceprezesi) powyżs zych sądów.

Decyzje zapadaj ą na posiedzeniu niejawnem bezwzględną większością

głosów, po wysłuchaniu prokuratora wojskowe go i cywilneg.o; w razie

równości głosów zapada decyzja podług zdania, za które m oświadczy się

przewodniczący.

Art. 18.

W wypadkach przewidzianych wart. 16 i 17 niniejszego

rozporządzenia, aż do czasu orzeczeni a o właściwości, odnośni dowódcy

i odnośne sądy maj ą zaL'ządzić czynnośc i , potrzebne do ustalenia istoty

czynu; a

szczególności te wszystkie kroki śledcze, które nie cierpią zwłoki.

w

Art. 19. Właściwość poszczególnych s ądów załogowych i sądów

generalnych zależy od właściwości dow ódców właściwych,

okręgów

ROZDZIAŁ

Oficerski korpus

II.

sędziowski.

\

Art. 20. Oficerski korpus sędziowski tworzą oficerowie, którzy na

podstawie specjalnego wykształcenia zostali przeznacz eni do w s półudziału

w wymiarze sprawiedliwości w wojsku.

Art. 21. Warunkiem przyjęcia w charakterze asy stenta w skład korpusu sędziowskiego jest

l) egzamin oficerski ,

2) jeden rok służby oficerskiej po złożeniu tego egzaminu ,

3) ukończone studja prawnicze.

~

Przyjęty do korpusu w charakterze asystenta otrzymuje stopień podporucznika, o ile go już przedtem nie posiadał .

. Art. 22. Oficerom korpusu sędziowskiego służy uposażenie, przywią­

zane do zajmowanego stanowiska sędziowskiego, o ile nie należy się im

wyższe uposażenie ze względu na ich stopień oficerski .

Wojskowe urzędy sędziowskie odpowiadają następującym stopniom

oficerskim

Prezydent Najwyższego Sądu Wojskowego - generałowi porucznikowi,

wiceprezydent i sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego - generałowi

podporucznikowi,

szef sądu (ekspozytury sądu) okręgu generalnego - pułkownikowi,

sędzia orzekający podpułkownikowi,

Dziennik Ustaw. Poz, 368.

•

sędzia załogowy kapitanowi do pułkownika wląqnie,

wojskowy sędzia śledc zy - majorowi,

-asystenci - podporucznikowi do kapitana włączn i e.

Woj skowe urzędy prokuratorskie odpowi adaj ą następującym stopniom

oficerskim

Naczelny Prokurator Wojskowy - generałowi porucznikowi,

Prokurator Najwyższego Sądu Wojskowego - generałowi podporucz. nikowi,

podprokurator Najwyż sze g o Sądu Woj skowego - pułkownikowi,

Prokurator sądu okręgu generalnego .,- podpuł kownikowi,

podprokurator sądu okręgu generalnego - majorowi.

Art. 23. Przełożonym wojskowym w · korpusie sędziowskim służy

zakres władzy dyscyplinarnej

l). a) Prezydentowi Najwyższego Sądu Wojskowego- prawa dowódcy

dywizji;

b) szefom sądu okręgu generalnego - dowódcy pułku;

c) sędziom załogowym - dowódcy bataljonu.

2). a) Naczelnemu Prokuratorowi woj skowemu - prawa dowódcy

, dywizji ;

b) Prokuratorowi przy Najwyżfzym Sądzie Wojskowym - prawa

dowódcy brygady;

c) prokuratorowi przy sądzie okręgu generalnego - prawa dowódcy pułku .

następujący

ROZDZIAŁ

Sędziowie

III.

wojskowi (orzekający i śledczy). '

.

Art. 24. Sędziowie wojskowi wszystkich stopni, . pizy objęciu pierwszego stanowiska sędziego ,s kładają przysięgę sędziowską, którą odbi,era

szef s ądu według roty następującej

"Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu i Wszechwiedzącemu, iż

obowiązki sędziego będę wiernie wypełniał, stosownie do ustawy i według

najlepszej wiedzy i sumienia ."

Art. 25. W razie potrzeby można powierzyć obowiązki sędziego orzekającego (śledczego) lub prokuratora (podprokuratora) oficerom, nie mają­

cym stopnia oficerskiego, przepisanego w art. 21.

Art. 26. Sędziów wojskowych. z wyjątkiem sędziów załogowych i sę­

dziów śledczych, mianuje Naczelnik Państwa.

Sędzi~w załogowych i śledczych oraz asystentów sędziowskich mianuje Minister Spraw Wojskowych.

Art. 27. W celu przygotowania kandydatów na stanowiska sędziow­

skie (urzędy prokuratorskie) ustanawia się dwuletnią praktykę, określoną

rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych.

.

Starszym asystentom można powierzać czasowo zastępstwo sędziów

śledczych podprokuratorów z postanowienia szefa sądu lub prokur.atora,

jak również obronę podsądnych.

. Art. 28. Wojskowi sędziowie śledczy urzędują przy

generalnego lub w wyznaczonych okręgach śledczych.

sądzie okręgu

Art. 29. Granice okręgów śledczych w okręgach generalnych oraz

przydział wojskowych sędziów śledczych do Okręgu ustala sąd wojskowy.

właściwego okręgu generalnego w porozumieniu z dowodcą tego okręgu.

Dziennik Ustaw. Poz. 368,

NQ 59,

Art. 30. ' Sęd ziowie są przy wykonyw aniu sędziowskich c zynnoś ci śle d­

czych i przy wydawaniu orzeczeń niezawiśli i podlegają jedynie ustawi •.

ROZDZIAI:. I V.

S ąd y Or z ek ają ce.

l.

l) o s t a n o w i e n i a o g ó l n e.

Art. 31. Posiedzenia sądów wojskowych dzielą się na posiedzenia

dyspozycyjne i rozprawy sądowe.

W sądach załogowych n'iema posiedzeń dyspozycyjnych.

Art. 32, Na rozprawie sądowej musi być obecny komplet orzekający,

w rozporządzeniu niniejszem przepisany, prokurator lub podprokurator, oficer sądowy i protokulant.

2,

S ą d Y z a ł o g o

we i m a r y 11 a r s k i e.

Art. 33. Utworzenie i rozwiązanie sądów załogówych i marynarskich

z rozporz ądzen ia Ministra Spraw Wojskowych.

następuje

Art. 34. Sąd zał ogowy skła da się z sędziego

wiedniej ilości oficerów korpusu sędziowskiego.

załogowego

i odpo-

Art. 35. Komplet sądu załogowego składa się z oficera korpusu s~­

dZlowskiego, jako przewodniczącego i dwóch asesorów, z których jeden

jest , oficęrem, zaś drugi podoficerem.

Asesor musi być p ełnole tni, nieposzlakowany, nie pozostawać

w śledztwie, ani winnych dochodzeniach, a nadto musi biegle czytać i pisać.

Do zakresu działania sędziego sądu załogowego należy, prócz rozpoznawania spraw, należących do właśc iwości sądu zał ogowego, także prowadzenie śled ztwa w sprawach o przestępstw a , należące do właściwości

sądów okręgów generalnych; na wniosek jednak prokuratora s ędzia zało ­

gowy odstępuje s prawę właściwemu s ę dz i emu śledczemu,

Poszczególne c zynąości sędziowskie poza rozprawą pełni prze wodniczący sądu załogoweg o samodzielnie bez udziału asesorów.

Wyznaczanie asesorów przez w łaś ciwych dowódców ze stanu żołńier­

ski ego odbywa się w miarę możności, z kolei wyznaczonej z góry z począt­

kiem każdego roku.

Czynności oskarżyciela wykonywa wyznaczony do tego przez właści­

wego dowódcę oficer sądowy.

Akt oskarżenia zastępuje pisemny ro zkaz właś ciwego dowódcy, wydany oficerowi sądowemu z poleceniem postawienia \V sądzie wniosku

o ukaranie.

Rozkaz w przedmiocie oskarżenia winien obejmować zarówno osobę

obwinionego, jak zarzucony mu czyn i w razie potrzeby wniosek o orze- ,

czeniu aresztu śledczego lub utrzymanie go w mocy.

Art. 36. Prze pi sy, dotyc zące

wiednio do sądów marynarskich,

3.

Sądy

sądów

Okręgów

Art. 37, Utworzenie i

zalogowych, st osuje się odpo-

Generalnych.

ro zw ią za nie

sądów

ok ręgów

generalnych

i sądów admiralskich następuje z rozporz ądzenia Ministra Spraw Wojskowych.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

- _ . _ - - - --

Art. 38. W każdym okręgu generalnym ustanawia się w siedzibie

,Dow ództw a sąd pod nazwą "sąd wojskowy okr ęgu generalnego~.

Ar t. 39. Sąd wojskowy okr~gu generalnego

·oraz s ędzió w wojskowych .

skład a si ę

z szefa s ądu

.'~rt. 40 . Po siedzenia dyspozycyjne są przeznaczone dla rozpatrywania

s pra w poza rozprawą gł ówną, a w"zczególności

l) wniosków, uczynionych przez prokuratora w toku śledztw a

w wypadkach, w których sędzia śledczy nie zgadza si ę z wnioskiem prokuratora;

:2) za ż a lel1 na decyzję sędziego śledczego w wypadkach, ustaw ą

wojskowego [.lOslępowania karnego prze .vidzianych;

.3 ) aktu oskarżenia, jeżeli przewodniczący uważa prze prowadzenie

lub uzupełn ienie śledztwa (dochodzeń) za wskazane; stosownie

do wyników tychże, moż e prokurator poc zyn i ć odpowi ednie

wnioski lub wnieść nowy akt oskarżenia;

-4) odwołanie od wyroków sądów l1iższych, w wypadku § 34 pkt. l i 2

i § 342 ustawy wojskowego postępowania karnego .

'P osiedz enia dyspozycyjne odbywają się w składzie szefa sądu lub

j ego za st ępcy oraz dwóch członków sądu z udziałem prokuratora.

O dnośnie do obrad i głosowania ma zastosowanie przepis §, 74-go

us t. :? ustaw y wojsko wego postępo\1;ania karnego i art. 131 niniejszego

-r o z p orzą dzenia .

Z braku kom pletu

powołuj e s ię

na zastępców wojskowych

sędziów

ś ledc z y ch.

Art. 4 l. Wewnętrzny po d ział czynności między czł onkami sądu okręgu

;2;eneralnego następuje z r ozporządzenia szefa s ądu z poc z ątkiem ka ż dego

:ioku administracyjnego na jego p rzeciąg.

Podział ten możn a tylko wtedy zmieni ć w ci ą gu roku admini stracyj~n eg o , jeże li się to okaże potrzebne z powodu przeciążenia albo z po~vodu

.zmian y łub trwałej przesz kody poszczególnych sędziów.

Art. 42 . Asesorów sądu , okręgu generalnego i ich zastępców na przed-sta\\'ienie szefa s ą du wyznacza właś ciwy do wódca okręgu generalnego na

:ka żd ą sesję sądową.

Art. 43 ,

:: ozp orządzenia

Powoł a ny na asesora na

szefa właściwego sądu.

czas sesj.i sądowej przechodzi do

Art , 44. - Komplet orzekający sądu okręgu generalnego w Plzedmioóe przestępstw, zagrożonych karą śmierci lub ciężkiego więzienia bezterminowego (domu karnego bezterminowego), składa się z dwóch sędziów woj .skowych, z' których jeden jest przewodnicz ącym i kierownikiem rozprawy

t rze'ch aseso rów w następującym porządku stars zeństwa

a) dla spraw generałów i równych im stopniom, - członek Najwy ż ­

szego Sądu Wojsko~ego , szef _sądu okręgu generalnego lub

jego zastępca, jako drugi c zł one~ oraz trzech generałów, wyznaczonych przez Ministra Spraw Wojskowych;

:b) dla spraw dowódców pułku i równ ych im stopn iom...:... szef sądu

lub jego zastęp ca i sęd zia wojskowy oraz trzech generałów lub

pułkowników , mających dowództwo jako asesorów;

c) dla spraw oficerów sztabowych - dwóch s ęd zió w wojskowych

i trzech oficerów sztabowych, jako asesorów;

.d) dl a spraw oficerów niższych stopni - dwóch sędziów wojskow ych

oraz oficer sztabowy i dwóch ofic'erów ni ższe go stopnia, jako

:lse<;orów;

Dziennik Ustaw. Poz_ 368.

e) dla spraw szeregowych - dwóch s:ędzi ów wojskowych, a jako

asesorów oficer niższego stopnia i dwóch szeregowych.

W wypadkach, objętych punktem a) ustępu l-go niNiejszego a rtyku-łu ,

przew odnicz ącym i kierownikiem rozprawy jest człomek Najwyż s,zego Sądu

Wojs~owego.

Zaden z asesorów sądu wojskowego nie może być niższy stopniem

od oskarżonego.

Jeżeli kilku wojskowych różnych stopni przychodzi w Ci:harakterze

oskarżonych przed sąd wojskowy, wówczas składa silę komplet or zek ający

odpowiednio do naj starszego stopniem o s karżonego.

