Ustawa z dnia 7 listopada 1919 r. o tymczasowej nadzwyczajnej komisji rewizyjnej.

Ustanawia się przy komisji wojskowej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej tymczasową nadzwyczajna,

komisję rewizyjną dla przeprowadzenia rewizji administracyjnych poszczególnych działów

gospodarki wojskowej oraz przeprowadzania dochodzeń celem szybszego ujawnienia w związku

z zaopatrywaniem armji przestępstw, połączonych ze szkodą dla Skarbu Państwa, tudzież

przestępstw, popełnionych przez wojskowych przez przyjęcie podarunków lub innej korzyści

majątkowej w sprawach służbowych.

Komisja rewizyjna składa się z przewodniczącego, jego zastępcy i członków, powołanych

imiennie przez przewodniczącego komisji wojskowej Sejmu za zgodą odnośnych Ministrów.

Skład osobowy członków komisji stanowią przedstawiciele wojskowego i powszechnego

sądownictwa: prokuratorzy (podprokuratorzy) i sędziowie (oficerowie Korpusu Sądowego

z prawami sędziowskiemi).

Członkowie komisji rewizyjnej mogą być zwalniani tylko przez przewodniczącego komisji

wojskowej Sejmu na wniosek plenum komisji rewizyjnej.

Odnośnym Ministrom w wyjątkowych razach przysługuje prawo odwoływania członków komisji

rewizyjnej za zgodą przewodniczącego komisji wojskowej Sejmu.

Do komisji rewizyjnej przewodniczący tejże powołuje i zwalnia stałe, etatem przewidziane,

organa pomocnicze, w porozumieniu z ich władzą przełożoną.

Przy komisji rewizyjnej urzęduje kancelarja z sekretarzem na czele.

Przewodniczący, jego zastępca, członkowie, organa pomocnicze i funkcjonarjusze kancelarji

nadzwyczajnej komisji rewizyjnej, o ile powołani zostali ze służby państwowej, zachowują

nadal swe uprzednie stanowiska służbowe i przywiązane do tychże pobory i wszelkie

świadczenia; otrzymują nadto djety stałe zgodnie z etatem, w razie zaś wyjazdu w sprawach

służbowych - dodatek 25% do djet stałych i zwrot istotnie poniesionych kosztów podróży.

Powołani nie ze służby państwowej otrzymują pobory i djety stałe, etatem przewidziane.

Etat komisji rewizyjnej, na wniosek przewodniczącego tejże, może być osobowo zwiększany

lub zmniejszany przez komisję wojskową Sejmu.

Wszystkie wydatki, połączone z urzędowaniem komisji rewizyjnej, obciążają budżet Sejmu.

Wewnętrzną organizację komisji rewizyjnej określa instrukcja specjalna, zatwierdzona

przez komisję wojskową Sejmu.

Wszelkie zarządzenia, które przekraczają zakres władzy przewodniczącego komisji rewizyjnej

lub uprawnienia poszczególnych członków, należą do plenum komisji, które stanowią

przewodniczący, jego zastępca i wszyscy członkowie.

Dla prawomocności uchwał plenum komisji wymagana jest nie mniej, niż połowa obecnych

w siedzibie komisji członków wraz z przewodniczącym lub jego zastępcą.

Uchwały zapadają większością głosów.

Tylko Sejm, za pośrednictwem komisji wojskowej, ma prawo kontroli komisji rewizyjnej

i wydawania poleceń oraz wskazówek.

Komisja rewizyjna władna jest uchylać czynności poszczególnych członków, a o poważniejszych

zaniechaniach lub uchybieniach udzielać wiadomości komisji wojskowej Sejmu.

Dochodzenia w sprawach o przestępstwa, w art. 1 wskazane, wdraża komisja rewizyjna

lub poszczególni jej członkowie według oceny osobistej.

