Rozporządzenie Ministra Poczt i Telegrafów w przedmiocie odpowiedzialności Zarządu pocztowego za krajowe przesyłki pocztowe i telegramy.

R. 1919,

RZEUZYPOSPOLITJ1J~J POLSKIFJ~J-

W ARSZA WA.

'! ",~ ść

N278.

25 w['ześnia 1919.

441. Rozporządzen ie Ministra Pocz t i Telegrafów w przedmioci e

o dpowie dzialności Zarz ą du pocztowego za krajowe przesyłki pocztowe i telegramy . ~

. . . . . . . . .

442. Rozporządze nie Ministra Poczt i Telegrafów w sprawie

zni esienia wolności od opiat pocztowych, telegrafićznych

i telefonicznych . . . , . . . . . . .

817

821

441.

ROZPORZF\DZENIE

Ministra Poczt i Telegrafów

w przedmiocie

odpowiedzialności

Zarządu

przesyłki pocztowe

pocztowego za krajowe

i telegramy.

Na podstawie art. 26 ustawy z dnia 27 maja 1919 r. o p ań stwowe )

poczty, teiegrafu i telefonu (Dz. Pr. P. N2 44 z r. 1919), rozporzą­

dzam w porozum ieniu z Ministrem Skarb u, przejściowo a ż do czasu wydania Ord yn acji po cztowej, co następuje

wyłączności

I. Zarząd pocztowy odpowiada

Przy poleconych prze syłka ch listowych tylko w razie zagini~cJa

i wypłaca odszkodowanie 40 mk. lub 50 kor. w każdym poszczególnym wypadku zaginięcia poleconej przesyłki listowej be z względu na rze c zywist ą

wartość zaginionej przesyłki.

2. Przy listach wartościowyc.h i paczkach, za zaginięcie, ubytek lu b

uszkodzenie 2Clwartości wypłaca odszkodowanie według zwyczajnej wa r-

f\rt. 1.

1.

tości,

Dzie nnik Ustaw. Poz. 441.

N!! 78.

jaką zagin ione, brakujące lub uszkodlOne

przedmioty p o si ad ały

w chwili. i miejscu nadania przesyłki, z tem jednak ograniczenie m , że suma odszkodowania

a) przy listach wartościowych i paczkach z podaną wartością nie

może przekraczać w a rtości podanej przez wysyłającego,

przy

paczkach BŚ bez podanej wartości o wadze do 3 kg . nie może

przekraczać sUmy 30 mk. lub 45 kor., o wadze ponad 3 kg. do

5 kg. sumy 50 mk. lub 75 kor., a o wadze ponad 5 kg. jak za

paczkę bez podanej w a rtości do 5 kg ., więcej 6 mk. lub 9 kor.

za każdy kg. wagi pon ad 5 kg., przyczem część kg. liczy się za

" cały kilogram;

b) jeżeli w wypadkach tych chodzi o papiery wartościowe, notowane na giełdzie, a opiewające na okaziciela, to zwraca się tylka

ich wartość według kursu giełdowego. pod warunkiem, że wła·

ściciel tych papierów odstąpi równocześnie Zarządowi pocztowemu aktem ze skutkiem prawnym wszelkie prawa, wynikające

z posiadan ia tych papierów i umożliwi Zarządowi pocztowemu,

przez oznajm ienie znamion papierów wartościowych i wręczenie papierów pomocniczych, dowodów i t. p., wdrożenie postępowania

w celu uznania ich nieważności. Przy innych papierach wartościowych, jakoteż innego rodzaj u dokumentach (oszczędnościow e

książE'czki wkładkowe, weksle, skrypty dłużne i t. p.) zwraca Zarząd pocztowy jedynie koszta, wyłożone celem uzyskania takiego

samego, prawnie ważnego nowego papieru lub dokumentu, albo

zwraca koszta, wyłożone ce lem ściągnięcia wierzytelności, wynikającej z zaginionego papieru lub dokumentu.

Do piero wówczas, gdyBy to bez winy uprawnionego nie da ło się uskutecznić, zwraca Zarząd pocztowy poszkodowanemu

rzeczywiście poniesioną szkodę .

\

3. Przy przekazach za wpłaconą sumę.

4. Przy przesyłkach pocztowych za pobraniem

a) za samą przesyłkę w t ych samych wypadkach i w tej samej rozciągłości, jak za przesyłki tego · samego rodzaju bez pobrania;

b) jeżeli pr z esyłkę wyd an o odbiorcy bez ś cią gnięcia sumy pobrani a.

za rzeczywistą szkodę, najwyżej jednak tylko do wysokości podanego pobrania;

c) za wpła co ne pobranie, jak przy przekazie pocztowym.