O ile zaś przedmiotem rozprawy jest inn p. przestęp st wo, ni żokre­

ślon e w ,u stę pie I-ym niniejszego artykułu , wówczas komplet orz e kający

sądu okręgu generalnego skła da się ty lko z jednego sędziego zaw odowe gO'

jako ' przewodniczącego i kierownika rozprawy i' czterech ases{)rów, wyznaczonych odpowiednio do zasad, wypowiedzianych' w niniejszym artykul e,

z tern, że w wypadku punktu d) ma być jeden oficer sztab'owYr a w wypadk u

punktu e) - dwóch oficerów.

Art. 45. Gdy oskarżony jest lekarzem wojsriowym , oficerem intendentury (prowiantury) lub urzędnikiem wojskowym, wówczas sąd okręgu

generalnego składa się według art. 42 niniejszego ' rozporządze n i'a, ztem

jednak, że dwaj asesorowie, a conajmniej jeden asesor, powinni n ależeć do

tej samej kategorji służby, co i oskarżony.

Art. 46. Gdy oskarżony jest osobą cywi.ln ą, s ąd okręgu gen eralnego

składa się według art. 44 punkt e); gdy jednak oskarżony posiada sto pie ń,

oficerski lub równorzędny, wówczas traktuj e się go przy składaniu są d u

wojskowego na równ i z osobą wojskową będącą na służbie.

Gdy oskarżono osobę cywilną łącznie z osob ą wojskow ą, \\' ówczas

sąd okręgu gerleralnego składa się według po s tanowień , obow ią zującyc h

dla osoby wojskowej.

Przy tworzeniu są du dla jel1ców wojennych w miar ę możwości, u\Vzglę,·

dnia się ich stopień wojskowy.

Art. 47. Gdy oskarżeni należą do różnych grup sł użbowych , nal e ży

w miarę możności, powołać komplet odpowiedf1io do zasady, wspomni a··

nej wart. 44.

Art. 48 . Sąd odwoławczy przy sądach okręgów generalnyc h tw orzy

się według art. 42 z tem, że w komplecie or z ekającym zawsze zasia da dwóch

sę d ziów wojskowych .

.

Art. 49. Przepisy, dotyczące sądów okrę gó w general'nych, stosu je się

odpowiednio do są dów admiralskich.

4.

N a j w y Ż s zy S ą d

Art. 50. Siedzibą

m. st. Warszawa.

urz~ow ą

.w o j s k o w y.

Na jwyż szego

Sądu

Wojskowego jesl

Art. 51. Na czele Najwyższego Sądu Wojskowego. stoi Prezydent

mianowany z po śró d generałów korpusu sędziow sk iego.

O ile w Rozporządzeniu niniejszem nie przewidzia no wyjątk ów , wydaje

on zarządzenia i postanowienia, potrzebne poza pospedzeni'em senatu, nad zoruje zachowanie porządku czynno ś c i i przewodniczy z reguły na posiedz eni ach senatu.

Art. 5:l. Najwyższy Sąd Wojskowy skł ada się z Prezydenta, jednego

lub kilku ' wiceprezydentów i Sędziów , Najwyższego Sądu Wojskowego

i dzieli się na wydziały.

N!' 59.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

-----------

Najwyższy Sąd

sędziów.

Wojskowy orzeka w

1009

- - - - - - - - - - - --- - wydziałach

złożonych

z trzech

Każde rozstrzygnięcie Najwyższego Sądu Wojskowego zapada, o ile

ustawa wojskowego postępowania karnego, nie postanawia inaczej, na podstawie kolegjalnej narady w wydziałach i po wysłuchani4 Prokuratora przy

Najwyższym Sądzie Wojskowym.

Art. 53. Wewnętrzny podział czynności pomiędzy sędziów oraz podzia ł

N aj wylszego Sądu Wojskowego na wydziały następuje z postanowienia.

sa mego Najwyższego Sądu Wojskowego z początkiem każdego roku administracyjnego na jego przeciąg. Podział ten tylko wtedy m ożna zmienić

w c i ą gu roku administracyjnego, jeżeli okaże się to potrzebne z powodu

p rzeciążenia pewnego wydziału, albo z powodu zmiany lub trwałej przeszkody poszczególnych sędz i ów.

Art. 54. Gdy wyd z iał chce w pewnej kwestii prawnej odstąpić od

poprzedniego orzeczenia plenarnego zebrani a sę d z iów Najwyższego Sądu

Wojskowego lub jeżeli okaże się w ty mż e sądzie ro zbieżność w rozstrzyganiu pewnej kwestji prawnej , wówczas należy zasięgnąć co do spornego

pytania prawnego orzeczenia plenarnego zebrania po wysłuchaniu zdania

Prokuratora przy Najwyż s zym Sądzie Wojskowym. Rozprawa i ro zstr zygnienie w pe/nem zebra tl iu przychodzi do skutku przy ~ spółud z iale co na jmniej 2/3 wszystkich s ęd z iów N ajwyższego Sądu Wojskowego. Rozprawa

przed plenum odbyw a się pod przewodnictwem Prezydenta na posi edzeniu

niejawnem, do które go ma s i ę przybra ć , prócz czł onków plenum i protokulan t8, tylko prokuratora wojskowego .

KIerowanie rozpr aw ą n a l eż y do Prezydenta Sądu. Orzeczenie co do

kwestji prawnej zapada na pod stawie pisemnego sprawozdania sę dz iego ,

ustan owionego referentem po wy słuch a niu wniosków prokuratora woj sko_ \Vego , przedłożonych na pi ś mie.

Art. 55. Po rozstrzygnięciu kwe stji prawnej na pełnem zebraniu sena t, kt óry rozstrzygnienie to spowodował, orz ekp ie w sprawie sa mej, przyczem jest zwi ą zany orzeczeniem plenarnem.

'Sen at or z ekając, przeprowadza poprzednio rozprawę ze stronami ,

j e żel i rozprawa taka ma według ustawy wojskowego po s tępow a ni a kar nego poprzed z ić ro zstrzygnienie sprawy, względnie ponawi a ro z p r aw ę, je·

że li odbyła s ię już przedtem.

Przy .wzywaniu interesowanych do rozprawy tej zawiadam ia się icb

ró wnoc ześ lli e , o orzeczeniu pl enarnem, kt óre z apadło w kwestji prawn ej.

Art. 56. Sz cze g ółowy tok czynności Najwyższ ego Sądu Woj sko\\'ego

ure guluj e instrukcja, któr ą wyda Minister Spraw Wojskowych.

Art. 57. N c: jwy ż szy Sąd Wojskowy ma prawo wyjątkowo na wnio sek wIa·

ś ciw e go dow ódcy albo obwinionego, albo ur z ędu , ze względu na interes

sł użby wojskowej, bezpiecze6stwo publiczn e, albo z innych w a żnych powod ów, sprawę karną pr z eni e ść z kompetencj i właściwego dowódcy do

k01l1petencji innego wła ś ciwego dowódcy, po s iad 2 jące g o ten sam zakres

_

Przekazanie takie jest dopu szczalne r ównież co do jednego lub kilku

z biega j ący ch się czynów karygodnych, przyczem spr a wę powinno się przek a zać dowódcy, dla wyłączonej sprawy karnej rzecz owo właściwemu .

d z i a łania.

_Art. 58. Zakres d z iałania Najwyżs zeg o

usta wa wojskowego postępowania karn ego.

Sądu

Wojskowego

okr eś l a

- -------.

Dziennik Ustaw. Poz . 368.

5.

NQ 59.

S ą d Y d o raź n e.

Art. 59. Postępowanie doraźne względem osób, podlegaj ą cych są­

downictwu wojskowemu, jest dopuszczalne tylko po poprzednie m ogłosze­

niu postępowania doraźnego co do przestępstw, popeł::ionych po tern ogło­

szeniu, a mianowicie w wypadl{ach popełnienia zbrodni, przewid zian yc h §§ 96,

97, 103, 106, 107, 110, i w wypadkach, zbrodni lub występków, przewidzianych w §§ 69 i 7") Wojskowego Kodeksu Karnego, tudzież w wypadku

szpiego stwa na rzecz p'łt1stwa obcego lub nieprzyjaciela, nieuprawnionego

werbunku, tchórzo stwa przed nieprzyjacielem lub plądrowania.

Art. bO. Postępowanie doraźne względem osób podlegających sądow­

nictwu wojskowemu, może być nadto zastosowane tylko po poprzedniem

jego ogłoszeniu, co do przestęp stw popełnionych po tern ogloszeniu,

a w sz c z ególno ś ci

a) w b. zaborze austrjackim- co no zbrodni, morderstwa, rabunku.

podpalenia i gwałtu publicznego przez złoś liwe us zkodzeni e cudzej własności;

b) w b. zaborze rosyjskim - co do ro zboju, zabójstwa, podpalenia

lub innego rozm yślnego uszkodzenia cudzego mie ni a, jeż eli

prz estępstwo jest zbrodnią.

c) w b. zaborze pruskim-co do mordershva, rabunku. podpalenia

i uszkodzenia lub zniszczenia cudzej własności , jeżeli przestęp ­

stwo jest zbrodl11ą.

Orzeczenie o potrzebie wprowadzenia są dó w doraźnych we wszystkich wypadkach należy do Ministra Spraw Wojskowych, który ze względu

na szczególne warunki może przekazać upoważnienie to poszczególnym

właściwym dowódcom okręgów generalnych.

W wypadkach takich należy

oznaczyć forma cj e lub okręg wojskowy, dla kiórego wprowadzenie postę­

powania doraźnego uznano za potrzebne.

Art. 61. Prawa właściwego dowódcy, wynikające z ustawy wojskowego postępowani a karnego, shiżą dowódcy w łaś ciwemu \\' postępowaniu

dora ź nem \\' całej pe łni .

Art. 62.

w rozkazie.

Właściwy

dowódca zarządza sąd y

doraźne

i ogła sza o tern

Art. ti3. O ogloszeniu sądów doraźnych właściwy dowódca donosi

w każdym wypadku Ministrowi Spraw Wojskowych bezzwłoczni e , według

możności r telegraficznie.

Art. 64.

Do prze prowad zenia postępowani?

doraźnego

jest \\'ł:Jściwy

sąd doraźny,

zbiera j ący się przy sądzie okręgu genercflnego bez względu

na inne sprawy karne, toc zące się przeciw obwinionemu w są d ach zwycz ajnych.

Art. 65. Sąd doraźny składa się z tych samych osób, co sąd wojskowy przy ' sądach okręgów ge neralnych; w myśl art. 44 niniejszego rozporządzenia.

.

Utrzymanie pewnego porządku kolejnego przy wyznaczaniu członków

sądu dorC1źnego jest wskazane tylko o tyle, o ile jest to możliwe bez zwłoki.

Sąd doraźny może według uznania właściwego ' dowódcy obrać s iedzibę

sw oją w każd~m miejscu okręgu, dla którego są ogłoszon e sądy doraźne ..

Art. 66. Wdrożenie postępowania doraźnego powoduje prokurator

wojskowy przez natychmiastowe doręczenie są dowi okręgowemu rozkazu,

otrzymanego od właściwego dowódcy, który rozk az ten wydaje w prze ci ągu

48 godzin po ukończeniu dochodz eń przeprowadzonych ,y my śl § -1-38 ustawy

wojskowego postępowania karnego.

-

Dziennik Ustaw . Po z. 368.

--_._- - -- - - - - - - - - -- - -- - - - - - -- - - - -

\V ciągu 24 god zin po otrzymaniu tego r ozk azu zbiera się sąd dor aźny wskutek zarz ądzeli , wyd any ch prze z s ąd okręgu generalnego, który

ró wnież wyda . zarządze llia · co do dostarczeni a eskorty i odd z iału egzekucyjnego, koniecznych dla bezpieczeństwa sądu doraźnego i w razie potrzeby dla wykonania kary. ś mierci, tudzież postara się o to, aby w miejscu

przez naczonem do odbywania sądu doraźnego, przygotowano wszystkie

po trz ebne przy bory ur zędowe i aby sprowadzono duszpas terza w ten sposób

by \\. raz ie skazani a na , karę ś mi e rci, nic nie stało na przeszkodzie ku jej

wykonaniu.

Art. 67, Sąd doraźny może si ę odbyć I,V każdym czasie, a nawet pod

golem nifbem .

6,

S ą d Y \\' P o l u i n a 1lI o r z u.

Ar t. 63. Postanowienia artykułów poprzedza j ą cych obowiąz uj ą ta kże

\\" polu i na morzu,' o ile artykuły poniż sze ni e za wier8ją' przepi sów odmienny ch .

. Pra wa wlaściwrgo dowódcy, wynikające z ustawy wojskowe~o po st ę­

Po\\'ull ia karnego, utr zymuj e się w po lu i na mor zu \V całej pełni.

Art. 69 . Utwo rze nie i ro z wią za nie sądów polowych i sądów wojenl1 ych es kadr y, następuje na rozkaz Naczelnego Wod za.

Zbie r a ją się one w k::lżdym wypadku z osobna tylko na wezwanie

daści\\'ego d ~)wód c y i bywają ozna czone wcdług jego komendy.