Komisja rewizyjna władna jest żądać od władz sądowych i administracyjnych przekazania

sobie do urzędowania spraw o przestępstwa, w art. 1 przewidziane, będących w toku

dochodzeń lub śledztwa wstępnego, w razie

a)

jeżeli władza sądowa lub administracyjna wdrożyła postępowanie już po wszczęciu w

tejże sprawie dochodzeń przez komisję rewizyjną,

b)

jeżeli sprawa, znajdująca się w postępowaniu władzy sądowej lub administracyjnej jest

w związku ze sprawą, w której komisja rewizyjna wdrożyła dochodzenia.

Komisja rewizyjna i jej członkowie mogą żądać udzielania im do wglądu spraw, będących

w toku dochodzeń i śledztw, wdrożonych przez władze sądowe i administracyjne.

Członkowie komisji mogą dawać zlecenia organom bezpieczeństwa w przedmiocie czynności

dochodzeniowych wedle swoich wskazówek. Mogą również rekwirować władze sądowe w przedmiocie

tych czynności śledczych, do których dokonania sami są uprawnieni.

Właściwości komisji podlegają zarówno wojskowi, jak i osoby cywilne.

Z dniem powołania do życia nadzwyczajnej komisji rewizyjnej komisją śledczą do spraw

intendentury i zaopatrywania armji przy komisji wojskowej Sejmu rozwiązuje się, a

wszczęte przez nią postępowania karne przechodzą do komisji rewizyjnej.

Członkowie komisji prowadzą dochodzenia zapomocą zbierania informacji, rozpytywań

ustnych, poszukiwań, obserwacji sekretnej i wywiadów, pozatem mogą

a)

wzywać i formalnie przesłuchiwać świadków,

b)

dokonywać oględzin i badań przedmiotowych,

c)

dokonywać rewizji osobistych i sekwestracji, oraz rewizji w domach i innych miejscach

zamieszkanych,

d)

stosować względem podejrzanych ustawowe środki zapobieżenia uchylenia się ich od śledztwa.

Wojskowych i osoby, w służbie państwowej będące, powołuje się do przesłuchania zapomocą

wezwań na piśmie przez ich władzę przełożoną, pozostałych zaś - zapomocą tychże wezwań

przez odnośne urzędy i władze bezpieczeństwa publicznego.

Wezwanie sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden doręcza się wezwanemu,

a na drugim tenże kwituje z odbioru.

W wezwaniu wyszczególnia się

a)

osobę, wezwaną do przesłuchania;

b)

czas i miejsce stawienia się;

c)

sprawę, której wezwanie dotyczy;

d)

skutki niestawienia się.

Wezwane osoby cywilne, które nie stawią się do przesłuchania w terminie i nie usprawiedliwią

swego niestawienia się, mogą być karane grzywną do marek 200, w razie zaś ponownego

nieusprawiedliwionego niestawienia się na wezwanie, mogą być doprowadzane pod przymusem.

O nieusprawiedliwionem niestawieniu się wojskowych lub osób w służbie państwowej będących

należy zakomunikować władzy przełożonej, celem ukarania ich w drodze dyscyplinarnej

i doprowadzenia.

Zażalenia z powodu nałożonej kary grzywien za niestawienie się rozstrzyga plenum komisji.

Formalne przesłuchanie świadków może być dokonywane pod przysięgą lub bez tejże.

Fałszywe zeznania, poczynione przed członkiem komisji, poczytuje się za fałszywe zeznania

przed sądem.

Nie mogą być badane w charakterze świadków osoby urzędowe w przedmiocie tajemnicy

operacji wojennych bez zezwolenia szefa sztabu generalnego oraz duchowni w przedmiocie

tajemnic, które im, jako duszpasterzom, zostały powierzone.

Od obowiązku złożenia świadectwa mogą się uchylić

a)

posłowie w myśl Ustawy o nietykalności poselskiej;

b)

osoby, którym prawo to przysługuje w myśl przepisów obowiązujących ustaw postępowania

karnego.

Nie zwalnia od obowiązku złożenia świadectwa powołania się na tajemnicę urzędową lub

zawodową.

