Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o stemplowaniu i wynajmie banknotów koronowych, emitowanych przez Bank Austrjacko-Węgierski.

Banknoty, emitowane przez Bank Austrjacko - Węgierski do dnia 27 października 1918 r.

włącznie, podlegają wymianie na obszarach b. zaboru i okupacji austrjacko - węgierskiej

na marki polskie według kursu 70 mk. pol. za 100 koron lub zaopatrzeniu stemplem z

napisem: „Rzeczposp. Polska”.

Po upływie terminów, wyznaczonych do wymiany i stemplowania, banknoty Banku Austrjacko

Węgierskiego, niezaopatrzone stemplem polskim (art. 1), przestają być środkiem płatniczym

i wszelkie wypłaty, oznaczone w koronach, winny być uiszczane w koronach zaopatrzonych

stemplem polskim, bądź też w markach polskich według kursu 70 marek polskich za 100

koron, natomiast żądanie i dokonywanie wypłat w koro nach niestemplowanych z jakiegokolwiek

tytułu, jakoteż zaciąganie zobowiązań w tejże walucie po ukończeniu wymiany i stemplowania

zostaje wzbronione. Umowy zawarta wbrew powyższym postanowieniom są nieważne.

Wymiana koron, niezaopatrzonych stemplem polskim, jest dozwolona na tych samych zasadach,

jak wymiana waluty obcej.

Terminy rozpoczęcia i zakończenia oraz porządek wymiany i stemplowania określi Minister

Skarbu.

Po upływie tych terminów banknoty koronowe do wymiany i stemplowania (art. 1) przyjmowane

nie będą.

Wymiany i stemplowania dokonują urzędy i instytucje, wyznaczone przez Ministra Skarbu.

Od uznania tych urzędów i instytucji zależy, czy przedstawiona kwota ma być wymieniona

na marki polskie, czy też podlega ostemplowaniu.

Lokale niezbędne do tych czynności mogą być zajmowane w razie potrzeby drogą przymusowej

rekwizycji.

W okresie wymiany i stemplowania Minister Skarbu może zawiesić na czas do dni 6 czynności

instytucji kredytowych, działających na obszarach, wymienionych w art. 1.

Na okres czasu do dni dziesięciu mogą być zamknięte granice na podstawie uchwały Rady

Ministrów, powziętej na wniosek Ministra Skarbu.

Wzbronionem jest

a)

przedstawianie do wymiany i stemplowania banknotów koronowych w tym celu przywiezionych

z zagranicy;

b)

przyjmowanie przez osoby prywatne i instytucje banknotów koronowych od innych osób

celem przedstawienia ich do wymiany i stemplowania, jako swoich, jakoteż powierzanie

w tym celu koron innym osobom i instytucjom;

c)

więcej niż dwukrotne przedstawianie do wymiany i stemplowania banknotów tej samej

nominalnej wartości przez jedną i tę samą osobę.

Dozwolonem natomiast jest przedstawianie banknotów koronowych do wymiany i stemplowania,

należących do innej osoby, na mocy specjalnego jej pełnomocnictwa, lecz w tym wypadku

osoba, która takie pełnomocnictwo wydała, traci prawo osobiście jakąkolwiekbądź kwotę

w swojem czy też cudzem imieniu do stemplowania i wymiany przedstawiać. Osoba, przedstawiająca

do wymiany i stemplowania cudzą kwotę, ponosi narówni z właścicielem tej kwoty całkowitą

odpowiedzialność w myśl art. 19 za przekroczenie powyższego przepisu.

Za przedstawione do wymiany i stemplowania bankoty nie może jedna osoba żądać natychmiastowej

wypłaty w gotowiźnie wyższej kwoty niż 15,000 koron stemplowanych lub 10,500 marek

polskich. O ile przedstawiona i przyjęta kwota przewyższa 15,000 koron, to na nadwyżkę

będzie wydany imienny kwit depozytowy, uprawniający do jej otrzymania w terminach,

które określi Minister Skarbu, jednak w terminie nie dłuższym niż trzechmiesięcznym.