Sąd orzekający przy

s kłada się '" wojskow ego

Art. 70.

eS h:~l dry

sądach polowych i sqdach wojenny ch

sędziego jako kierują c ego rozprawą

llilj starsz y rangą jest pr zew odniczą c ym

czterech asesorów, z których

, l ) gdy o skarżony jest szeregowym lub osob ą \vojskową, nie należącą do j{utegorji oficerów i im równorzędllych z oficera

sz tabo\\'fgo, dwóch kapitanów (rotmistrz ów) i porucznika;

::? ) gdy oskarżony jest oficerem do kapi b ll~I, w łącznie - z pułkow­

nika lub podputko\\ nika, majora i c!Wóć h k ~lp it anó w (rotmistrzó w) ;

J) gdy oska rź o ny jest majorem - z p u łkow ll ika, podpułkownika

i dwóch major ów ;

..; ) gdy o skarżony jest pod putkownikiell1 - z generała - podporucznika, pułkownika i dwóch podpułkowników,

5) gdy os!G.Hżony jest pu tkown ikiem- z gene ra ła pod porucznika ,

i trze ch P llłkownlk ó w;

t',) gdy os karżony je st gene ra łe m-pod porucznik ie m - z generJła , po­

rucznik;] i trzecI] gencrałów podporuczn ików;

T) gdy oskarżony jest gencrJłem-porucz nik iem -, z g~ner ala bron;

i trzech g en era ł ów-poruc z ników .

Jeżeli o s karżon y jes t oficerem jes zcZ~ wyższego stopnia, wyzna cza

'.\' ódz Naczelny ofiCf'rów, któ rzy maj ą \\' s półdzia rać jako s~dz io\\'ie.

Art. 71. W brakll ofIcera, posiadającego sto pie!'], wymag,:lI1y w 2rt. 70,

dow ód ca właś ci wy może wyzna c zyć oficer8, b ez pośrednio wyższego lub

b e z pośredn i o niż szego stop ni em, jako przewodnicz ąc ego lub asesora .

Na równi z wymienionymI \V art. 70 stopniami s ł u żbowymi s toją przy

?'l1aryn:.trce wojennej odpowiednie stopnie marynarki wojennej .

P r ze wodniczący mu si mieć wyższy lub równy stopiell z kie ruj ą cym

l

rozpr<lwą ·

.~ ses oró\\'

wyznacza właściwy dowódca.

Żaden z cz łonkó w sądu pol owego, z wyjątkiem k ierującego ro zprawą

nie m o że być niższy stopniem od oska rźonego .

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

Członków sądu polowego i ' sądu wojennego eskadry, skła­

z osób, wymienionych w artykułach poprzednich, z wyjątkiem

oficera korpusu sędziowskiego, pełniącego funkcję kierującego rozpraw ą,

można~ powołać w przypadkach przewidzianych 'ił art. 45 i 46 niniejszego

r ozporządzenia z pośród oficerów innych korpusów.

.

Jeżeli dla złożenia sądu wojennego eskadry brakuje oficerów, posia dających stopnie wojskowe, wymagane w myśl art. 70 niniejszego rozporząd ze nia, sąd wojenny złożyć można również z oficerów innych stopni,

przewodniczący jednak i dwaj asesorowie muszą być starsi rangą od oskar-

Art. 72.

dającego się

żonego.

Dla oficerów cudzoziem skich i osób równorzędnych tworzy się sąd

. wojenny tak samo jak sąd dla oficerów i osób równorzędnych wła sn ej armj i.

Sąd wojenny okrętowy składa się, prócz oficera marynarki, wyznaczonego na kierow:1ika rozprawy, z oficera sztabowego marynarki, jako

przewodni czącego , tudzież kapitana i dw.óch poruczników marynarki, jako

asesorów. W razie potrzeby, może dowódca właściwy, zamiast oficera szta bowego marynarki, powołać ka pitana marynarki na pr zewodn icz ą cego są du

wojennego okręgowego, a zamiast poruczników, wymaganych według

. art. 70 ust. l punkt l ni ni ejszego roz porząd zenia i ustępu poprzed z ają­

cego, - chorążych lub podchorążych marynarki na cz łonków sądu wojennego eskadry lub s ądu wojennego okrętoweg o. Przy powolywaniu C Zł OIl­

ków s ądu wojennego nie istnieje pewien oznaczony porząd e k kolejn y.

Jeżeli o s karżony jes t o s obą cywilną, s ąd polowy i s ąd wojenny esk adry

składa s i ę wedł ug art. 70 punkt l, jeżeli jednak o s karżony posiada stopiel1

ofic.erski lub równor z ędny, wówczas traktuje się go przy s kładaniu s ąd u

woj enn ego na równi z o s obą wojskową w służbie.

Art. 73. Właściwym dowódcom w polu przydaje się potrz e bną iloś ć

oficerów korpu su sę dziow s kiego celem sprawowania c zynno ś ci prOwad zą ­

cego śled z two , ki e rującego rozprawą i os karżyciela.

Komen dantowi okrętu wojennego, wy s łanego w misji samodzielnej, poma gają w tym samym celu oficerowie marynarki. Prz ed objęciem ur z ęd u

.odbierze on od nich pr zys ięgę, iż będą sumiennie wypełniali powierzone

1m obowiązki prowadzącego ś ledztwo (kierującego rozprawą, prowadz ą ­

·cego dochodzenia, za stępującego oskarżenie). Jeżeli jeden z wymienionych

.ofi ceró\V dozn aje w danym wypadku przeszkody, wówcza s dowódc a wyz nac za z gron a podwładnych oficerów marynarki zastępcę, od którego nal eży również odebrać przysięgę . Równocześnie z nadaniem praw właściwego dowódcy (art 94 niniej szego rozporządzenia) należy nowoustanowionem u

<iowódcy oddać do ro z porząd z enia potrzebną ilość oficerów korpusu sę ­

dziowski ego, przydanych jednemu z p o dwłanych dowódców. Przełożon y

dowódca może, w ra zie potrz eby, użyć do przeprowadzenia po stępowani a

karnego przeciw osobie, należącej do kompetencji j~go , takż e oficerów ko rp usu sędz iow s kiego, przydanych jednemu z podwładnych dowódc ów.

Art. 74. W polu i na morzu nie ustanawia się sędziów śledczych.

Sądami, orzekającymi w polu są sądy polowe, na okrętach, pozostających

w związ~u floty - sądy wojenne floty, na okrętach zaś wysłanych w misj i

:samodzielnej - sądy wojenne okrętowe .

Art. 75. Naczelny Wódz może poddać osoby, które nie podlegaj ą

'w innych wypadkach sądownictwu karnemu wojskowemu, a będą przytrzymane w kraju nieprzyjacielskim na obszarze, zajętym przez wojska (dowód ziwa) zmobilizowane lub przez ich sprzymi erzeflcó w, pod s ądownictwo karne

wojskowe

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

1) za czyny karygodne, popełnione na tym obszarze

2) bez względu na miejsce popełnienia czynu, za zbrodnie nieuprawnionego werbunku, uwiedzenia lub dania pomocy do ' naruszeni a zaprzysiężonego obowiązku służby wojskowej, szpiegostwa

,j innych por ozumie!'! z nieprzyjacielem, albo innych działań, mających na ce,lu s zkodę dla siły zbrojnej lub wojsk z nią sprzymie rzonych., lub korzyść dla nieprzyjaciela, jak również uwiedzenie

,do niedopełnienia wojskowego rozkazu, powołującego, albo za

przestępstwa, popełni>one czynami takimi, a podlegające s urowszem u ukaraniu.

S ą d Y d 0 raź n e w p o l u i n a m o r z u .

7.

Do zar ządzenia, ogłoszenia i wprowadzenia p ostępowania

są upow aż n ieni w polu i na morzu wszyscy właścIwi dowódcy

(art. S8 i 92 niniejszego rozpor z ądzen ia) w przed miocie przestępstw, wyliczonych w art. 59 niniej szego rozporządzenia.

O graniczenia p raw właściweg o dowódcy, zawarte wart. 90 ust. 3 i art.

',9 1 ust. l niniejszego ro zporządzen ia , nie mają zastos owania do postępowa.-'\.rt. 76.

(lOr aż n ego

tJ ia dor a żnego.

'

O gł o szenie sądów .dora źny ch w polu i na morzu w innych wypad,kach może zar ząd z ić tylko Naczelny Wódz w polu (dowódca wybrzeża)

oraz dowódca, wymieniony w § 475 A. ust. 2 ustawy wojskowego postę­

p owalliak arnego . Dowódcy ci mogą zarządzić ogłoszenie sądów doraź­

n ych z powodu wszystkich prze st ępstw, za które wymierzona być może kara ,

pozbawienia wolności ni eograniczona do lat pięciu ora z względem wszyst;ki ch osób, podlegających sądownictwu karnemu wojskowemu.

Zniesi enie ogłoszonego pos tępowania dorażnego następuje na z ar zą ­

{izen ie dowódcy" który je wprowadził; w każdym jednak razi e prawo to

sł uży równi eż do wódcom, wymienionym w ustę()ie poprzednim.

Art. 77. Sąd doraźny \V polu skła da się tak, jak sąd wojskowy poJowy, są d w ojenny floty lub sąd wojenny okrętowy.

Sa.d doraźny przeciw ofi cer,o w i lub osobie równorzędnej na pokła dzi e

.okrę t u wysłanego w mi sji tworzy się tak, jak sąd wojenny floty, z tą z mian ą

i; ż w miejsce pficera korp usu sędzi ow ski ego \\ chodzi w skład sądu doraż­

mego ofice r ma rynarki jako ki erujący rozprawą.

Również VI innych wy padka ch, gdy zwłoka grozi niebezpieczeństwem ,

:można p0wierz yć kierownictwo .rozprawą w postępowaniu doraźnem w polu

z amia st oficera korpusu s..ę d zi o wskiego, oficerowi stanu żołnierskiego.

O kaide m zarządzeniu i znies ieniu postępow ania doraźne go należy

,donie ść Naczelnemu W.odzowi (dowódcy wybrzeża).

iROZDZIAŁ

V.

Prawa i zakres działania właściwego dow6dcy.

w przedmiocie przestępstw, należących

jest dowódca okręgu general,nego; w przedmiocie zaś przestęp stw, ulegających rozpoznaniu sądów zał ogo wyc h wyznaczony przez Ministra Spraw Wojskowych dowódca stacjo;:nowanej w obrębie obw-o du sądowego wyższej jednostki organizacyjnej.

j eżeli za ch odz ące okoliczn o ś ci wymagają tego, może Minister Spraw

Wojskov.'ych nadać prawa dowódcy właściwego również innym dowódcom.

Oznaczenie właściwych dowódców dla sądów marynarskich i admiralskich nastąp.i w .drodze ro zp orz ądz.enia Ministra Spraw Wojskowych.

Art. 78..

Właściwym dowódcą

,'0 0 wła ś oi wości sądów okręgów generalnych,

101 4

Dzie nni

Ustaw. Poz. 368.

Art. 79. Właśc iwość poszczególnych s ądów za ł ogowych i s ąd ó\\ ok r ę~

gó w generalnych z ależy od wła ś c i wości d owódcó w wła ś ciwych , który m służ))

p rawo wdrażania przepisanych kroków celem ś ci ga nia karnego i kt órzy mają

się odnosić w sprawach karny ch do po wyższych są d ó w (a rt. 19 nin ie jszego'

rozpor ządzenia).

Art. 00. Właści w y dow ódca ma ni etylk o prawo, lecz równ i eż o bow ią­

zek wdra żan ia przepi saJlych kroków cel e m za r zą d zen i a śćiga nia karnego za

czyn y karygodn e, które nal eż ą do jego zakresu dział a n i a i d osz ł y do jego>

wi a domości , oraz obow iąze k p o st ępowani a w tok u proces u w m y ś l ustawy

woj sko wego po stępowani a kanfJeg o.

Art. 81. Wraz ie przf'szkody upraw nien ia wł a ś c iwego do wódcy wyKo n ywa jeg o zast ę pc a w dowództwie.

Art. 82. Wł aś ci w o ść właśc iw e go dowód cy roz ci ąga się na " 'szystki e

osoby, p odpor ząd kow ane nm wo jskowo, lub należ ąc e do zakresu jego rozkazu.

Art. 83. Osoby wojskowe, odkom en dero wane z w łasnej forma cji woj sk ow cj d o innej forma cji, podle gaj ą pod w zg l ę d e m karno-sądowym na czas

odkom enderow ani a dowódcy właś c iw e mu tej ostatniej formacj i (§ 170 ustawy

w oj skowego p ostępowan i a karnego}.

Art. 84. Prawa właś c iwego dow ódcy co do osób, pod legaj c1cyc!J '::'1dOwni ctwu karne mu wo jskowem u, które nie podpadaj ą pod ż adn e z posta-·

nowie J'! powyższy c h, wykonywa rzeczowo właś c i wy d owódc a, znajd u ją cy

si ę najbliżej miejsca ujęcia 1l1b miejs ca popełnienii'l czynu .