Oględzin i badań przedmiotowych za pośrednictwem znawców lub bez tychże, dokonywa

się w obecności conajmniej dwóch świadków przybranych.

Rewizji i sekwestracji w domach lub innych miejscach zamieszkanych dokonywa się tylko

w wypadku uzasadnionego podejrzenia, że tam znajdują się w ukryciu: podejrzany lub

przedmiot przestępstwa, albo też dowody rzeczowe, niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

Rewizji i sekwestracji dokonywa się w obecności conajmniej dwóch świadków przybranych

i gospodarza domu lub pomieszczenia, a gdy są nieobecni, to przy kimkolwiek ze starszych

ich domowników; w razie dokonywania tych czynnności na wsi, należy przybrać wedle

możności sołtysa lub jego zastępcę.

Rewizji w gmachach, zajmowanych przez urzędy, towarzystwa naukowe, szkoły lub zakłady

dobroczynne, jak również w miejscach, znajdujących się wyłącznie pod zarządem władzy

wojskowej, dokonywa się w obecności zaproszonej najbliższej zwierzchności, pod której

zarządem znajduje się miejsce rewidowane.

Rewizji i sekwestracji dokonywa się w dzień, lecz w razie konieczności zezwala się

na jej dokonanie i w nocy, lecz nie inaczej, jak ze wskazaniem w protokule przyczyn,

które skłoniły do zastosowania tego nadzwyczajnego środka.

Zarówno świadkom przybranym, jak i gospodarzowi rewidowanego domu lub pomieszczenia,

należy zakomunikować, w jakiej sprawie dokonywa się rewizji, oraz w jakim mianowicie

celu.

Członek komisji ma prawo otwierani tego, co jest zamkięte, jeżeli właściciel nie czyni

tego dobrowolnie; w każdym razie należy unikać zbytecznego uszkodzenia rewidowanych

pomieszczeń.

Rewizja papierów osoby podejrzanej winna być dokonywana ze szczególną oględnością,

bez ujawniania okoliczności, nie dotyczących sprawy, będącej przedmiotem dochodzenia.

Zabierać i dołączać do akt należy tylko papiery niezbędne, które winny być okazane

świadkom przybranym.

Ani władze, ani urzędnicy, ani osoby prywatne nie mogą odmówić członkowi komisji wydania

potrzebnych do prowadzenia dochodzeń dowodów pisemnych lub rzeczowych.

Pisma, powierzone adwokatom, winny być przeglądane w obecności tychże.

Wszystko, co zostało znalezione podczas rewizji lub sekwestracji i co może służyć

do ujawnienia przestępstwa i przestępcy, należy dokładnie wyszczególnić w protokule

ze wskazaniem okoliczności, towarzyszących znalezieniu i zabraniu dowodów rzeczowych.

Dla zapobieżenia uchyleniu podejrzanych od śledztwa mogą być stosowane następujące

środki

I.

Względem wojskowych

a)

zarządzenie ścisłego dozoru przez bezpośrednią władze, przełożoną;

b)

areszt domowy;

c)

areszt w miejscu, do tego przeznaczonem.

II.

Względem osób cywilnych

a)

zobowiązanie podejrzanego przez deklaracją pisemną do stawienia się na każde wezwanie

i niewydalanie się z miejsca zamieszkania;

b)

zarządzenia specjalnego dozoru przez organ bezpieczeństwa publiczego;

c)

poręczenie;

d)

kaucja;

e)

areszt.

Areszt względem wojskowych może być stosowany, jeżeli zachodzi obawa ucieczki lub

zatarcia śladów.

Decyzja, nakazująca zaaresztowanie, winna zawierać dokładne wyszczególnienie

a)

kto i kiedy wydał decyzją;

b)

stanowisko, imię, nazwisko lub przezwisko osoby zaaresztowanej;

c)

przestąpstwa, o które zaaresztowany jest podejrzany;

d)

powód zaaresztowania.