5. Przy listach ze zleceniem pocztowem

a) za zaginięcie listu ze zl eceniem pocztowem; za te go rodzaju lis t

uważa s ię także list, w którym urząd pocztowy dosyła za adresatem lub zwraca dokument wierzyteinościowy.

Odszkodowanie wynosi 40 mk. lub 50 kor. za jedną przesyłkę bez względu na jej wartość;

b) jeżeli dokument w ierz yteInościowy wydano odbiorcy bez uiszczenia sumy wierzytelności, albo, jeżeli dokument zaginął w pocztowym urzędzie oddawczym, odpowiada Zarząd pocztowy za

rz e czyw istą szkodę, jed na k t ylko do wysokości tej sumy, którą

należało ściągnąć od odbiorcy i z tem zastrzeżeniem, że wysyła ~

jący odstąpi Zarządowi pocztowemu swoje roszczen ie

przeciw

od biorcy;

c) za sumę już uiszczoną jak przy przekazie pocztowym;

d) przy kartach ze zleceniem pocztowem za uiszczoną sumę jak

przy przekazie pocztowym.

II. W innych wypadkach, jak tych, które wymieniono pod I. 1. do 5.

nie przyjmu je Zarząd pocztowy na siebie żadnej od powie dzialności mater·

Dziennik Ustaw. Poz. 441.

81 9

jal nej, a w szcze gó l ności nie odpowia da za pie n iądze, włożone do przesypocztowych, a niedeklarowane, nie odpowiada również ani za utracony

zysk, a ni za szkody. w yni kłe z opóźnieni a wysyłki, transportu, wydania lub

do ręczenia przesyłek pocztowych.

III. Za inne przedmioty aniźeli te, które powyżej oznaczono, w szczeg ólności za przesyłki pocztowe nierejestrowane, wyjąwszy w wypadkach po ci

l. (5.- d), Zarząd pocztowy materjalnie nie odpowiada.

łV. Wreszcie nie bierze Zarząd pocztowy na siebie żad"ej odpowied zialności materjalnej za przesyłki pocztowe, przyjęte do transportu tylko

wyjątko wo na wlasną odpowiedzialno ś ć wys yłającego.

V. Państwowy Z arząd Poczt i Telegrafów dokłada wszelkich starań

o należyte utrzymanie ruchu telegraficznego, nie przyjmuje jednak żadnej

o dpowiedzialności materj alnej za ewentualne szkody, powstałe wskutek zagi nięcia, przekręcenia lub opóźnienia telegramów i zwraca jedynie w pewnych, w ordynacji telegraficznej określonych wypadkach, należytości, zapła ­

co ne za telegramy.

Art. 2. 1. Materjalna odpowiedzialność Zarządu pocztowego za przesyłki

pocztowe jest wykluczona, jeżeli zaginięcie. ubytek lub uszkodzenie spo w odował sam wysyłający lub odbiorca wskutek własnej winy lub niedbalstwa,

wskutek niezastosowania się do przepisów pocztowych, określającychwa­

ru nki nadania, transportu i odbioru, albo, jeżeli zaginięcie, ubytek lub

uszkodzenie powst ały wskutek naturalnej właściwości przedmiotu, a w szczeg ólności z powodu zepsucia wewnętrznego, ulatniania się lub wycieku.

W szczególności nie odpowiada Zar ząd pocztowy materjalnie za przesył ki, zawierające płyny i przedmi oty kruche, łomliwe, ulegające łatwo

rozbiciu lub zepsuciu, albo zgniliźnie iza pr~sył ki z żywemi zwierzętam i.

W razie wątpliwości, czy szkoda powstała wskutek natural nej właści ­

w ości przedmiotu, lub niedostate cznego opakowania lub zamknięcia, jest

d omniemanie, że szkoda powstała z tych wł aśnie przyczyn.

2. Obow iązek Za rząd u pocztowego do odszkodowania za przesyłki

pocztowe odpada , jeżeli zaginięcie, ubytek lub uszkodzenie na stąpiły wskute k wydarzeń wojennych lub wogóle wskutek siły wyższej.

3. Za przedmioty wykluczone od transportu pocztą, nieodpowiad21

Za rząd pocztowy w żadnym wypadku materjalnie.