Ten dowódca jest dal ej właś c iwym dla \vszystkich osób, po dlega j ą ·

cych wo jskowem u są downi c twu karnemu, które s ą odłą c zo ne od \'.· łas ne j

forma cji wojskow ej w sposób inny ani że li wspomniany wart. 83 niniejsz eg':}

rozporządzenia i został y ujęte albo po pe łni ły czyn karyg od ny w obcym

okręgu terytorj alnym woj sk owym, o ile do wódca właści wy wedlug artyk u-łó w pop rz ed zający ch nie skorzysta S3m z prawa z,Hzć1clzenia scigzll1ia karneg o ~.

Gdy ze w zg l ędu na miej sce ujęci3 ł ub popełnienia czynu, uzasadniona

jest właściwo ść ki lku dowódców, WÓW L Z<lS ma między nim i pier w szeństwG

ten, który wyp rzedził innych przez zarządzen i e, od noszą c ~ się do ścigani a

karn eg o spra wcy.

Przy wydaniu z .obcego pallstwa, n ależy uważać miejsc e wyd nnia zo~

miej sce ujęci a.

Art. 8S . Jeż e lJ osoba, po dlegająca sądownictwu brnem u wojskowemu,

pozostaje pod zar zutem kil i·{U czynów karygodnych, albo jeże l i kilka osób,.

podleg a j ą cych są downictwu te mu , mialo udzielf w telll samem przestęp twie

o charakterze sprawców, spó ł winny ch, uczc stnikó'X, lub udzielają c ych pomocy, wówcza s należy z reguły przepro\\' C1 dzić i UkUll c zyĆ postępowanie

karne równocześni e i łclcznie.

Jeżeli łą cz ne sp ra wy karne należą \V c zęś c i do zakresu d ziałani a sądu

załogowego, w częś ci Z,i S do zakresu. d ziałania sądu okręgu generalneg0

wówczas ich ws pólne ś cigani e na l eży do wł aś ci wego dowódcy przy sądzie

okręgu generalnego, a wskutek tego ł ą c zne przeprowadzeni e po st ę po\\'Cm i a

karnego do teg o ż s ą du.

7

Art. 86. Jeżeli \V tym samym czyn ie karygodnym brało udz iai kilka

osó b, n ależą c yc h do komp eten cj i różnych wl a ś ciwy ch dowódców , którzy

nie pozos ta ją \vzg~ędem siebie IV stosunku podpor z~\d ko\Val1ia, wówc zas na stępuje ł ączne ś c ;ganie i lączne przeprowadzenie postę powania knrne gc,

tylko wtedy, gdy połączenie spra w karnych w y raź n i e żarządzono.

Dżiennik

Ustaw. Poz. 368.

Art. 87. W wypadkach przewidzianych wart. 86 gdy chodzi o sądy

zó:lłogowe , zarządzenie to wydaje na wniosek jednego z oficerów są dowych

ten sąd okręgu generalnego, któremu te sądy podlegają, w innych zaś

wypadkach, tudzież, jeżeli przeciw jednemu z obwinionych wniesiono już

oskarżenie, można połączyć odnośne sprawy karne tylko na podstawie decyzji Najwyższego Sądu Wojskowego.

Do którego z właściwych sądów należy rozpoznanie połączonej sprawy

karnej, postanawia sąd okręgu generalnego lub Najwyższy Sąd Wojskowy,

przestrzegając przepisów ust. 2 art. 85 niniej szego roz\-,orządzenia .

Gdy później okaż e się, iż oddzielne przeprowadzenie postępowania

przeciw jednemu z obwini onych może zapobiec zwłbce, lub utrudnieniu

postę po wania, albo posłużyć do skrócenia aresztu obwinionego, wówcza s

moina w ten sam sposób uchylić zn owu połączenie; w miarę za chodz ących

. okoliczności można także co do osoby włączonej pozostawić wykonani e

praw właściwego dowócy nadal dowódcy, wyznaczonemu przez przełożo­

nego dowódcę lub Najwyższy Sąd Wojskowy.

Art. 88. Właściwymi dowódcami, posiadającymi prawo do ścigania

karnego w polu i na morzu s ą

a) w p o l u

dowódca dywizji wojsk,

mianowany dowódca twierdzy (przystani wojennej), postawiolJej

w stan uzbrojenia wojennego, która leży w obrębie obsza ru, albo

została postawiona w stan wojenny z powodu zagrożen ia przez

nieprzyjaciela,

dowódca armji,

dowódca frontu,

dowódca okręgu etapowego,

Naczelny Wódz.

b) na morzu

Dowódca okrętu wojennego, wysIan ego w samodzielnej misji

i znajdującego się poza flotą,

dowódca floty,

dowódca wybrzeża.

Art. 89. Właściwo ś ć dowódców, wymienionych wart. 88 rozciąga

siC; co do swego zakr esu rzeczowego na wszystkie czyny karygodne, przekazane do rozstrzygania są dom wojskowym, wła ś ciwość zaś rzeczowa

dowódcy okrętu wojennego, wysłanego w misji samodzielnej, tylko na czyny

karygodne, które według wchodzącego w zastosowanie wymiaru kary nie

są zagrożone karą wyższą od kary pięcioletniego pozbawienia wolności.

Art 90. Właściwość dowódców w polu rozciąga się na wszystki e

osoby, podporządkowane im wojskowo, albo należące do objętego ich rozkazami obszaru, które podle g ają sądownictwu karnemu wojskowemu, z wyjąt­

kiem tych, które według ustawy albo za rządzenia Naczelnego Wodza, dowódcy

frontu, dowódcy armji samodzielnie operującej , są w myśl art 92 ust. l i ~

niniej szego rozporząd z enia poddane innemu wła ś ciwemu dowódcy.

Wła ściwość dowódców rozciąga się rów nież na osoby, oddane pod

ich rozkazy, a podlegające sądownictwu wojskowemu, które będą przytrzymane na obszarze objętym ich rozkazami, jeżeli nie można uzyskać łatwo

interwencji właściwego z re szt ą dowódcy, tudzież na osoby, przytrzymane

na obszarze, objętym ich rozkazami, a poddane wskutek osobnego zarzą­

dzenia dowodzącego (art. 75 niniejszego rozporządzenia) pod sądowni. ctwo karne wojskowe.

Prawa wła ś ciwego dowódcy nad pułkownil<ami (równorz~dncmi), O $ Ij ·

bam i wojskowymi wyższej od nich rangi służą z zasady (art. 92 niniej-

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

szego rozporządzenia i § 479 ust. 1 ustawy wojskowego po stępowania karnego) tylko najwyższemu dowodzącemu armją w polu, (] w twierdzy lamkniętej przez ni eprzyjaciela, tylko najwyższemu dowódcy wojskowemu, posiadającemu prawo ścigania karnego.

Art. 91. Dowódca okrętu wojennego, wysIanego w misji samodziel .

nej, wykonywa prawa właściwego dowódcy !lad załogą, z wyłączeni e m

sztabu okrętowego .

Właściwość dowódcy wybrzeża rozciąga si~ na osoby, podporządko­

wane mu wojskow9 albo należące do obszaru, obj ętego jego rozkazami,

tudzież na osoby, ~mieni on e wart. 90 ust. 2 ninieszego rozporządzen i a,

które przytrzymano na tym obszarze.

W sprawach karnych osób, zni!jdujących si ę na pokładzie okrętu, lla

które z powodu osobistej właściwości sprawcy, albo ciężk iej kwalifikacji

popełnionego czynu karygodnego nie rozciąga się zakres działania dowódcy

okrętu wojennego, wysłanego w misji samodzielnej, ma tenże ograniczyć

się do zarządzenia zbadania istoty czynu, zabezpieczenia w miarę moż­

ności środków dowozowych, oraz przesłuchania i potrzebnego w danym

/ razie przytrzymania obwinionego.

Gdy tylko pozwolą na to okoliczności, na leży przesłać wszystkie akta

władzy, powobnej do podjęcia karnych czynności urzędowych (art 7K

ust. 3 niniejszego rozporządzenia) przy równoczesnem odstawieniu ohwinionego.

Władza ta postępuje dalej według przepisów postępowania zwyczajnego.

Art. 92. W razie potrzeby, może przy armji w polu ~aczell1y Wódz,

na morzu zaś w czasi e wojennym dowódca wybrzeża przenie ść prawa

właściw eg o dowódcy z ograniczeniem w kierunku osohistym lub rzeczowym,

albo też bez ograniczenia również na takich dowódców podwładnych, któ rym prawa tego ustawa wyraźnie nie przyznaje.

Przy armji w polu Naczelny Wódz, na morzu za ś w czasie \\, f) jennyrll

dowódca wybrzeża wykonywa prawo do rozszerz!:lnii1 lub og ra niczel,ia

właściwości podporzą ikowanych mu dowódców .

Wolno mu także przenie ś ć z ważnych powodów poszczególn e "prawy

karne z własnej kompetencji, albo z kompetencji jednego z podwładnych

dowódców, do kompetencji innego dowódcy podwładnego .

Art. 93. Połączenie postępowania karnego przeciwko kilkl1 spólobwinionym, należącym do kompetencji różnych dowódców oraz uchylenie

połączenia (art. 94 niniejszego rozporządzenia) zarządza w polu w obrębie

granic sądownictwa karnego wojskowego dowódca, będący ich śpó lnYl11

przełożonym również wtedy, gdy przeciw jednemu z obwinionych wniesiono już oskarżenie.

Dowódca ten rozstrzyga również w razie wątpliwości o kompetencji

kilku podwładnych mu dowódców.

Art. 94. W postępowaniu polowem, jeżeli w tym samym czynie kary godnym brało udział kilka osób, należących do kompetencji różnych do wódców, którzy nie pozostają względem siebie w stosunku podporządko ­

wania, nastę n uje łączne ściganie karne i łączne przeprowadzenie postępo ­

wania karnego tylko wtedy, gdy połączenie spraw karnych zostanie wyraźnie zarządzone.

Zarządzenie to

wydaje na wniosek jednego z właściwych dowódców,

ten dowódca, który jest najbliższym przełożonym.

Do którego z właściwych dowódców należy ściganie połączonej sprawy

ka rnej, postanawia dowódca przełożony .

.,

Dziennik Ust;]w. Puz. ;168.

( Tliy fJ ĆlŹ niej uk aże sit;, iż oddzielne przeprowadzenie postępowania

przeciw jednemu L obwinionych może zap obiec zwioce, lub utrudnieniu

postępowaniCI, albo pr z yczyni ć się do skrócenia aresztu obwinionego, wówczas w ten sam spo sób można uchylić znowu połączenie; w miarę zachodzących okoliczno ści można również wykonywanie praw właściwego do wódcy co do osoby w yłączonej pozostawić nadal dowódcy, wyznaczonemu

przez dow6dcę przelożon eg o .

Art. L):'. Wł<lściwy dowódc<l może w polu zarządzić wył ącz e nie jednej

lulJ kilku ze zbi e gaj ą cych się spraw karnych i ich oddzielne przeprowadzenie, gdy to może zapo biec zwłoce lub utrudnieniu postępowania, albo

f.>rzyczynić się do skrócenia aresztu obwinionego.

Wla ś ciwy dowódca może zarządzić wyłączenie czynów karygodnych

równie ż wtedy, gdy p rzed stawiCJją się on e jako nieistotne dl a wymiaru kary.

Dodatkowe z arz ą dzenie wniesieni<l oskarżenia jest w tym wypadku dopuszczalne ty lko w Clągu miesięca po prawomocności wyroku. Postan owienie

niniejszego ustępu nie ma zastosowan ia do czynów karygodnych, które

można ś cig ać tyl ko na żądanie uprawnionego.

Art. 96. W razi e ogłoszenia w polu sądów doraźnych dla poszczegó lnych forma cj i wojskowych, nif zachodzi pod względem właściwości dowódców zmiana w zasadach ogólnych (art. 78 -- 87 niniejszego rozporzą­

dzeni::!); gdy jednak ogłoszenie sądów doraźnych zarządzo no dla pewnego

oznaczonego okręgu, wówczas Minister Spraw Wojskowych wyznac za rów110c ześ nie dow ódcę właściwego dla wypadkó w po stępowanIa dora ź nego,

zachod zących w odIlośny m okrę g u .

Dowódca tell następnie jest wyłącznie wtaściwy dla tych wypadków,

z wy kluczeniem dowódców wtaściwych w postępowaniu zwyczajnem. Z pośród kilku dowódców, powołanych w danym wypadku do zarz ą dzenia

. postępowania doraźnego, jest wyłącznie właściwy ten, w którego okręgu

ob·,1.: inionego uję to, albo któ remu obwinionego odd ano.

ROZDZIAŁ

VI.

Prokuratorowie wojskowi i oficerowie sądowi.

Art. 97 . N:J cz ele wo jskowego urzędu prokuratorskiego stoi Minister

Spraw Wojskowych. któremu podwładni są prokuratorowie wojskowi wszystkich stopni. Ministra Spraw Wojskowych zastępuje w tym względzie Naczelny Prokurator Wojskowy.

Art. 98. Urzqd prokuratorski przy są dach wojskowych spraw uj ą

Prokurator N ajwyż szego Sądu Wojskowego i prokuratorowie sądów okrę ­

g('IW generalnych.