Decyzją, nakazującą zaaresztowanie, okazuje się podejrzane mu w chwili odesłania go

do miejsca uwięzienia, a w każdym razie - przed upływem doby od chwili zaaresztowania.

Odpis decyzji przesyła się do miejsca uwięzienia.

O zaaresztowaniu osoby w Służbie państwowej będącej należy natychmiast zawiadomić

jej władze przerażone odpisem decyzji.

O zaaresztowaniu wychowawca zakładu naukowego zawiadamia się kierownika tego zakładu.

Wykonanie decyzji członka, ewentualnie plenum komisji o zastosowanie środka zapobiegawczego,

ewentualnie zawieszenia w funkcjach względem oficera i urzędnika wojskowego należy

do dowódcy właściwego. Aż do nadejścia tej decyzji obowiązana jest przełożona władza

wojskowa na żądanie i wedle wskazówek członka komisji poczynić wszystkie zarządzenia,

konieczne celem zapobieżenia ucieczce podejrzanego i zatarciu śladów, dalszemu trwaniu

lub powtórzeniu przestępstwa.

Ma prośbę zaaresztowanego członek komisji winien niezwłocznie zawiadomić odnośne władze,

względnie organa bezpieczeństwa publicznego, w celu zaopiekowania się jego mieniem

i nieletniemi dziećmi.

Środki zapobiegawcze względem osób cywilnych mogą być stosowane w wypadkach, w art.

32 przewidzianych; przy wyborze środka zapobiegawczego należy brać pod uwagą moc zebranych

poszlak, stan zdrowia, płeć, wiek i stanowisko społeczne podejrzanego.

Każda zamożna osoba, stowarzyszenie lub instytucja może złożyć za podejrzanego poręczenie,

biorąc na siebie odpowiedzialność pieniężną na wypadek uchylenia się podejrzanego

od śledztwa.

Kaucja winna być złożona w gotowiźnie lub papierach wartościowych z bezpieczeństwem

pupilarnem przez samego podejrzanego lub przez inną osobę.

Sumę poręczenia lub kaucji oznacza się w zależności od wysokości kary, jaka grozi

podejrzanemu, oraz stanu majątkowego poręczyciela lub składającego kaucję.

Przy określeniu sumy poręczenia lub kaucji bierze się też pod uwagę wysokość szkód

i strat, zrządzonych przez przestępstwa.

O przyjęciu poręczenia lub kaucji członek komisji wydaje decyzję, którą podpisuje

zarówno on sam, jak i osoba, składająca poręczenie lub kaucję.

Osobie tej wydaje się odpis decyzji.

W razie ucieczki lub uchylenia się podejrzanego od śledztwa sumę, ściągniętą od poręczyciela

lub złożoną jako kaucję, po potrąceniu z niej tej kwoty, jaka przypaść może na pokrycie

szkód i strat, zrządzonych przez przestępstwo, przelewa się do funduszu na rzecz inwalidów

wojennych.

Do czasu złożenia poręczenia lub kaucji, podejrzany pozostaje w areszcie.

Czynności członków komisji, uwidocznione protokularnie w aktach, z zachowaniem przepisów

w artykułach 19 - 42 zawartych, posiadają moc aktów sądowo - śledczych.

Przepis powyższy dotyczy również czynności, dokonanych przez członków komisji śledczei

do spraw intendentury i zaopatrywania armji, o ile przed ogłoszeniem Ustawy nipiejszej,

wkroczyły one w zakres śledztwa wstępnego z zachowaniem tychże przepisów.

Osoby, biorące udział w sprawie, mogą podawać zażalenia na każdą czynność członka

komisji, naruszającą lub ograniczającą ich prawa, o czem winne być pouczone.

Zażalenia mogą być pisemne lub ustne; te ostatnie wciąga się do protokułu.

Każde zażalenie podaje się temu członkowi komisji, na czynności którego zostało wniesione.

