Ustawa z dnia 25 lipca 1919 r. o osobistych świadczeniach wojennych.

Z chwilą wybuchu wojny lub z chwilą zarządzenia bądź ogólnej, bądź częściowej mobilizacji,

mogą władze państwowe w czasie trwania wojny pociągać ludność przymusowo za wynagrodzeniem

do świadczeń robót i usług osobistych, bezpośrednio lub pośrednio potrzebnych dla

celów zaopatrzenia armji i obrony Państwa, o ile siły i środki własne wojska wynikłym

potrzebom nie są w stanie zadośćuczynić.

Świadczeniu osobistemu podlega wszelkiego rodzaju praca ludzka, fizyczna i umysłowa.

Wprowadzenie obowiązku osobistych świadczeń wojennych. ustanowienie terminu powstania

i ustania rzeczonego obowiązku następuje na skutek wspólnego rozporządzenia Ministra

Spraw Wojskowych i Ministra Spraw Wewnętrznych. Rozporządzenie to musi być podane

do wiadomości powszechnej.

Do osobistych świadczeń wojennych obowiązani są wszyscy zdatni do pracy obywatele

w wieku od lat 17 do 50, płci obojga, nie powołani do składu siły zbrojnej Państwa.

Od obowiązku osobistych świadczeń wojennych wolni są

a)

niezdolni do pracy wskutek choroby lub ułomności fizycznych, oraz kobiety ciężarne

i karmiące,

b)

duchowni wszystkich w Państwie uznanych wyznań, wypełniający stale swe obowiązki duchowne,

c)

uczniowie, uczęszczający do publicznych szkół średnich i zawodowych w okresie funkcjonowania

tych szkół,

d)

posłowie sejmowi i niezbędni w służbie urzędnicy państwowi i komunalni oraz inne osoby

stale uczestniczące z mocy swego stanowiska lub urzędu w pracach instytucji państwowej

lub samorządnej, o ile co do powołania szczególnych kategorji urzędników i pracowników

nie obowiązuje osobna ustawa,

e)

funkcjonarjusze bezpieczeństwa publicznego,

f)

cudzoziemcy w miarę wzajemności faktycznie istniejącej lub opartej na umowie międzynarodowej.

Prócz osób, należących do kategorji wyszczególnionych w art. 5, z rozporządzenia Rady

Ministrów mogą być od świadczeń osobistych zwalniane inne jeszcze kategorje ludności.

Osoby, powołane do osobistych świadczeń wojennych, mają na żądanie władzy stawić się

z posiadałiemi w chwili powołania własnemt narzędziami pracy, należącemi do nich środkami

przewozowemi, tudzież fnwentarzem pociągowym, niezbędnym dla obsługi dostarczonych

przez nich środków przewozowych (rzemieślnicy, kopacze, woźnice i t. p.).

Powołanych do osobistych świadczeń wojennych należy używać tylko do robót odpowiadających

ich zwyczajnemu zatrudnieniu, względnie umysłowemu i fizycznemu uzdolnieniu.

Powołanie ludności do osobistych świadczeń wojennych zarządzają władze wojskowe, upoważnione

do tego przez Ministra Spraw Wojskowych, a na obszarze wojennym przez główne dowództwo

frontu.

Wykonanie wydanych zarządzeń następuje za pośrednictwem miejscowych władz administracyjnych

i urzędów gminnych, zaś na obszarze wojennym przez dowództwo poszczególnych oddziałów

wojskowych.

Zwolnienie od obowiązku osobistych świadczeń wojennych z przyczyn, przewidzianych

w poprzednich postanowieniach tej ustawy (art. 5 i 6), tudzież w wypadkach, w których

powołanie spowodować może zagrożenie bytu rodziny, gospodarstwa, rękodzieła, lub przemysłu

- przysługuje władzom administracyjnym, a w ostatniej instancji Ministrowi Spraw Wojskowych,

zaś na obszarze wojennym powołującym władzom wojskowym.

Bezwarunkowemu zwolnieniu podlegają osoby zwolnione od służby w wojsku na skutek reklamacji

urzędu lub zakładu, w którym są zatrudnione.