Przy prokuratorach wojskowych urzt;dują podprokuratorzy.

Ar!.. 9~. Prokuratorowie i podprokuratorow ie w swej służbie we wnętrznej i urzędowaniu obowiązani są do posłuchu wobec pole c eń i wska zówek. udzielonych im przez przełożonych. Wobec sądu przedstaw iciele

urzędu prokuratorskiego występują z wnioskami samod zielnie.

Prokurator wojskowy przy Na jwyższym Sądzie Wojskowym

przekazane mu u ~ t aw ą wojskowego postępowania karnego

przed Najwyższym Sądem Wojskowym prokurator przy sądzie okręgu generalnego występuje w charakterze oskarżyciela przed sądem okręgu generalnego, a oficer sąd owy w tymze charakterze przed sądami załogowymi.

Art. 100.

pełni czynno ś ci,

Dziennik Ustaw . Poz. 368.

--

-

-~----

~

Prz ed s ądami polowymi i sądatni woj ennymi f1o(y zaslGpuj e o s k ;. lrź(' /ii f .

fI[ie t: r, wywaczony {Jrzez wła ś ciw eg o dow(j dcę.

Prokurator wojskowy i oficer sądo wy są ni eza wi ś l i od sqdLl.

Art. 101. Prokurator wojskowy pr ze dkła da wła ś ciweIllu dowódcy

wnioski, które zam ierza uczynić w sądzie w przedmioci e w s zczęci;], z<Jl1iechania (umorz enia) lub wstrzymania postępowania karnego, orzeczenia lub

uchylenia aresztu ś ledcz eg o, wniesienia aktu oskarż e nia, odroczenia 1111>

przerwy kary, połąc ze nia i rozłączenia spra w, prz ekazania sprawy il/l/ Cj

władzy, wniesienia nadzwyczajnych śro dk ów praw nych.

Powyższe postanowienie nie ma zasto sowania do wniosków, kt óre

wyłania j ą się z przebiegu rozprawy gł ów nej.

W sprawach mniejszej wagi lub niecierpiących zwłoki prokurator wojskowy z a 'zgodą właściwego dowódcy ograniczyć się moż e do ustnego referatu.

Gdy dowód ca właściwy nie zgadza się z wnio skiem prokuratora, przedkłada s pra'wę nie z włoczni e Ministrowi Spraw Wojskowych do decyzji .

Powyżs ze postanowienia mają odpowiednie zastosowani e do prokltr<ltorski ego postępowania badawczego.

W sprawach, należących do wła ś ciwo ś ci sądów za łogowych, decyduje

w wypadkach, wymienionych w ustępie 1 wył ącznie w łaś ciw y dowódca .

Pozatem, gdy w ustawie wojskowego po s tępowani a karnego jest

mowa o "właściwym komendańcie", wówcza s w brak u innego postanowieni:), odnośne przepisy wojskowego postępowania karneg o stosuje się

odpowied nio do prokuratora woj skow ego.

Prokurator woj skowy (oficer są dc..wy) zwraca s ię do sądu z wnioskanii.

Art. 102. Prokuratorów wojskowych powołuj e się z pośród oficerów

ko rpusu sędziowskie g o, oficerów z aś sądowy c h i ich z a stę pców z innej

grupy oficerów.

Prokuratorowie (podprokuratorowie) i oficerowi e sądowi s kład a ją

przy obejmowaniu ur z ędow a nia przysięgę, iż będ ą sumiennie spetnialt

swoje obowią z ki.

Art. 103. Oficera są dowego ust anawia ' właściwy dowódc a, prokuratorów i podprokuratorów, o ile posiadają stopiell oficerów sztabowych;

mianuje Nac zelnik Pań s twa, w innych zaś wyp<ldkach - Minister Spraw

Wojskowych.

Art. 104. Oficerowie korpu su sędzio wskiego powołani do c z ynno ś ci

prokuratorskiej, nie mogą w czasi e tego zajęcia występować jako sęd z io­

wie ś ledczy ; ani jako członkowie sądu orzekającego , ani t e ż jako obro(lcy,

oficerowie sądowi z aś ani jako obroI1cy, ani jako asesorowie w s ą dach

o rz ekający ch.

Art. 105. Do prokuratora wo jskowsgo (oficera sądowego) należy,

prócz z a s tępowania oska rżeni :), nadto prowadzenie postępow a nIa badawczego, udział w śledztwie, wnoszenie aktu o s karżenia (stawianie wniosku

o ukaranie) oraz zgłaszanie i wnoszenie śro dków prawnych.

Obowi ąz kiem ich jest z ważać, aby kor zystali w sposób nal eży ty ze

wszystkich ś rodk ó w, które mają posłużyć dla wyśl e dz e nia prawdy.

ROZDZIAŁ

VII.

Kancelarje sądów wojskowych.

Art. 106. Sądom wojskowym j urzędom prok uratorsk im przyda je się

do pełni e n i a służby kancelaryjnej odpowiedni perso nel.

Art. 107. Szc ze gółowe przepisy o słu żbi e kancelaryjnej przy s ądach

wojskowych i urzęd ach prokuratorskich wydaje Minister Spraw Wojskowych.

Dziennik Ustaw. Poz. 3G8.

ROZDZIAŁ.

VIII.

Ogólny nadzór służbowy .

Art. 108. Mi llistrowi S(Jraw Woj skowy-cll służy pr:lwo UO be z po ś red­

niego nadzoru nad sądami wojskowymi, nad prokuratorami wojskowYlIIi,

z,Hówno jak prawo na czelllego n;J d zoru, nad tem, jak s ię wymiar spraw iedliwo ś ci w sądach wuj skowych odbywa i jak prokuratorowie temu wymiarowi !:>łuż ą . Mini strowi S(JftlW Wojskowych wolno woj skowe sądy, urzęd y

\-Jffikllr;ltorskie bŻllego CZ;J su wizytować lub zleci ć wizytacje illllylll osoboJJI.

ROZDZIAŁ

Odpowiedzialność

IX.

dyscyplinarna.

Art. j 09. Oficerowie korpusu sędziow s kiego, współdziałający przy

wykonaniu służby wojskowo-sądowej, ponosz ą odpow iedzi a l ność dyscyjJliIlarllq niezależnie od odpowiedzialno ści karn ej: .

LI) za przewini enia, naruszające ogólne przepisy sł użby wojskowej

na zasadac.h ogólnych;

b) za przewinienia, popełnione przy wykonaniu służby sęd z iowskiej

na podstawie przepisów niniejszych.

Art. 110. W wypadkach art. 109 punkt b) oficerowi e korpusu sę­

dziowskiego zajmujący stanowiska sędziowskie ulegaj ą w drodze po s tępo ­

wania dyscyplinarnego karom dyscyplinarnym.

Art. 111. Kary dyscyplinarne są następując e

a) nagana,

b) wydalenie z Wojska Polskiego.

Wymierzanie kary dyscyplinarnej musi być pop rzedzone rozpoznaniem

s prawy w drodze po s tępowania dyscY(Jlinarnego, do którego przeprowadzenia jest właściw ym Najwyższy Sąd Wojskowy, który orzeka w wydziale,

złożonym z trzech c zł onków pod przewodnictwem Prezydenta lub Wiceprezydenta.

Art. 112. Wniosek o wdrożenie dochodzenia dyscyplinarnego przedkłada po przeprowadzeniu ewentualnych dochod ze6 służbowych szef właści­

wego sąd u z aktami Najwyższemu Sądowi Wojskowemu, który orzeka o wdrożeniu .postępowania dyscyplinarnego po wysłuchaniu prokuratora przy Na jwyż szym Sądzie Woj skowym i przesłuchaniu obwinionego.

W wypadkach niecierpiących zwłoki może szef sądu zawiesi ć obwinionego w czynno ściach służb owych, przeka zując jednocześnie sprawę N ajwyższemu Sądowi Wojskowemu do zatwierdzeni a wydanego zarządze ni a.

Art. 113. Dochodzenie dyscyplinarne nie może być

trzech lat od chwili popełnienia przewinienia.

wdrożone

po

upływie

Art. 114. Najwyższy Sąd Wojskowy może w razie potrzeby zarzą­

dochodzenia, które przeprowadza wyznaczony przez Prezydenta oficer

korpusu sędziowskiego. Po uko6czeniu dochodzeń akta przedkłada się Prokuratorowi przy Najwyższym Sądzie Wojskowym, który sk"ierowujedo Najwy ż szego Sądu Wojskowego ze swoimi wniosk(lmi.

dzić

Art. 115. W postępowaniu dyscyplinarnem stosuje się w przedmiocie

przeprowadzenia dowodów i trybu postępowania na rozprawie odpowiednie

przepisy ustawy wojskowego postępowania karn ego.

Art. 116. Jeżeli Na jw yższy Sąd Wojskowy po ukot'tcze niu clochodzel1

dojdzie do przekonania, że niema podstawy do dalszego pos tępowani a dy-

i.020

Dziennik Ustaw . Poz. :)68.

scy plinarn ego, unl a r z~1 po s tęp o wani e, zawi adami ajl:\c o te rn obwinionego i jego

zw ierzc hni ka za pornoc,,\ uchwaly rnoty wowantj.

W przeci wnym r:l l. ie Na j w y ż s zy Są d Wojskow y wy znacza term in do

rozfJ r:H'v' Y ustn ej.

Art. 117. O terlIlinie zawiadamia s i ę o ~ karżon ego.

N iestawiennictwo o skarżonego nie wstrzymuj e po s tępowani<l.

Art. 11 8. Rozprawa ustna odbywa się w obecno ś ci prokur<ltora przy

dr zw iach zamkniętych. D e cyzję ogłasza s ię oskarżonemu b ezzwłoczni e, pi selTlne z a ś wygotow ani e doręcza się w ci ągu czterna st u dni.

Art. 119. Od orzeczenia o wydaleniu z woj ska obwiniunemu s łuży

które wni eść należy w ci ąg u o ś miu dni od dorę cz enia orzeczenia dyscyplinarnego.

Odwołanie rozlJ ozna je Na jwyż szy S ąd Wojskowy na pl enarn em zebraniu z wyłączelliem sę d z i () w, którzy brali lldz ia ł prz y wydawani u za skarżo n ego orz eczenia.

o dwoł a nie,

Art. 120 . N ajwyżs zy Sąd Wujskowy m oże z<lrówno przy wdroż e niu,

jak leż w czasie po stęp owani <l dyscypllnarne g;o zaw iesil: obwinionego \V pelnieniu s łużby sę dziowski ej .

Przepisy przechodnie.

Art. 12 1. Aż Jo czasu ustal enia w laści wych Jow ódc ów dla sądów

Hl:l ryll arskicll i admiralskich marynarze i ofiCerowi e marynarki wojennej

podlegają wła ś ciwo ś ci są d ów załogowych , wzgl ędni e s1:\dów okręgów gener<llllych.

Art. 122. Aż do czasu zniesienia stopnia chorążeg o sąd orzekający

dla chorążych składa s ię wedl e punktu d. art. 44 i punktu 2. art. 70 ni niej szego rozporządzeni a.

DZIAŁ

II.

Postępowanie.

Art. 120. Przy sto sowaniu Ustawy post ępowani a kafl1ego, należy mie ć

na względzie : za miast "komendanta właściwe g o" - ,,'o wó dcę właściwego " ,

a za mia st "komendanta"-"d ow ódcę";

zarnia st "wspólnej siły zbrojn ej" (wspólnego woj ska) -- "woj sko";

))

"najwyżs z ego trybunału wojskowego" -- "Naj wyż sz y Sąd Woj skowy";

"

"są du brygady " - - "sąd załogowy";

"

"sądu dywi zji " - "sąd okręg u generalnego";

"

"generalnego prokur:ltora" "Prokurator ;] przy N aj wy ż s/ ym Sąd z i e

Wojskowym";

"radcyu - " s ędziego" ;

"oficera dla służby sądowej" - "o ficera korpusu sędziow s k ieg o" ;

"

"aspiranta na o fi cera w - "p od c h o r ą żego";

"aspiranta wojskowej s łużby sprawi e gliw ości · ' - "asystenta są­

dowego";

"generała-m a jora" "generała-podporucznik a ";

"

"feldmars z ałka -porucznika" "generała-porucznik a"

Przez "sądy powi atowe" poza byłym zaborem austrjackim - należy

rozumieć sądy najniższej właściwości dla osób cywilnych.

Gdy w ustawie wojskowego postępow ania karnego jest mowa o prawie ·

. łaski lub abolicji, służącem Naj ja śniejsz emu Parw, wówcza s przepisy te

stosować należy do aktów łaski Naczelnika Państwa.

Ng 59.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

Przez kraje i królestwa, reprezentow ane w Radzie Pi:lństwa, rozumieć

obszar Rzeczypospolitej.

Przepi sy o sądach korpusu marynarzy i s ądach admi ralsk ich stosować

należy odpowiedmo do s ądów maryn arki polskiej.

Przy wymierzaniu grzywien (kar pieniężnych) ko ron y prz erachowuj e

s ię 11a marki.

