Ustawa z dnia 27 listopada 1919 r. o obowiązku zarządów gmin miejskich dostarczania pomieszczeń.

W razie ujawniającego się braku mieszkań zarządy gmin miejskich mają obowiązek dostarczyć

odpowiedniego mieszkania dla osób, które dla wykonywania obowiązku publicznego w danej

gminie mieszkać muszą.

Zarządy gmin, które nie posiadają odpowiednich mieszkań własnych, mają prawo na cel,

art. 1 przewidziany, zajmować mieszkania, względnie części mieszkań, stosownie do

następujących postanowień.

Zajęciu przez zarząd gminy ulegają mieszkania i inne pomieszczenia, które są

1)

niezamieszkane,

2)

niedostatecznie zużytkowane,

3)

zajęte przez instytucje lub przedsiębiorstwa, przeznaczone do zabawy, gry lub dla

celów zbytkownych,

4)

zajęte przez cudzoziemców, którzy niekoniecznie mieszkać muszą w danej gminie,

5)

opróżnione przez osoby, wydalone z gminy przez rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych,

6)

zajęte przez urzędników państwowych lub komunalnych niemieckich, opuszczających granice

państwa polskiego,

7)

wynajęte (podnajęte lub odstąpione) po dniu 1 października 1919 r. w oczywistym zamiarze

obejścia niniejszej ustawy.

Za mieszkania i inne pomieszczenia niezamieszkane uważa się te, które są

1)

próżne,

2)

niezamieszkane, nawet jeżeli w nich się znajdują sprzęty domowe, względnie jeżeli

służą na skład towarów lub rzeczy, choćby właściciel mieszkania lub ruchomości, w

niem znajdujących się, pozostawił tam osobę dla nadzoru tychże.

Za niedostatecznie zużytkowane uważa się

1.

Mieszkanie składające się conajmniej z 4 pokoi. W mieszkaniach takich do użytku właściciela

mieszkania winno być pozostawione tyle pokoi, z ilu osób składa się rodzina; najmniej

trzy, nie więcej jednak niż sześć pokoi.

W mieszkaniach, zajętych przez osoby pojedyncze, do użytku właściciela mieszkania

winny być zostawione dwa pokoje.

Przy obliczeniach powyższych nie są brane w rachubę alkowy, kuchnie, przedpokoje,

pokoje dla służby, łazienki, jak również pokoje, zajęte już przez podnajemców.

2.

Mieszkania utrzymywane przez osoby, posiadające więcej niż jedno mieszkanie bez względu

na to, gdzie ono się znajduje.

3.

Mieszkanie, którego posiadacz objawił zamiar odstąpienia swych praw z kontraktu najmu,

albo sprzedania urządzenia domowego.

Nie podlegają zajęciu

1.

Mieszkania i części mieszkań niezbędne do wykonywania zawodów wolnych, niezbędne lokale

organizacji zawodowych i kulturalnych, jak również instytucji handlowych i przemysłowych,

zależnie od ilości zatrudnionych w nich pracowników.

2.

Mieszkania, których właściciel wyjechał na wypoczynek w okresie między 1 maja a 30

września.

3.

Mieszkania osób, zajętych w służbie publicznej w innych miejscowościach, o ile tamże

nie zakładają gospodarstw domowych z własnem urządzeniem.

Przez zajęcie mieszkania odbiera się właścicielowi domu i najmobiorcy prawo rozporządzania

mieszkaniem lub jego częścią zajętą. Umowy najmu, dotyczące zajętego mieszkania, uznaje

się za rozwiązane z dniem, przeznaczonym do opróżnienia mieszkania.

Z chwilą objęcia mieszkania, względnie jego części, przez osobę, której to zajęte

mieszkanie zarząd gminy przydzielił, powstaje stosunek najmu między właścicielem domu,

względnie dawnym najmobiorcą, a osobą, której mieszkanie przydzielono, stosownie do

istniejących przepisów prawa cywilnego, jak również wszelkich specjalnych ustaw i

rozporządzeń o ochronie lokatorów.

O zajęciu mieszkania orzeka zarząd gmitiy, względnie urząd do tego wyznaczony. Orzeczenie

zarządu gminy o zajęciu mieszkania ma oznaczyć dzień objęcia mieszkania i cel, na

który zajęte mieszkanie jest przeznaczone. Dzień objęcia należy oznaczyć w ten sposób,

aby do opróżnienia mieszkania pozostawał czas nie dłuższy od 4 tygodni. Orzeczenie

to należy doręczyć właścicielowi domu lub zarządcy i interesowanemu lokatorowi.

Od orzeczenia służy zażalenie do władzy administracyjnej drugiej instancji, która

orzeka ostatecznie, a do czasu utworzenia tych władz do Ministra Zdrowia Publicznego.

Odwołanie winno być wniesione w ciągu 7 dni, licząc od dnia następującego po dniu

doręczenia piśmiennego orzeczenia. Zażalenie może się opierać tylko na tem, że nie

zachodzą warunki ustawowe zajęcia. Zażalenie nie ma skutku wstrzymującego.

Zarząd gminy, względnie urząd do zajęcia wyznaczony, orzekając o zajęciu części danego

mieszkania, ma prawo także zająć sprzęty, znajdujące się w mieszkaniu, a niezbędne

do użytkowania zajętej części mieszkania bez uszczerbku jednak dla pierwotnego właściciela

mieszkania. Osoba, której przydzielono mieszkanie wraz ze sprzętami, obowiązana jest

płacić wynagrodzenie za używanie sprzętów. W braku umowy między stronami o wysokości

tego wynagrodzenia rozstrzyga urząd rozjemczy dla spraw najmu, a tam, gdzie go niemawłaściwy

sąd.

