Ustawa z dnia 21 października 1919 r. o organizacji statystyki administracyjnej.

Organem naczelnym państwowej statystyki administracyjnej jest Główny Urząd Statystyczny

Rzeczypospolitej Polskiej.

Organizację i stosunek Urzędu do władz państwowych określa podany w dodatku do niniejszej

ustawy Statut Głównego Urzędu Statystycznego.

Gtówny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej podlega bezpośrednio Radzie Ministrów.

Rada Ministrów władna jest wydawać rozporządzenia potrzebne celem przeprowadzenia

spisu ludności i wszelkich innych dochodzeń statystycznych oraz nakładać obowiązek

zeznawania pewnych faktów, względnie zdawania z nich sprawozdań statystycznych.

Uprawnienia organów, przeprowadzających dochodzenie do kontrolowania prawdziwości

złożonych zeznań lub sprawozdań, oznaczone będą w rozporządzeniu Rady Ministrów.

Celem pokrycia kosztów statystyki handlu zagranicznego może Rada Ministrów wprowadzić

osobną opłatę statystyczną, pobieraną od towarów, przewożonych przez granicę Państwa.

Inne opłaty statystyczne mogą być wprowadzone tylko na mocy osobnej ustawy.

Dyrektor Głównego Urzędu Statystycznego uczestniczy w posiedzeniach Rady Mjnistrów

z głosem doradczym, ilekroć chodzi o ustalenie zadań, budżetu Urzędu i wogóle o sprawy,

dotyczące statystyki.

Wszelkie władze, urzędy i zakłady publiczne oraz związki komunalne są zobowiązane

współdziałać przy dochodzeniach statystycznych, zarządzonych na podstawie art. 2 niniejszej

ustawy, w granicach i w sposób w rozporządzeniu Rady Ministrów zakreślony.

Rada Ministrów władna jest również nałożyć na nie obowiązek przedłożenia Głównemu

Urzędowi Statystycznemu akt, potrzebnych do dokonania obliczeń statystycznych.

Celem opracowania statystyki wyborów sejmowych udzieli Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego

Głównemu Urzędowi Statystycznemu akta wyborcze, odesłane do niego na mocy art. 86

ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego, a to po zatwierdzeniu przez Sejm ważności

wyborów niezaprotestowanych, względnie po rozstrzygnięciu przez Sąd Najwyższy wniesionych

protestów wyborczych.

Zadaniem Głównego Urzędu Statystycznego jest

1)

przeprowadzenie badań statystycznych według programu, zatwierdzonego przez Radę Ministrów,

2)

nadawanie jednolitego kierunku wszystkim badaniom statystycznym, podejmowanym przez

polskje władze państwowe, z wyjątkiem tych tylko badań, które drogą specjalnej ustawy

przekazane zostaną innemu urzędowi,

3)

ogłaszanie wyniku badań statystycznych, przeprowadzanych zarówno przez Główny Urząd

Statystyczny, jak również przez inne urzędy państwowe.

Zeznania, poczynione na podstawie obowiązku, nałożonego w myśl art. 2, mogą być używane

tylko do celów statystycznych i nie mogą być udzielane władzom publicznym, ani też

osobom prywatnym w innym celu.

Za ścisłe przestrzeganie tego przepisu odpowiadają osobiście funkcjonarjusze, biorąiy

udział w dochodzeniu.

Z własnej inicjatywy Ministerstwa lub inne urzędy państwowe mogą podejmować badania

statystyczne w obrębie swej działalności i przez własne organa jedynie po uprzedniem

porozumieniu się z Głównym Urzędem Statystycznym. W razie niemożności osiągnięcia

porozumienia decyduje Rada Ministrów.

Kto nie czyni zadość obowiązkom, nałożonym w rozporządzeniu, wydanem na mocy art.

2 niniejszej ustawy, podlega karom, w odnośnem rozporządzeniu Rady Ministrów ustanowionym.