Uchyla s ię wszelkie po slanowienia, dotycząc e domu cesarskiego

i obrony krajowej .

W wypadkach, w któr ych ustawa wojskowego postę powania karnego

przewid uje prowadzenie po s t ę powania badawczego przez Są d , rozumie ć

Jlależy

należy "śledztwo".

l.

II.

III.

IV .

Art. 124. S k reśla się

w § 88 LISt. 2 wyrazy "wła ści wy komen da nt",

w § 93 punkt 2 wyrazy "Iub żandarmerji",

w § 94 ust. 2 wyrazy "wymienionych w 8 91 punkt 3 ",

IV § 99 ust. 1 wyrazy "po wysłuchaniu kierującego prezydenta senalu",

w § 106 ust. 2 wyrazy "do którego należy także rozstrzyganie o zażaleniu przeciw zastan owieniu postępowania badawczego

przez S ąd,

w § 243 ust. 1 punkt 4 wyrazy "względ nie, czy uwięzienie go zostało

zarządzone w rozkazie oskarżenia",

w § 243 ust. 1 wyra zy "w którym należy powołać się na dołączony

rozkaz o skarżenia, wydany przez właściwego komendanta",

w § 296 ust. l wyrazy "według prawa karnego wojskowego",

w ~ 300 ust. 3 wyrazy ,, (komendanta)",

w 8 306 ust. 1 punkt 1 wyraz "niniejszy",

w § 3 12 ust. 5 "aż do dalszego rozstrzygnienia (§ 17.5), względnie

z arządzenia wykonawczego właściwego komendanta

czy

leż nie",

\li § :)5;) LISt. 2 wyrazy "zaprzysiężenia niestałyclI członków senatu",

w § :369 ust. 3 wyrazy "po zap rzysiężeniu tern, a w ra zi e z łożeni a

se natu według § 67 punkt 2",

w § 1101 liSt. 2 wyrazy "bez wzg lędu Ila skład senatu (§ 67 punk Il ub 2)",

\li § IJ II wyrazy "przez powieszen ie",

w § 128 liSt. 4 zdanie l wyrazy "za jego zgodt'\",

w § 9 nst. 1 - ' zdanie 2,

w § 241

ostatnie zdanie,

:332

ust. 3,

369

ust. 2,

w § 41 3

ust. 2,

w § 44 J

ust IJ,

w § 482

ust. 1, 2 i ostatni ,

§§ 10-24, 26-- 73 242, 433 -436, 439, 440, 454 , 463, 481 i rozdział

XXVIII z wyłączeniem § 493.

w §

w §

Art. 12.) Przepis int. 101 usL ti niniejszego rozpol'ządz e llii:l ni e In<l.

zastosowania do : §§ 95,96,109, 110,119,128, ust. 4, 139 ust. 1 4 ~ ust. 3"

155, 169, 170, 245 ust. l, 246 ust. 3, 256, 31 2 ostatni u s tęp i 420 ust. 3.

Art. 126. W po stępowaniu przed sądami z ałogowymi i sądami okr ę ­

gów generalnych nie stosuje s ię postanowienićł o klauzuli wykonawczej.

Wyrok, który stał się prawomocny, sąd, stwierdziwszy jego prnwol11ocno ś{;

p.r zesył<! prokuratorowi do wykol1ani e\'

.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

W postępowaniu przed sądami załogowymi zarządza wykonanie kary

oficer sądowy na zlece nie wlaściw e go dowódcy.

Art. 127. W postępowaniu przed s ądami z ało g owemi i sądami okr~­

gów generalnych przewidzian e w ~ § 127, 395, 418, 419 ust. 2. 420 liSt. ~

i 423 prawo do od roczenia (wstrzymania lub przerwy) wykonania kary przechodzi na sąd .

W wyp adku z aś przewid zianym w ust. l § 419 z arządzenie odrocz/'nia kary należy do dowódcy właściwego w myśl art. 78. i 88 niniejszego

Ro z porząd z eni a .

Art. 128. Zamiast u s tępu 1. § 2. stosuj e s ię na stępujące postanowienie

"Przy pr z estęp s twach pospolitych, z ag r ożonych niezależnie od kar dodatkowych grzywną i karą pozbawienia wolno ś ci , której najwyższy wymiar

nie przenosi sze ś ciu miesięcy, najniżs'lY zaś - miesiąca lub wyłącznie jedn ;-~

z tych kar, może z pominięciem po s tępowania sądowego nastąpić

ukaranie dyscyplinarn e, gdy ze względu na okoliczności danego wypadku

wymierzenie kary przewidzianej w przepi sach dyscyplinarnych jest wystarczające. "

"W sprawach o prze stępstwa, ściga ne jedynie na ż ą danie oskarżyciela

prywatnego (§ 104 ustawy wojskowego postępowania karnego), ukaranie

dyscyplinarne, wykluc z ające możnoś ć śc i gania karno - s ądowego, dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżyciela prywatnego.

W wypadkach mniejszej wagi można karać Vi drodze dyscyplinafll cj

również za występki przewidziane

l) w §§ 64, 66 zdanie 2. 79, 89 ust. 1., 92, 93, 94, 120, 121 ust.

. 1., \ ;:37, 141 ust. 1., 146 (w razie lekkiego uszkodzenia ciała)

i 15 1 wojskowego kodeksu karnego;

2) w § 11 4 wojskowego kodeksu karnego, o ile przestępstwo ni e

polega na pożyczeniu pieniędzy lub przyjęciu podarunku bez

uprzedniej wiedzy wspólnego pr z ełożonego.

"W razie ukarania dyscyplinarnego tylko jedyni e za przestępstwa

woj skowe stosować można przewidzianą w wojskowym kodeksie karnym

karę aresztu i to na czas nie dłuższy, jak 4 tygodnie aresztu lekkieg o lub

domow ego, 3 tyg.odnie średniego lub 14 dni ścisłego " .

Art. 129. Przepis c z ęści 3: § 5 stosuje się równil'ż wtedy, gdy

przepisów powszechnej ustawy dzie ln icowej, maj ącej w danylJ1

wypadku zastosowanie, sąd karny dla osób cywilnych nie może roz s trzygać

prejudycjalnych pytaIl z p rawa prywatnego .

.

według

Art. 130. Zamiast § 6 i § 307 ust. 1 sto s ować należy następujące

postanowienie

"Wyroki wydaje się w Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej".

Art. 13 1. Przy stosowaniu § 74 nale ży mieć na względzie następu­

postanowienie

,,0 ile w poszczególnym wypadku nie po stanowiono inaczej, ucl1waly

poza u stną ro z prawą z~padają na posiedzeniu dyspozycyjnem w gronie 3-ch

sęd z iów wojskowych.«

"W sądach z ałogowych powzięcie uchwały należy do sędziego. "

"Przed powzięciem uchwały należy wysłuchać prokuratora wojskowego

(oficera s ądowego); może on z łoży ć oświadc z enie na piśmie . "

Jące

Art. 132. Zamiast przepisu § 75 s to s ować należy na s t ę pujące po st anuwienie

"W s ąd a ch z ało g owych i są da c h o kr ~g ów gencralnyclJ oddaj e gIo:,

swój najpierw k i erujący ro z prawą, w N ajwyż s zym z a ś Sądzie Woj skowym

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

referent; następnie głosują inni sędziowie, a mianowicie niżsi stopnien-(s tarszeństwa) przed wyższymi. Wrazie równości głosów ro zstrzyga zdani e'

dla o s karżonego korzystniejsze, w innych z aś wypadkach zdanie, do któ-·

rego przyłączy s ię pr ze wodnic zący " .

Art. 133. Zamia st punktu 3: § 91 stosować na leży następujące postanowienie .

"Nieczynni oficerowi e korpusu sędziowskiego i ci, którzy w . my.śl jedn ej z ustaw dzielnicowych mają prawo do zawodowego wykonywania obro n} .

przed sądami karnymi dl a osób cywilnych z wyłączeniem obrońców sąd o­

wych i obrońców przy sądach iJ okoju w byłym za borze ro syjskim i zos t a n ą

w ci ągni ę ci na li stę obrońc ów wojskowych".

Art. 134. Po punkcie 3 § 9,) dodaje s i ę następuj ą cy przepis

,,4) kto jako obrollca w to ku postępowania karnego, został ukaram

przez są d wojskowy z powodu ciężki~go wykroc ze nia porządkowego albG

więcej razy z powodu wykrocze i1 porządkowych i z tego powodu na wnio- ·

sek sąd u przez Ministra Spraw Wojskowych został pozbawiony prawa de

wnoszenia i wygła szal1la obrony przed s ą dami wojsk owymi".

Art. 135. Przy stosowaniu ust. 2 § 106 oraz zdania l i ust. 2. § 10i.,

za miast właściwego ko me ndanta, będącego najbliż szym pr zełożonym, nal e ż} .

mieć na wzg lęd zie właściwy sąd okręgu generalnego.

Art. 136. Zamiast ostatniego u stępu § 11 4, stosować n a leży nast ę- ·

postanowienia

,,0 zażaleniu, o ile ch odzi o oficera sądzonego, rozstrzyga właściw y '

dowód ca, w innych zaś wypadkach Mil1lster _Spraw Wojskowych".

p ują ce

Art. 137. W § 116, ust. 2 wyrazy "aż do wywodu oskarżenia" zast ę· ·

puje się wyrazami "aż do odczytania wlllosku o ukarani e" .

Art. 138. Do § 124 doda je s ię następujący przepis

"Jeżeli koniec terminu przypad3 na niedzielę lub święto, to za ostati1.

Jziei1 terminu uważa się l1<Jjbliższy dzie t'l powszedni".

"Dni biegu poc ztowego nie wlicza się do termin u".

Art. 139 . Zamiast zdan ia l ust. :2 § 138, s t osować należy następ u ·

postanow ienie

.JeŻe li czyn nadaj e się do ukarania dyscyplin aTllego (§ :2 ust a\vy wO Jskowego postępowania karnego i art. 128 lIinieJszego Ro zporzą dzenia) bre;

wymierza właściwy dowódca na wniosek prokuratora wo jskowego (ofic e r ~

j ące

sądowego) ".

Art. 140 . Zam ia ,t § 147, stosować należy następuj ą ce . posta nowie nie

"Kto uważa się za pokrzywdzonego przez zaniedbanie lub z w łokę

sędz iego śle dc zego , ma prawo wnieść zażalenie do w!adzy przełożonej" .

"N a postano wienia sę dziego ś ledc ze go można wni eś ć zaża lenie de

są du okr ęgu generalnego, który ro zstrzyga je na posiedzeniu dyspozycyjnem "...

Art. 141. W punktach 1 i 4, § 171 wy razy "zbrodni e lub występk i'"

wyra zami "przestę pstwa".

za stępuje się

Art 142. Do u stępu 2, § 172 dodaje się nast ępuj ą ce postanowi enie'

"Areszt tymczas owy może za rządzić równ ież właś ciwy dowódca ".

Ar t. 143. Prze pis § 173 ust. 2 ma zastosowanie również do wyp adk t

wy stępków pospolitych, za grożonych więzieniem (art. 20 kodeksu kafI1'e gc

z r. 1903 i art. 16 kodeksu karnego niemieckiego z r. 1871) powyżej mi e· ·

się cy 6 lub w ięzieni em, zastępują cem dom poprawy w myś l art. 3 prz epi-

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

N~

b9 .

. sów przechodnich do kodeksu karnego z r. 1903 z sierpnia 1917 r. (Dz.

;Urz. Dep. Sprawiedl. Tymcz. Rady Stanu Nr. l, z r. 1917), gdy śprawca

iP odejrzany jest o ucieczkę, a na miejscu niema przełożonego lub warty

. wojskowej.

Art. 144. Zamiast ust. 2 § 175, stosować należy następujące posta: no wienie

"Prokurator wojskowy powinien natychmiast uczynić wniose,k o wypuszczenie na wolność, albo o zarządzenie aresztu śledczego".

Art. 145: Zamiast przepisu § 177, stosować należy następujące postanowienie

"Areszt śledczy zarządzić może sędzia śledczy (sąd) tylko na wniosek prokuratora wojskowego ( oficera sądowego). Zażalenie przeciw postan owieniu sędziego śledczego (sądu załogowego) w przedmiocie aresztu

• śledczego rozstrzyga właściwy sąd okręgu generalnego".

"W sprawach, należących do sądów okręgów genenalnych, jeżeli wdro'. żo n e zostało prokuratorskie postępowanie badawcze, areszt śledczy może

zarządzić sędzia śledczy na wniosek prokuratora wojskowego, w sprawach

. zaś należących do właściwości sądów załogowych sędzia załogowy na

wniosek oficera sądowego, wszakże na czas nie dluższy, niż.1i\ na miesiąc

o d chwili tymczasowego przytrzymania (§ 171); z ważnych atoli przyczyn

są d okręgu generalnego może na wniosek prokuratora wojskowego prze.' jtu żyć czas trwania takiego aresztu na dalszy miesiąc, o ile chodzi o spra. \\'ę, należącą do właściwości sądu okręgu generalnego".