Kwity depozytowe (art. 8) będą przyjmowane jako wpłaty na wewnętrzne pożyczki państwowe

z roku 1920, o ile suma wpłaty na pożyczkę nie jest niższa od kwoty, na którą kwit

opiewa. Przekazywanie ich może nastąpić jedynie w drodze cesji, notarjalnie lub sądownie

uwierzytelnionej, przy jednoczesnem uwiadomieniu o tem urzędu lub instytucji, która

kwit wydała.

Sumę ponad 15.000 koron, na którą został wydany kwit depozytowy (art. 8), posiadacz

Kwitu może otrzymać całkowicie lub częściowo przed terminem, o ile wykaże wiarogodnie

we właściwym Inspektoracie Skarbowym, względnie Urzędzie Podatkowym, w razie gdy suma

nie przewyższa 100.000 koron, albo we właściwej Izbie Skarbowej względnie okręgowej

Dyrekcji Skarbu, gdy suma przewyższa 100.000 koron, że gotowizna jest mu niezbędna

do prowadzenia przedsiębiorstwa lub dokonywania w tym czasie znaczniejszych - wypłat

gotówkowych.

Instytucje kredytowe mają prawo do natychmiastowego otrzymania w markach polskich

lub koronach stemplowanych za przedstawione do wymiany i stemplowania banknoty koronowe

kwoty, nieprzekraczającej jednej trzeciej części równowartości łącznej sumy salda

kasowego tych instytucji w dniach 1 stycznia, 1 lutego i 1 marca 1920 roku. Natychmiastowe

lub przedterminowe otrzymanie sum wyższych zależy od zezwolenia Ministerstwa Skarbu.

Powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, opiewające na korony, prawno

- prywatne zobowiązania pieniężne osób i instytucji, którym przedstawiona przez nich

suma w banknotach koronowych w myśl art. 8, 10 i 11 nie została całkowicie wymieniona

na marki polskie lub korony stemplowane - doznają zwłoki w zapłacie do wysokości sumy,

w kwicie depozytowym wskazanej, aż do dnia w którym przyjęta do depozytu suma gotówkowa

zostanie zwrócona (art. 8).

Postanowienia art. 12 nie mają zastosowania do

a)

zobowiązań z tytułu kontraktów służbowych i najmu usług,

b)

zabowiązań z tytułu kontraktów najmu,

c)

zobowiązań z tytułu renty i roszczeń o świadczenie utrzymania,

d)

zobowiązań z tytułu umów ubezpieczonych.

Upoważnia się Ministra Skarbu do ustalenia w razie potrzeby dalszych wyjątków w drodze

osobnego rozporządzenia.

Dla weksli i czeków, których zapłata w myśl art. 12 ulega zwłoce, odracza się do dnia

w tymże artykule wskazanego czas zapłaty i termin do wniesienia protestu.

Wierzyciel, którego należność na zasadzie art. 12 uległa zwłoce, obowiązany jest fakt

zwłoki uwidocznić na odwrotnej stronie kwitu depozytowego, okazanego mu przez dłużnika

w osobnym nadpisie, w którym winna być podana suma i tytuł należności oraz dzień sporządzenia

nadpisu, imię i nazwisko i dokładny adres wierzyciela.

Przy obliczaniu czasu trwania odroczenia wlicza się dzień rozpoczęcia i ukończenia

czasokresu odroczenia.

Za czas, o który wskutek odroczenia zapłata zostanie przesunięta na później, bieg

należnych odsetek nie wstrzymuje się.

Czas trwania odroczenia nie wlicza się przy obliczaniu czasokresu przedawnienia i

ustawowych czasokresów do wniesienia skargi.

Winni przekroczenia postanowień niniejszej ustawy podlegają w drodze orzeczenia sądowego

karze aresztu do sześciu miesięcy i grzywnie do miljona marek polskich łącznie lub

jednej z tych kar, nie wyłączając zastosowania ustawy z dnia 11 marca 1919 r.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednocześnie tracą moc przepisy

niezgodne z jej postanowieniami.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Skarbu.