W wezwaniu powołującem do wykonania świadczeń osobistych winien być oznaczony termin

stawienia się, przypuszczalny przeciąg czasu świadczenia, rodzaj czynności i miejsce

ich wykonania.

Wezwanym do wykonywania osobistych świadczeń wojennych poza miejscem stałego zamieszkania

daje się termin do załatwienia spraw osobistych.

Wynagrodzenie za osobiste świadczenia wojenne wypłacać się ma wedle norm, ustalonych

dla każdego rodzaju prac rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych, wydanem w porozumieniu

z Ministrami Skarbu, Ochrony Pracy i Opieki Społecznej.

Jeżeli osoby, powołane do osobistych świadczeń wojennych, napotykają na trudności

w uzyskaniu pożywienia, natenczas władze wojskowe obowiązane będą dać im utrzymanie

w naturze na równi z osobami wojskowemi, a w takim razie z wynagrodzenia potrąca się

koszta utrzymania podług norm, ustalonych w rozporządzeniu wykonawczem. Również zwraca

się powołanym do osobistych świadczeń wojennych koszta przejazdu z miejsca zamieszkania

do miejsca przeznaczenia i z powrotem w wysokości, ustalpnej odnośnemi rozporządzeniami

wykonawczemi.

Za używanie przez pociągniętych do osobistych świadczeń wojennych własnych narzędzi,

środków przewozowych oraz inwentarza pociągowego, wypłaca się wynagrodzenie dodatkowe;

za użycie zaś i uszkodzenie wyżej wymienionych przedmiotów nie z ich winy - odpowiednie

odszkodowanie.

Wysokość dodatkowego wynagrodzenia i odszkodowania, jako też sposób ich ustalenia

określi rozporządzenie wykonawcze.

Powołany do osobistych świadczeń wojennych korzysta w razie choroby z bezpłatnego

leczenia na równi z osobami wojskowemi w czynnej służbie i przez czas pobytu w szpitalu

pobiera połowę należnego mu wynagrodzenia.

Jeżeli powołany do osobistych świadczeń wojennych podczas pełnienia tychże poniósł

bez własnej winy szkodę na zdrowiu, albo uległ kalectwu, które go uczyniło niezdatnym

do pracy, albo też utracił życie, należy się jemu, względnie pozostałej rodzinie takie

samo zaopatrzenie, w takiej samej wysokości i z tych samych źródeł, jak powołanym

do czynnej służby wojskowej, względnie ich rodzinom.

Rodziny osób, powołanych do osobistych świadczeń wojennych, pobierają zasiłki wedle

tych samych norm i zasad, jak rodziny powołanych do czynnej służby wojskowej, o ile

świadczenia te trwają dłużej niż 2 tygodnie.

Osoby, powołane do osobistych świadczeń wojennych, są obowiązane w czasie swego zatrudnienia

do bezwzględnego ulegania co do wykonania tych prac rozkazom zwierzchności wojskowej.

W razie naruszenia tego obowiązku podlegają wojskowej władzy dyscyplinarnej.

Wszelkie roszczenia i spory z tytułu wykonania obowiązku osobistych świadczeń wojennych

wyjęte są z pod orzecznictwa sądów cywilnych i rozstrzygnięte być mają wyłącznie w

myśl art. 11 i 12 ustawy o rzeczowych świadczeniach wojennych.

Wszelkie pismu i dokumenty w przedmiocie osobistych świadczeń wojennych wolne są od

opłaty skarbowej.

Osoby winne uchylenia się od osobistych świadczeń wojennych będą karane przez władze

administracyjne karą aresztu do miesięcy 6 lub grzywną do 10.000 mk. pol.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Spraw Wojskowych w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wewnętrznych, Ministrem Skarbu i Ministrem Ochrony Pracy i Opieki

Społecznej.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia. Z tą chwilą tracą moc prawną

wszystkie inne ustawy i przepisy w przedmiocie osobistych świadczeń wojennych.

W szczególności z chwilą wejścia w życie niniejszej ustawy traci moc prawną art. 17

Tymczasowej ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej z 29 października 1918 r.

(poz. 28 Dziennika Praw) zawierający przepisy o służbie pomocniczej.