Zarząd gminy obowiązany jest również dostarczyć odpowiednich pomieszczeń dla urzędów

państwowych, które w inny sposób nie mogą uzyskać pomieszczenia, i w tym celu ma prawo

zajmowania mieszkań i budynków w całości i w części.

Zajęcia na ten cel nie podlegają ograniczeniom, określonym w art. 3, 4, 5, 6, ani

też przepisom, zawartym w ustępie 2-im art. 7-go i w art. 9-ym.

Umowy najmu i dzierżawy, odnoszące się do takich mieszkań lub budynków i ich przynależności,

rozwiązuje się z mocy prawa z dniem zajęcia, a mieszkańcy winni po uprzedniem dostarczeniu

im przez gminę mieszkań, odpowiadających zasadom niniejszej ustawy i drogą rekwizycji

w razie potrzeby, przedmiot zajęty opuścić. Koszta przeniesienia ponosi skarb państwa.

Opłatę za użytkowanie zajętych na pomieszczenia urzędów państwowych przedmiotów oznacza

w razie sporu urząd rozjemczy dla spraw najmu, a gdzie go niema - właściwy sąd.

Minister Zdrowia Publicznego, a dla b. dzielnicy pruskiej Minister b. dzielnicy pruskiej

może

1.

Nakazać poszczególnym zarządom gmin, ażeby celem wykonania tej ustawy przeprowadziły

dokładny spis mieszkań z uwzględnieniem ilości pokojów, liczby osób w nich mieszkających

i wszystkich innych okoliczności dla stosowania tej ustawy ważnych oraz by spis ten

ciągle uzupełniały. Wszyscy mieszkańcy gminy są obowiązani na żądanie zarządu gminy

udzielić w oznaczonym terminie wszelkich wyjaśnień zgodnie z prawdą oraz zezwolić

na obejrzenie mieszkań.

2.

Zarządzić, iż w pewnej gminie wszelki najem i podnajem mieszkań i innych pomieszczeń,

jakoteż odstępowanie praw najmu mogą się odbywać jedynie za uprzednią zgodą gminy

(urzędu do zajęcia wyznaczonego) pod rygorem, iż niezastosowanie się do tego przepisu

będzie poczytane, jako obejście niniejszej ustawy (art. 3 p. 7 i art. 12). Rozporządzenie

takie nie dotyczy jednak dziennego najmu pokoi w hotelach, gospodach, pensjonatach

i t. p.

Przekroczenie przepisów niniejszej ustawy lub rozporządzeń, na jej podstawie wydanych,

i przeciwdziałanie im, o ile czyn karygodny nie podlega surowszemu wymiarowi kary

w myśl ogólnych postanowień karnych, będą karane grzywnami do 5.000 marek, względnie

10.000 koron, lub aresztem do 3-ch miesięcy. Kara pieniężna z karą aresztu mogą być

zastosowane jednocześnie. Karze podlega także, kto do tych przekroczeń nakłania lub

przy ich popełnieniu współdziała.

O wymiarze kary orzeka władza administracyjna pierwszej instancji. Od orzeczenia karnego

służy prawo zażalenia w zwyczajnym toku instancji, przyczem w ostatniej instancji

orzeka Minister Zdrowia Publicznego, względnie Minister b. dzielnicy pruskiej. Od

dwóch równobrzmiących orzeczeń niema dalszego środka prawnego.

W wypadkach, w których dla skutecznego i szybkiego przeprowadzenia tej ustawy w danych

gminach okaże się to koniecznem, Minister Zdrowia Publicznego, względnie Minister

b. dzielnicy pruskiej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych poleci, przeprowadzenie

tej ustawy w zastępstwie zarządów gmin i na ich rachunek podwładnym organom rządowym.

Za przydział mieszkań władze, wymienione w art. 2, 8, 11 i 13 niniejszej ustawy, mają

prawo pobierać opłaty w wysokości, określonej przez Ministra Zdrowia Publicznego,

względnie przez Ministra b. dzielnicy pruskiej. Opłaty te wpływają do kas zarządów

gmin.

Wszystkie władze, a w szczególności władze policyjne i wojskowe, obowiązane są udzielać

wszelkiej żądanej pomocy do wykonania postanowień niniejszej ustawy.

Władzom, oznaczonym w art. 2, 8, 11 i 13 niniejszej ustawy, porucza się również wykonywanie

zajęcia mieszkań i pomieszczeń w miejsce władz, ustanowionych na podstawie ustaw z

dnia 8 kwietnia 1919 r. o dostarczaniu mieszkań na potrzeby wojska (Dz. Pr. № 31 poz.

262) i z dnia 11 kwietnia 1919 r. o rzeczowych świadczeniach wojennych (Dz. Pr. №

32 poz. 264).

Postanowienia dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 stycznia 1919 r. o zapobieganiu

brakowi mieszkań (Dz. Pr. № 8 poz. 116), nie uchylone ustawą z dnia 28 czerwca 1919 r.

(Dz. Pr. № 52 poz. 335) o ochronie lokatorów i rozporządzenie Komisarjatu Naczelnej

Rady Ludowej z dnia 31 maja 1919 r. (No 63 - „Tygodnik Urzędowy” z dnia 2 czerwca

1919 r. № 15) zachowują nadal moc obowiązującą, o ile nie są sprzeczne z postanowieniami

niniejszej ustawy.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Zdrowia Publicznego, a w b. dzielnicy

pruskiej Ministrowi b. dzielnicy pruskiej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia Publicznego.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Równocześnie traci moc obowiązującą

dekret Naczelnika Państwa z dnia 8 lutego 1919 r. w przedmiocie rekwizycji lokali

na potrzeby urzędów państwowych (Dz. Pr. № 14 poz. 197).