Kary te będą wymierzane w drodze administracyjnej i nie mogą w żadnym razie przewyższyć

kary grzywny w kwocie 600 marek, a w razie niemożności uiszczenia grzywny - kary aresztu

ponad jeden miesiąc, względnie w razie powtórnego wykroczenia - kary podwójnej.

Jeżeli jakiemuś urzędowi państwowemu dla celów administracyjnych potrzebne są wykazy

statystyczne, nie przewidziane w planie prac Głównego Urzędu Statystycznego, lub jeżeli

wykończenie takich wykazów przewidziane jest w terminie późniejszym, aniżeli potrzeba

danemu urzędowi, w takim razie kierownik tego urzędu może przydzielić do Głównego

Urzędu Statystycznego swego referenta i potrzebną ilość sił pomocniczych dla przeprowadzenia

lub przyśpieszenia potrzebnej mu statystyki.

Pierwszy powszechny spis ludności odbędzie się w ciągu roku 1920, następny dnia 31

grudnia 1930, dalsze zaś co lat dziesięć.

Rada Ministrów może uchwalić, iż operaty spisowe mogą być używane albo do założenia

i poprawienia ksiąg ludności, albo też zamiast tych ksiąg na ściśle określone cele

administracyjne.

Wyniki badań statystycznych, przeprowadzanych przez urzędy państwowe, ogłaszane są

w wydawnictwach Głównego Urzędu Statystycznego, lub też po porozumieniu się z Głównym

Urzędem Statystycznym w wydawnictwach poszczególnych Ministerstw albo innych urzędów

państwowych. Te ostatnie muszą być ogłoszone w stosownem skróceniu w Roczniku Statystyki

Rzeczypospolitej Polskiej.

Dane statystyczne bez pozwolenia Głównego Urzędu Statystycznego nie mogą być przez

urzędy państwowe udzielane osobom prywatnym.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Prezydentowi Ministrów.

Przy zbieraniu dat statystycznych Główny Urząd Statystyczny może posługiwać się wszystkiemi

urzędami państwowemi po uzyskaniu na to upoważnienia od właściwego Ministerstwa.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.

Rada Ministrów może uznać pewne wyniki badań statystycznych za tajemnicę urzędową,

a to na wniosek Ministerstwa, zainteresowanego w tajemnicy.

Główny Urząd Statystyczny składa się z dyrektora, kierującego całą działalnością biura,

kierowników wydziałów, radców ministerialnych, referentów oraz personelu pomocniczego

rachmistrzów, kontrolerów i t. d.

Przy Głównym Urzędzie Statystycznym istnieje w charakterze organu doradczego Główna

Rada Statystyczna Rzeczypospolitej Polskiej, złożona z

a)

dyrektora Głównego Urzędu Statystycznego, który jest jednocześnie przewodniczącym

Rady Statystycznej; zastępcę przewodniczącego mianuje z pośród członków Głównej Rady

Statystycznej Prezydent Ministrów,

b)

przedstawicieli wszystkich Ministerstw, delegowanych przez odnośnych Ministrów,

c)

przedstawicieli biur statystycznych urzędów autonomicznych, upoważnionych przez Prezydenta

Ministrów do wysłania swych przedstawicieli do Głównej Rady Statystycznej,

d)

przedstawicieli najważniejszych stowarzyszeń naukowych, społecznych i gospodarczych,

upoważnionych przez Prezydenta Ministrów do wysyłania swych przedstawicieli do Głównej

Rady Statystycznej,

e)

profesorów ekonomji i statystyki wyższych państwowych zakładów naukowych, powołanych

przez Prezydenta Ministrów,

f)

kierowników wydziałów Głównego Urzędu Statystycznego z głosem doradczym.

Posiedzenia Głównej Rady Statystycznej odbywają się na zaproszenie dyrektora Głównego

Urzędu Statystycznego w miarę potrzeby oraz obowiązkowo raz na rok.