"Areszt ten zarządza się na podstawie nakazu uwięzienia, w którym

p odać należy dokładnie osobę, która ma być osadzoria w areszcie śled2zym, zarzucony tej osobie czyn karygodny oraz powód do jej uwięzienia"

Art. 146. Zamiast zdania l ust. 2 § 182, stosować należy następu­

p ostanowienie

"Uchylenie przytrzymania tymczasowego i aresztu śledczego następuje

na wniosek właściwego prokuratora wojskowego ( oficera sądowego) zaraz

po ustaniu powodów do przytrzymania tymczasowego, względnie aresztu

ją ce

ś ledczego.

"Uchylić

przytrzymanie tymczasowe może również osoba, która je

ż arządziła" .

Art. 147. Zamiast ust. 2 § 221 sto s ować należy następujące posta.' :lOwienie

"Badanie lekarskie może odbyć się wskutek decyzji sędziego śledczego

(s ądu) po wysłuchaniu obrońcy

w odpowiednim zakladzie leczniczym

" wo jskowym lub innym publicznym i nie powinno, o ile to jest możliwe ,

" t rwać ponad 2 miesiące.

"Przy rozstrzyganiu zażalenia stosować należy przepis art. 140, 145

152 niniejszego rozporządzenia".

Art. 148. Zamiast § 223, stosować należy następujące postanowienie

~ W wypadkach fałszowania

lub podrabiania publicznych papierów

~ redytowych, monet, stempli i pocztowych znaczków wartościowych, wyda nych na , obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, należy przesłać poszczególne

sztuki, stanowiące przedmtot postępowania karnego, a w miarę możności

r ównież narzędzia i materjały użyte do fałszowania lub podrabiania oraz

inne należące do tego przedmioty, - władzy lub zakładowi, które wydały

p rawdziwe papiery kredytowe, monety, stempl e lub pocztowe znaczki war. toś ciowe danego rodzaju w celu uzyskania orzeczenia co do ich prawd zi '~\vości i dalszego wyjaśnienia, w jaki sposób sfałszowania dokonano, czy

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

u ży to

przysposobionych narzędzi, ułatwiających rozmnożenie, nakoniec czy

i gdzie takie fałszywe okazy już się pojawiły.«

"Po

zupełnem

ukończeniu

postępowania

karno- s ądowego

należy

o de sł a ć

wspomnianym władzom i zakładom okazy sfałszowane raz~m

z wszelkiemi z czynu karygodnego pochodzące mi narzędziami, materjałam i

i innymi do tego należącymi przedm~otami. Skoro przedmioty te będą

potrzebne do nowej czynności u rzędowej \V postępówaniu kamem, należy

zażadać ich zwrotu."

... Celem uzyskania orzeczenia co do sfałszowanych lub podrobionych

pieniędzy albo publicznych papierów kredytowych, które wydano poza

obrę b em Rzeczypospoli.tej, należy zwrócić się do Ministra Spraw Wojskowych. ~

Art. 149. Uchyla się ust. 3 i 4 § 237; zamiast zaś ust. 5 § 237, sto.. 50\\' a Ć należy następujące postanowienie

.,Prokurator woj sko\vy (oficer sądowy) może wnieść o uzupełnienie

.ś ledzł\\' a .

Jeżeli sęd z ia śled c zy nie zgadza się z wnioskiem o u zupełni en ie

ś ledzt w a , to o wniosku prokuratora orzeka sąd na posiedzeniu dyspozyi:yjnym . Tak samo postąpić należy, ilekroć sęd z ia śledczy nie zgadza s i ę

z innym wnioskiem prokuratora wojskowego, o ile ustawa nie stanowi inaczej ..

• :\Ja decyzję sądu okręgu generalnego, zarządzającą areszt obwini onemu sł uży zażalenie do Najwyższe g o Sądu Wojskowego."

~ Wniesienie aktu oskarżen ia lub podanie wniosku, dotyczącego dalszego biegu śledztwa powinno nastąpić w ciągu dni 8 od pr z esłania aktu

prok urat orowi woj skowemu. To samo odpowiednio stosuje się do proku·

ratorskiego postępowania badawczego."

Art. 150. Zamia st ostatniego ustępu § 239, stosować należy nastę­

postanowienie

,,Prokurator może zaniechać wniesienia oskarżenia również wtedy,

S!:dy czyn karygodny może ulec ukaraniu w drodze dyscyplinarnej , o ile

\vlaści\\'y dowódc a na to się zgadza."

p uj ą ce

Art. 151. Przy sto sowaniu § 241 należy mie ć na w zględzie następ u ­

jqce po stanowienie

.. Przy wstrzymaniu postępowania s tosować odpowiednio należy prze pi,. ~~ :2.+0 i 106 i art. 101 niniejszego rozporządzenia."

Po punkcie 4 u'st. l § '243 dodaje się przepis

_W postępowaniu przed są d ami okręgów generalnych można \\' akc ie

Art. 152.

o s ka rże nia

wnieść

ś ledczego .

O wniosku ro z-

,,~a decyzję sądu, zarządzającą areszt ś l edczy,

zażalenie do Najwyższego Sądu Woj skowego".

obwinionemu służy

o

zarządzenie

aresztu

strzyga sąd."

Art. 153.

: nowienie

Zamiast LISt. 5 § 244 stosować

należy

następujące

posta-

0' Gdy na wniosek prokuratora, objęty aktem oskarżeni a, zarządzo llo

' przeciw obwinionemu areszt śledczy, wówczas należy połączyć z udzieleniem aktu oskarżenia (wniosku o ukaranie) również przepisane w § 178

przesłuc han ie obwinionego".

Art. 154. Przy stosowani u ust. 1. § 255

. a;-t. 151 i art. 101 niniejszego ro zpo rządzenia.

należy - mieć

na względ zie

Art. 155. Zamiast przepisu § 263 stosować należy na stę puj ąc;e po st:ll1ow ienie

"W ra zie wykluczenia jawnosci z powodu zagrożenia bezpieczet'1stw<l

: państ\\'o wego lub wojskowych interesów służbowych , można na osoby-

Dziennik Ustaw. Poz, 368 .

obecne nałożyć uchw ałą sądu wojennego obowiązek utrzymania w ta jem·· ni cy faktów, które wskutek rozpra wy dojdą do ich wi a domo ś ci. U c hwałę

t ę nyleży przytoczyć w protokóle rozp ra w".

"Kto przez nieuprawnione ud zielenie wiadomości naruszy obowi ąz ek

p owyżs ze j tajemnicy, bę,dzie ukarany przez sąd właściwy, jeżeli podlega

są downict wu woj skowemu, karą pozbawienia wolno ś ci (§ 16 woj skowego kodeksu karnego) od tygodnia do 3 miesięcy, w ś ród zaś okolic zności

szczególnie obci ążających - do sześciu miesięcy".

_

Osoby, podlegające sądownictwu karnemu cywilnemu, które do pus zc zą

si ę tego przest ę p s twa, za przekroczenie takie będą ,u karane przez wlaściwy ·

s ą d cywiln y.

a) na obszarze byłego za boru austrjackiego - kar ę aresztu zwycza jnego od tygodni a do 3 mi esięcy, z którą można połaczyć

grzywnę do 500 marek;

b) na obszarze byłego zaboru ro syjski ego --- kar ę aresztu Z\\'j'cz8j-·

nego, przewidzianą wart. 21 kodek su karnego z J 903 r., z któ r ą.

możn a połączyć g rzy wnę do 500 marek.

"Na obszarze byłego zaboru pruskiego - prze stę pstwo przewi dzia ne

w ust. 3 § 263 uważ ać się będzi e za występek, ulegający karze are~ztu

lub wię zie nia do miesif,cy 3-ch, z którą można połączyć karę pi eniężna,

do 500 marek".

Art. 156.

nowienie

Za mi ast ust. 2 § 266 stos ować

nal eży

następując e

posta - -

" Słuchac zów o ile są szeregowymi, może pr zew odniczqcy kaz ać także

p rzyaresztować i wedł u g okoliczności uk&rać odpowiednią karą dyscyplinarną; o il e zaś są oficeram i, przewodniczący donosi dowództwu prze lo ·

żonemu celem ukarania".

Art. 157.

W przedm iocie kar dyscyplinarnych, przewid~ianych \\- uSL

zastosowanie postanowienia art. 1,56 nin iejszeg o roz -

2 i 3 § '267 m ają

porządzen ~a .

Art. 158. Zamiast ust l § 268-go stosować należy na s tępuj c\ce postanowienie

~ Gdy obrońca dopuszcza się takiego wykroczenia, Wó \\'c zas prZeWOG i, iczący m oże ud z ielić mu nagany, a jeżeli jest oficerem, zwrócić się do

jego władzy pr zeł ożonej."

" Na obroll c ę, nie podlegającego wojskowej wiadzy ICH nej dys cy plinarnej, może sąd na ł ożyć grzywnę do lOCO marek, przeciw czemu s łuży '

skazanemu w ciągu 8 dni zilża lenie clo są d ó w wyższ e j instan c.ji; Z<lŻaie l iie

takie wstr zy muj e ściągnięcie grzywny".

Zamiast ostatniego ustępu t egoż para grafu s to so wać n a leży ll H :'tępll­

jące postano\\'ien ie

,,0 każdem uka raniu obro11cy donieść należy w ·13ściwej \\'f3dzy dyscy plinarnej'.

Art. 159. Zamia st przepi su § 271 -go stosować należy nLlstępu j d ce 1' 0· .

stano\vienie

"Prokuratora wojskowego i oficera sądu może przewodniczi1cy przyw al ać do porz ądku z pow odu przewinień i donie ś ć w pierwszym wy padku

jego władzy przełużonej, zaś w drugim - wła śc iwemu dowód cy \\- celu

uka rania".

Art. 160. ZaJil1i as t pierwszego zdania ust. '2 § 276 stosować należy '

postanowienie

"Asesorowie skła daj ą przysięgę, każdy wsobna, stowami

"Przysięgam, !::lk mi d opo m óż Bóg".

następuj ąc e

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

Art. 161. Zamiast przepisu ust 2 § 300 stosować należy następujące

postanowienie

., Taksamo należy postąpić i natychmi ast odstąpić sprawę władzy wła­

ściwej, jeżeli sąd załogowy uznaje sprawę za należącą do zakresu działan ia

s ąd1 okręgu generalnego.

Wyrok ten następnie w dalszym postępowaniu

przed sąd.em okręgLi generalnego zastępuje akt oskarżenia, wniesiony bez

postęp o\vania badawczego.

" Jeżeli zaś w wypadKu art. 12 niniejszego rozporządzenia sąd zało­

gowy jest zdania, że należy wyznaczyć I<arę powyżej jednego roku, to przekazuje uchwałą spraw~ prokuratorowi przy sądzie okręgu generalnego, który

w c ią gu trzech dni powinien wdrożyć dalsze postępowanie karne.

"U chwała sądu załogowego nie ulega zaskarżeni u."

ATt. 162. Zamiast zdania 1 § 30 l-go stosować należy następujące

postan owienie

"Sąd nie może uznać się niewłaściwym z powodu, iż sprawa mogła być

załatwi oną w myśl § 2 w drodze dyscyplinarnej, albo gdy sądzi, że przywn iesi eniu aktu oskarżenia zachowano wprawdzie zasady tytułu 1. ninie j-'zego rozporządzenia, że jednak oskarżenie wniesione zostało przez proku ratora (oficera sądowego) niewłaściwego".

Art. 1b3, Zamiast ostatniego ustępu § 303 stosować należy następu­

postanowienie

.,W tym ostatnim wypadku oraz wtedy, gdy zastrzeżono prokuratorow I

\\'oj5kowemu odrębne ściganie czynu, który świeżo na jaw wyszed!, musi

być \\' ciągu 8 dni zarządzone dochodzenie prokuratorskie lub uczyniony

i\'niosek na wdrożenie śledztwa albo wniesione oskarżenie ".

jące

Art. 164. Do § 307 dodaje się następujące postanowienie

,. Gdy obwinionego osądzono w jego obecności na podstawie wyraź­

nego i wynikami rozprawy popartego przyznania się, lub gdy obwinionego

Llwolnio no od oskarżenia z powodu, że oskarżyciel w zupełności odstąpi ł

Dd oskarżeni a przeciw wyrokow i zaś niezgłoszono przy rozprawie ustawowych ś rodk ó w prawnych, należy zaniechać uzasadnienia wyroku na piśmie.

W ra zie uwolnienia należy przytoczyć w osnowie wyroku, że oskarżyciel

od stą pił od oskarżenia (§ 306 punkt 2); w razi-e zaś zasądzenia, wymieni ć

należy okoliczności łagodzące , które przyjęto przy wymiarze kary.

LeC?

również w wypadkach powyższych należy uzasadnienie wyroku wydać na

p iśm i e, o ile tego zarząda ,,:yraźnie oskarżyciel lub oskarżony".

Art. 165. Przepis § 309 zastępuje się następującem postanowieniem

~Z pow odu zbiegu bardzo ważnych i przeważających okolicznóści łagodzą cych sąd wojskowy ma prawo

.l) wyrzec co do zbrodni wojskowych zamiast grożącej kary śmierci

przez rozstrzelanie - twierdzę, więzienie lub ciężkie więzienie

(dom karny) nie poniżej 3 lat;

2). zniżyć co do czasu trwania karę pozbawienia wolności bez zmiany

rodzaju kary, jednak nie poniżej jednego roku".