I\rt. 3. Wszel kie roszczenia o odszkodowanie przeciw Zarządowi pocztowemu traci

1. kto na l iście wa rtościowym, albo na paczce podał przy nadaniu w zami arz e oszuk ań cz ym wartość za wysoką;

2. kto na !iśc ie wartości o wym lub na paczce p oda ł przy nad a niu inną

zawartość, a za inną żąda następnie o dszkodow a nia.

Wysyłający, który podał na liście wartościowym lub na paczce świadomie ,

w celu oszukańczym, wartość za wysok ą lub podal inną zawartość aniżeli

tę, którą faktycznie wysłal, będzie niezależnie od utraty prawa do odszkodowania, ka rany za oszu stwo przez sąd karny;

3. kto przedmioty, dopu szczone wyjątkowo lub warunkowo, nadaje do

tra nsportu z pomi nięciem przepisów pocztowych lub z przemilczeni em zawa rtości , lub z podaniem zawartości rti eprawdziwej, lub wogóle w inny

sposób wprowadza w błąd pocztę.

łek

f\rt 4. Odpowiedzialność mate rjalna Zarządu po cztoweg o za ubytek

lub uszkodzenie zaw ar tości listów wartościo wy ch i paczek ustaje

1. z chwilą przyjęcia tych że bez zarzutu przez odbiorcę;

2. z chwilą wydania przesyłek pocztowych, w wypad ka ch ustawą okr;ślo nych. wł adzom karnym (sądowym lu b skarbowy m) lub adm inistracyjnJsanitarnym;

Dziennik Ustil W. Poz. 4 ~1 .

Nil 78.

3. z upływ em czasu, przepisa nego do wnoszenia roszczeń o odszk odowanie za zag i nięcie przesyłek pocztowych, ubytek lub uszkodzenie zawartości.

f\rt . 5. 1. Za ubytek lub uszkodzenie zawartości ' listów wartości o­

wych i paczek, przyjętych przez odbiorcę z zastrzeżeniem odszkodowao i<J"

moż e żądać odsz kodowani a tylko odbiorca .

2. We wszystki ch innych wypadk ach uprawniony jest do podniesien ia

roszczenia o odszkodowanie tylko wysyłają cy lub jego p ełn omoc nik.

W tym celu musi reklamujący wykazać się oryginalnym recepisem

nadawczym lub książką nadawczą.

'

Jeżeli tego uczynić nie może, w takim razie dochodzenie roszczen ia

zależne jest od tego, czy prz e syłka w pisana jest do księgi pocztowej i jeżeli reklamuj ący udowodni, że jest wysyłającym.

f\rt. 6. 1. Roszczenie o odsz kodowanie musi być zgłoszone prze z

w pocztowym urzędzie odd awczy m przed odbiorem przesyłld

i uwidocznio ne zarazem w potwie rdzeniu o dbioru (na recepisie oddawczym ,.

odbiorcę

liście przesyłkowym).

2. Roszczenie o odsz kodowanie ze stro ny wysyłającego lub jeg o

~ e lnomocni ka, musi być na podstawie oryg inalnego recepisu nadawczegc

lub książki nadawczej wniesione lu b spisane w pocztowym urzędzie na dawczym albo bezpośrednio, albo za po ś rednictwem urzędu pocztowego

miej ;;ca pobytu wysyłaj ą cego (peł nom oc ni ka ) najpóżniej do 6-ciu miesięc y

od dnia nadania prz esył ki.

Cza sokres sześciomiesięczny zaczyna się z pierwszym dniem miesią ca ,

następującego po nadaniu.

3. Wniesienie reklamacji uważa się za równ oznac zne ze zgłosz eniem

roszczenia o odszkodowanie .

f\rt. 7. 1. Dla orzecznictwa w sprawie odszkodowania, jakoteż dl a

wypłat y sum odszkodowania za pr zesy ł k i pocztowe, właściwą jest co d o

roszczeń wysyłającego okręgowa Dyrekcja pocztowa, przełożona urzędow i

nadawczemu; co do r c s z czeń zaś odbiorcy, okręgowa Dyrekcja pocztowa,

przełożona urzędowi oddawczemu.

2. Sumę odszkodowan ia asygn uje się uprawnionemu po stwierdzen ie

obowi ązku Zarządu pocztowego do odszkodowania i wysokości odszkodowania.

3.