Zażalenie wraz z właściwem z tego powodu wyjaśnieniem winno być przez członka komisji

skierowane do plenum tejże w ciągu doby, o ile dotyczy pozbawienia wolności; w pozostałych

zaś wypadkach w ciągu dni trzech.

Po otrzymaniu zażalenia, komisja rozstrzyga je na najbliższem posiedzeniu plenarnem,

jednak nie później niż w ciągu 8 dni po otrzymaniu zażalenia.

Ten, kto podał zażalenie, może żądać wydania mu odpisu zapadłej w przedmiocie tym

uchwały; żądaniu temu należy uczynić zadość w ciągu dni trzech.

O wdrożonych dochodzeniach należy zawiadomić Ministra Spraw Wojskowych co do wojskowych,

Ministra Sprawiedliwości co do osób cywilnych.

Ministrom tym przysługuje prawo wglądu w poszczególne akta komisji.

Komisja rewizyjna, prócz uprawnień, z których korzysta w myśl artykułów 9, 10, 11,

12, 18, 45, 46, w plenum swem władna jest

a)

przeprowadzać w związku z przestępstwami, w art. 1 wskazanemi, w całym składzie, lub

przez wyłonione z siebie podkomisje, albo przez poszczególnych członków przy udziale

znawców lub bez tychże, rewizje administracyjne zarówno w cywilnych, jak i w wojskowych

zakładach, oddziałach, urzędach i instytucjach państwowych i społecznych;

b)

zawieszać w czynnościach pozostających w służbie państwowej tych, przeciwko którym

wdrożyła dochodzenie, oraz stawiać wnioski władzy właściwej o usunięcie ze służby

osób, uznanych w związku z przestępstwami, w art. 1 wskazanemi, za nieodpowiednie

na zajmowanych stanowiskach państwowych lub społecznych;

c)

wyłaniać z siebie specjalne podkomisje i ustanawiać kierowników tychże w celu przeprowadzenia

dochodzeń w sprawach skomplikowanych;

d)

zezwalać członkom swym na zatrzymanie, wgląd w obecności urzędnika pocztowego i sekwestrację

korespondencji pocztowej i innych przesyłek, wysyłanych na imię lub od imienia osoby,

przeciwko której wszczęto dochodzenie; przesyłki zatrzymane, których otwarcia i sekwestracji

nie uznano za potrzebne, winny być niezwłocznie zwrócone urzędowi pocztowemu, celem

wydania ich tym, dla kogo są przeznaczone;

e)

dochodzenia w sprawach mniejszej wagi odstępować właściwym władzom; przeprowadzone

dochodzenia zwracać członkom dla uzupełnienia w razie zaś śmierci podejrzanego, upływu

przedawnienia, abolicji lub braku cech przestępstwa, albo też nieujawnienia sprawców

umarzać, w pozostałych zaś wypadkach przekazywać je według właściwości;

f)

przedkładać komisji wojskowej Sejmu sprawozdania o przyczynach, które spowodowały

ujawnione przestępstwa.

Nadzwyczajną komisję rewizyjną rozwiązuje komisja wojskowa Sejmu.

W razie rozwiązania Sejmu, komisja rewizyjna podlegać ma bezpośrednio Zwierzchniej

Władzy Państwa; prawa komisji wojskowej Sejmu przysługiwać będą organowi, uprawnionemu

do tego przez Zwierzchnią Władzę Państwa, która wskaże źródło na pokrycie wydatków,

połączonych z urzędowaniem komisji.

W razie rozwiązania komisji rewizyjnej akta spraw, zarówno umorzonych, jak i w toku

dochodzeń będących, winny być przekazane właściwym prokuratorom.

W razie napotkanej wątpliwości przy interpretacji przepisów Ustawy niniejszej, należy

kierować się duchem obowiązujących ustaw postępowania karnego.

Wykonanie ustawy niniejszej poleca się komisji wojskowej Sejmu oraz Ministrom: Spraw

Wojskowych i Sprawiedliwości.