Art. 166. Zamiast przepisu ust. 2 § 322 stosować należy następuj ą ce

postanowienie

" Zażalen ie służy na postanowienia prokuratorów oraz na uchwały są­

dó\\', a odwołanie i zażalenie nie ważności od wyroków."

J

Art. 167. Zamiast przepisu § 333 stosować należy nastę puj ące postanowienie

~Przeciw wyrokom sądów okręgów generalnych można wnieść odwołanie tylko z powodu orzeczenia o karze, o ile nie zachodzi przyczyna niew;j7no~ci, wvmieniona w S :):=;8 pllnkt 11".

]028

Art. ] 68.

Dziennik Ustaw. Poz. 368;

.l\9 .59.

Prawa, służące w myśl ust. 2 § 336 właściwemu dowódcy,.

służą sądowi wyrokującemu .

Art. 169. Przy stosowaniu ust. 2 § 378 zamiast .delegacji innego;

komendanta" należy mieć na względzie .delegację innego, rzeczowo wła- ·

ściwego sądu".

Art. 170. Przewidziane w § 383 przedłożenie akt Najwyższemu Sądow i

Wojskowemu uskutecznia sąd.

Art. 171. O ile nie chodzi o postępowanie polowe przy stosowa··

niu zdania 1 ust. 1 § 396 należy w miejsce właściwego dowódcy m ieć na

w zględzie sąd, ktory wyrok wydał (§ 392 ust. l) przy stosowan iu' za~'

zdania drugiego tegoż ustępu sąd okręgu generalnego.

Art. 172. Przewidziane VI' punkcie 3 § 402 prawa kome ndan ta przena sąd (art. ]5 niniejszego rozporządzenia).

chodzą

Art. 173. Zamiast przepisu ust. 2 § 415 należy stosować nas tępując e

postanowienie

"Odroczenie ogłoszenia i wykonanie zarzą dza właściwy sąd p o wy słu­

chani u prokuratora wojskowego" ;

Art. 174. Zamiast ostatniego ustępu § 416 stosow ać Ilależy llC1StępU­

postanowienie

"Kar ę śmierci wykonywa się przez, rozstrzelanie, nie za leżni e od tego ,.

czy przestępstwo zagrożone jest karą śmierci przez ś cięci e, powieszenie,

względnie przez rozstrzelanie" .

jąc e

Art. 175. Zam iast przepisu § 423 należy stosować następując e postanowienie

• Gdy powstaną wątpliwości co do tłomaczenia wyroku karn ego lubobliczenia orzeczonej kary, albo gdy podniesione będą zarzuty przeciw'

rozs trzygnięciu sądu co do dopuszczalności wykonania kary, wówcza s należy

zasi ęgn ąć rozstrzygnieni a sądu wyższej instancji " .

• Sąd moż e zarządzić tymczasem odroczenie lub przerwanie kary ".

Art. 176. Zamiast ust. l i 2 § 428 stosować należy następując e posta

nowienie

.Listy gOl1cze można rozesłać za zbiegami i takimi nieobecnymi , któ-·

ry ch miejsce pobytu jest nieznane, tylko wtedy, gdy są silnie podejrzani

o zbrodni ę lub występek , za który może być wymierzona kara w i ęzi en i.a

p owyżej jednego roku" .

• Za tymi, którzy obwinieni są o inne przestępstwa, nie należy rozpi-·

s yw ać listów gOl1czych, można jednak przesłać komendom i władzom opi ~ .

ich osoby w tym celu, aby 'W razie odnalezienia obwinionego zaw iado m iły­

o tym władzę, która rozesłała opis osoby" .

Art. 177.

Przy stosowaniu punktów l, 2 i 3 § 437 należy

poddane właściw o ści sądów dorażnych.

m i eć

na.

względzie prze stępstwa,

się

Art. 178. W ust. 3 § 438 wyrazy • po za czas 48 godzin"

wyrazami "poza 14 dni"

zastęp uj e ·

Art. 179. ' Zamiast przepisu o'statniego zdania ostatniego ust~ pu § H l

s tosować należy następujące postanowienie

.JeŻeli nie można dotrzymać tego terminu, jak niemniej terminuj

o kreślonego wart. 66 niniejszego rozpor ządz enia, to wdraża się post~po­

wanie zwyczajne."

,M, 59.

Dziennik Ustaw. Poz. 36S.

Art. 180. Przy stosowaniu ust. 1 § 444 należy mieć na względzie'

art. 132 niniejszego rozporządze-nia, zamiast zaś ust. 3 tegoż paragrafu" ,

stosować należy następujące postanowienie

"Przeciw oskarżonym, którzy w czasie popełnienia czynu nie ukollczyli

jeszcze 20-go roku życia, należy w miejsce kary śmierci przez powiesze-nie, a w byłym ~aborze pruskim przez ścięcie, orzec ciężkie więzienie '

(dom karny) od lat 10 do 20, a w miejsce kaI,Y śmierci przez rozstrzela- '

nie - więzienie lub ciężkie więzienie (dom karny) od lat 5 do 10."

"Ponadto może sąd dorażny, jeżeli przez wykonanie kary śmierci na..

jednym lub kilku z najbardziej na karę zasługujących dano już przykła d .

od~traszający, potrzebny dla przywrócenia spokoju i porządku, wyrzec

z ważnych powodów przeciw tym, którzy mieli naj mniejszy udział, zamias1 .

kary śmierci wyżej wymienione kary pozbawienia wolności.

K

Art. 181.

zastępuje się

W ust. I § 449-go wyrazy" w wypadkach § 434-go i § 435-go "

wyrazami "w wypadkach przewidzianych art. 59, 60 niniej sze-

go rozporządzenia."

jące

Art. 182. Zi\miast przepisu ust. B. § 452 stosować należy następu- ,

postanowienie: "B. Przepisy o sto sunku na morzu obowiązują

1) na statkach, przeznaczonych dla służby na obcych wodach, od.

chwili rozpoczęcia podróży aż do powrotu na wody ojczyste ;

2) na wszystkich statkach, które z najdują się w stanie wojennym ; .

Art. 183. Przy stosowaniu ust. 2 § 480 należy mieć na względ zie '

w byłym zaborze pruskim również karę śmierci przez ś cięcie.

Art. 184. W u stę pie 3 § 484 wyrazy w senacie, złożonym w myśl § 67

punkt l zastępuje się wyra za mi "w wydziale złożonym w myśl art. 52 i52 '

niniejszego rozporządzenia ".

Przepisy przechodnie.

•

Art. 185. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie w s ześć tygod i1i

po jego ogłoszeniu .

Art. 186. Co do spraw karnych ro zpozn awanych przez są dy wojskowe"

a będących w toku w dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

o bowiązują postanowienia następujące

1) gdy do dnia te go nie za padło jeszcze orzeczenia w pierw sze'

in stancji, sprawę karną prowadzi się dalej stosownie de,

postanowień niniejszego rozporządzenia

z tern zastrzeżeniem, .

ż e prze pis art. 10 1 niema zastosowania, o ile chodzi o wszczęte:c

już postępow anie karne lub orzeczony już areszt ś ledczy;

2) gdy przed dniem wejścia w życie niniejszego Rozporząd zenia

z apadło już orzeczenie w pierwszej instancji dotychcżasowe przepisy po stę po ~ani a karnego mają zastosowania do odnośnych spra\\"

karnych o ile przepisy niniejszego rozporządzenia nie są kor zyst· niejsze dla oskarżonego. Skład sądu w przedmiocie tych spraw, .

rozpatrywanych w toku instancii, stosuje się do przepisów ninie j..

szego Rozporzadzenia;

3) gdy \V przypadku przewidzia nym \V punkcie 2 niniejszego artykulu orzeczenie wydane w pierwszej instancji, będzie zniesi one

a sprawa odesłana do pierwszej instancji w celu ponownegc

rostrzygnienia , wówczas co do dalszego postępo wan ia obowiązuje

przepis niniejszego ro zpo rządzeni a ,

Dziennik Ustaw. Poz. 369.

.N~

59 .

4) dopuszczalność wznowieOla postępowania karnego z dniem wej·

ścia w życie niniejszego rozporządzenia po\vinna się oceniać

według przepisów tegoż i również wtedy, gdy postępowanie

karne zostało przed dniem tym prawomocnie z ałatwione. Również dalsze postępowanie odbywa się według przepisów niniejszego rozporządzenia.

5) do osądów karnych, wydanych w dniu wejścia w życie niniej·

szego rozporządzenia, stosuje si ę przepisy rozdziału siódmego'

niemieckiej ustawy postępow a ni a karnego.

'War szawa, dn ia 10 maja 1920 roku .

Prezydent Ministrów

L. Sk ldski

Minister Spraw Wojskowych

J. Leś n iews ki

Minist er Spru \vi e dliwo ś ci

.Ta l! H eb1lz.1Jliski

369.

ROZPORZĄDZENIE

Rady Ministrów z dnia 10 maja 1920 r. w przedmiode

wprowadzenia w życie Wojskowego Kodeksu Karnego .

Na pod sta\vie ustawy z dnia ~9 lipca 1919 r. (D z. Pr. Nr. 63 poz. 389)

'.' ustaw y z dni ? 20 stycznia 1920 r. (Dz. Ust. R. P. Nr. 6 z 1920 r. poz. 39)

:) tymczas owe m sądownictwie wojskowem, Rada Ministrów na wniosek

:\1inistra Spraw Woj skowych, uczyniony w porozumieni u z Ministrem Sp ra·

w ied li woś ci , stanowi , co następuje

Art. l. . W polskiem sąd ownictwie wojskowem stosuje się do przewoj skowych Kodeks Karny Wojskowy z dnia 20 czerwca 1872 r.

tym czasowo obowiązujący n3 obszarze b. dzielnicy pruskiej, z wyłączeniem

ustawy wprowadczej' ze zmianami, aż do przepisów z dn. 14 lipca 1914 r.

<Dz. u. p. Nr. 42) włącznie, tudzież ze zmianami i u z upełni eniami, w po. :n iższy ch a :ty kułach przewidzianemi.

~tępstw

Art. 2. Do przestępstw pospolitych stosuje się w sądow n ictwie woj~

przepisy ustaw karnych dziel nicowych .

~k owem

Art. 3. Do przestępstw pospolitych, popełniony ch poza granicami

R zeczypospolitej przez wojskowych, należący c h do oddziału, przebywającego

poza granicami Rzeczypospolitej stosuje s ię przepisy karne dzielnicowe,

.:'; tóre wskaże Minister Spraw Wojskowych po wy s łuchaniu zda nia Najwyż ­

szego Sądu Wojskowego.

To samo dotyczy osób cywilnych, o ile na obszar ach zagranicznych,

. :Jbsadzonych przf. z Wojsko Polskie, podle ga j ą wła ś ciwości są d ó w woj skowych .

•

R. 192u.

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

.N2 59.

WARSZAWA.

Tr eść

22 lip ca 1920r.

:368.

Rozp o rz ądzenie

Rady Ministrów z dnia 10 maja 19~O r.

w przedmiocie wp rowadzen ia w życ i e na obszarze Rzeczypospolit ej ustawy wojsl<owego postępo\\!ania karnego dla

\VSpÓlll~j sily' zbrojnej, z dnia :, lipca 1912 r. . . .

369.

Rb zporządzeuie

Rady Ministrów . z dni a li) ma ja 1\1:2(1 r.

w przed,niocie \\;prowadzen ia \V życ i e Woj sko wego Kodek su

. ... ....

.....

Ka rne go. . . . .

999

1030

368.

ROZPORZĄDZENIE

Rady Min istrów z dnia 10 m aj a 1920 r. w przedmioci e

wllrowadzenia w życie na obsza rze Rzeczyp o spol itej

ustawy w!>jskowClgO postępowanaa k arnego dla wspólnej s iły zbrojn e j, z dnia 5 lipca 1912 V'.

Na podstaw ie ustawy z dnia 29 lipca 1919 r. (pz. Pr. Nr. 65 z 1919 r.

poz. 389) o ty mczasowem Sć\ dO\Vllictwie wojs kowem i z dnia 20 stycznia

1920 r. {Dz. Ust. R. P. Nr. 6 z 1920 r. poz. 39), Rada Ministrów ila wniosek Ministra Spraw Wojskowych, uczyniony w porozumieniu z Ministrem

Sprawiedliwości, stanowi, co następuje

W polskiem sądownictwie woj skowem

stosować

należy

tymczasowo

ustawę postępowania karnego dla wspólnej siły zbrojnej z dnia 5 lipca 1912 r.

(austr. Dz. Ustaw Pallstwa Nr. 130), ze zmianami i uzupełnieniami, w następuj ą cych artykułach przewidzianerni

1000.

Dziennik Ustaw. Poz. 368.

D Z I A Ł

NQ 59.

I.

Organizacja Sądownictwa Wojskowego.

TYTUŁ

Właściwość

osobowa

1.

sądów

wojskowych.