'

O rzeczenia w spraw ie od sz~<:odowa ń muszą zawierać, o ile nie'

u w zględn iono w nich żądanego rosz czenia w całej pełni, dokładne przedsta ·

wienie faktycznego stanu rzeczy, na stęp nie powody częściowego lub zupełnego oddalenia, \',Teszcie pouczenie o przysługujących po szkodowan ej,

stronie środk ach prawnych.

f\rt. 8. 1. Od orzeczeń okr ęgowyc h Dyrekcji poczt i telegrafów

w sprawie odszkodowań można się odwołać do Ministerstw a Poczt i Telegrafów, które w sprawach tych rozstrzyga jako instancja druga na drodze

administ racyjnej ostatecznie.

2. Odwołan ie ma być wn iesi one za pośrednictwem tej okręgowej

Dyrekcji poczt i telegrafów, która wydała orzeczenie, w przeciągu czterech

tygodni, licząc od dnia nast ę pnego po dniu do ręczenia zaczepionego

orzeczenia.

Dzi eń, w którym nadano odwalanie w ur z ędzie pocztowym - albo telegraficznym uchodzi za dzień wniesienia odwoł ania w Dyrekcji Poczt i Telegrafów.

O t e rn, czy odwołanie wniesiono na czas, rozstrzyga Ministerstwc.

Poczt i Teleg rafów.

N! 78.

Dziennik Ustaw. Poz. 441 i 442.

3. Droga prawa przeciw Skarbowi Państwa jest dozwolona dopiero

wtedy, gdy został wyczerpany a dministracyjny tok instancji.

f\rt. 9. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie po upływie dni 14

po dniu jego og/oszenia, . a wszystkie dotychczasowe postanowienia,

..s przeczne z niniejszem rozporządzeniem, tracą moc obowiązującą.

Warszawa, dnia 29 sierpnia 1919 r.

Minister Poczt i Telegrafów

fi . 1. Linde

442.

ROZPORZF\DZENIE

Ministra Poczt i Telegrafów

w sprawie zniesienia wolności od opłat pocztowych, telegraficznych

i telefonicznych.

Na podstawie artykułu 30 ustawy z dn. 27 maja 1919 r. o państwo­

wej wyłączności poczty, telegrafu i telefonu (N2 44 Dziennika Praw z r.1919)

.zar ządza m co następuje

1\rt. l. Od dn. 1 listopada 1919 r. znosi się na podstawie art. 12wyż ej cytowanej ustawy wszelkie dotychczasowe uwolnienia od opłat pocztowych, te leg raficznych czy tel efonicznych z wyjątkiem uwolnień wymienia:lych wyraźnie w powołanym artykule ustawy.

f\rt. 2. Opiaty za przesyłki pocztowe wszelkiego rod zaju, za telegram y i telefony mają urzędy uiszczać w sposób przepisany dla wszystkich

og ólnemi taryfam i, a zatem albo w gotówce albo za pomocą marek pocztowych.

Telegram y mogą być opłacane albo gotówką albo przez naklejenie

m arek pocztowych na blankietach nadawc zych.

Opł aty za międzymiastowe rozmowy telefoniczne będą urzędom kredytowane m iesięcznie. Urzę dy państwowe i samorządne z wyjątkiem gmin'

miej s kich i wiejsk ich nie będą na zabezpieczenie tych opłat składały kaucjl;

~~lyby jedlv k d i użne na l eży t oś ci nie były u iszczone do 8 dni po przedstawi eniu rachunków, wstrzyma się kredytowanie i zażąda się złożenia kau cji. Gminy wie jskie i miejskie mają składać kaucję jako osoby prywatne.

O sobny układ co do kredytowania wojsku opłat telegraficznych i tele fonic znych, zawarty m : ędzy Ministerstwem Poczt i Telegrafów a Ministerstwem dl a spra w wojskowych, pozostaje w mocy;

'f\rt. 3.:~ Zarząd poczt i telegrafów wyda osobne marki pocztowe dla

o płacania prz e syłe k urz ęd o wych.

Prawo używania tych marek urzędow y ch będą miały tylko władze

i urzędy państwowe i samorządn e, wykonywujące czynności publiczne oraz

in stytucje i z akłady utrzymywane wyłącznie z fundLi sz ów tych urzędów.

Przesyłki do zagranicy nie mo gą być opłacane markami urzędowemi,

lecz z wykłem i markami pocztowemi według ogólnej taryfy międzynaro­

:lowej.