Rozporządzenie Rady Ministrów o sposobie użycia wojska dla zabezpieczenia porządku publicznego.

Art. 19. Po przybyciu wojska na m iejsce wypadków władze cywilne

powiadamiają dowódcę o stanie rzeczy, wskazując cel, jaki ma być przy

współudz iale wojsk osiągnięty i upoważniają go do odpowiednich zarządzeń;

następnie zaś ze wszystkiemi żądaniami swojemi zwracają s i ę do dowódcy

o ddziału, warty, patrolu lub podjazdu, nie czyniąc dyspozycji bezpośred­

nich; W czasie zaś działania wojska obowią zane są do czynnego współdzi il ­

lania z dow ództwem.

1l,l't. 20. W razie nieobecności władz cywilnych na miejscu zajść oraz

we wszystk ich wypadkach, kiedy działalność ich jest faktycznie uniemożli­

wion a , dowódca oddz iału obowiązany jest po przybyciu na m iejce poczynić

wszyst kie zarządzeni a 'pod ł ug własnego uznania.

•

45U

Dziennik Praw.

Poz . Zi6.

N~

35

1\rt. 21. DowództV(;o wojskowe pov"inr:o. w celu przerwa nia rozruchów

wszelkie możli w e sro dki , by o ile możności unikną ć użycia

broni i niepotrzebne'g o przelewu krwi.

z asto sować

l\rt. 22. Każdy dowódca d zieł a na miejscu wypa dków zupełnie samodzielnie, z zupełnym zdecydowany m spokojem, energicznie, wytrwale

i nigdy p ołowicznie, inter wen jując sz ybko i z takiemi siłami, by nie pozostawało wątp li wości co do sukces u, lub też broni się bezwzględnie tak

długo, dopóki nie przybędzi e odp owiednia pomoc.

Wojsko pozostaje na

miejscu wypadku do tej chwil i, gdy dowództwo uzna zadanie wojskowe za

spełnione.

IV.

UŻYC I E BRON I PODCZAS ROZRUCHÓW.

Rrt. 23. Należy u żyć broni

1) przy rozruchach lub manifestacjach o charakterze rozruchów na

wyraźne a umotywowane żądanie uprawnionych przedstawicieli

władzy cywilnej w każdym wypadku, kiedy ich poprzednie wezwania do przywrócenia stanu prawnego pozostały bez skutku,

a dowódca oddziału tego rodza ju interwencję wojska uzna za

konieczną;

2)

oddział wojska czynnie lub zbrojnie zostanie napadnięty; jak

również, gdy tłum przeszkadza wojsku w posuwaniu się lub peł­

nieniu akcji, do której wojsko zostało powołane.

gdy

l\rt. 24. Gdy przy oddziale wojska lub jego części albo patrolu, wyznaczonym do przywrócenia porządku i bezpieczeństwa, niema przedstawiciela władzy cywilnej, lecz wobec wojska majlt miejsce wypadki gwałtu

przeciwko bezpieczeństwu życia i mienia obywateli lub urządzeń publicznych. wówczas dowódca wojskowy z własnej Inicjatywy ma wezwać (kogo

należy) do porządku i, gdyby temu wezwaniu nie uczyniono zadość, jąć

siE: środków gwałtownych, nawet gdy wojsko nie było zaczepione.

do użycia broni, to w konsekwencji nai schwytanie podżegaczy; bezwzględnie nie wolno się wdawać w układy, a tern bardziej doprowadzić do

kapitulacji wojska.

1\rt. 25.

Gdy

przyszło

już

stąp ić winno zupełne rozpędzenie tłumu

Art. 26. Do rozpędzenia tłumu używa się piechoty I, pod osłoną rezerwy, działa się przeważnie bagnetem, oszczędzając w miarę możności kobiet i dzieci; starców i osób, nie biorących udziału w rozruchach. Na wypadek, gdyby natarcie bagnetem nie dało rezultatu, lub gdyby strzelano do

wojska, albo zmuszano je do obrony koniecznej. należy użyć broni palnej,

nie wolno wtedy jednak już strzelać w górę.

1\.rt. 27.

sygnał trąbką.

Natarcie bagnetem lub

salwę

poprzedzić

winien potrójny

,

l!

I\rt. 28. Bez poprzedniego sygnału ostrzegawczego wolno użyć broni

w wypadkach następujących

dla samoobrony, gdy wojsko zostanie napadnięte;

2 w razie zbrodni i gwałtów, popełnianych w obecności wojska

3 przeciwko czynnie opierającym się lub przeszkadzającym działls·

niu wojska.

Rrt. 29. Kawalerji-z uwagi na jej zdolność szybkiego poruszania si~

l przerzucania się - używa się do usunięcia tłumu z placów i ulic nawet

IDeE konieczności użycia broni; patrole kawaleryjskie mają za zadanie przeszkadzać formowaniu się tłumu.

Dzien ni k Praw. Poz. 276.

N!! 35.

l\rt. 30. W razie poważniejszych rozruchów piechota i kawalerja wymaszynowemi, a w wypadkach szczególnych do pomocy piechocie i kawalerji dodana być może artylerja, w sile conajmniej

2 armat. f\rtylerja może być również użyta w razie braku w danej miejscowości kawalerj i lub piechoty; w tym wypadku należy wyznaczyć oddziały u~brojonych artylerzystów bez armat, lecz o ile możności konno.

st~pują z ka rabinami

rt. 31. f\resztowań dokonywują w zasadzie organy bezpieczeństwa

publicznego, jeśli jednak wyjątkowo wypadnie to czynić wojsku, to do tego

celu przeznaczyć należy patrole, pod wodzą energicznych, silnych podoficerów lub żołnierzy. zaopatrując ich w odpowiednie szczegółowe instrukcje.

l\rt. 32. Dla osobistej osłony przedstawiciela władzy, oraz dowódcy.

jako osób interwenjuJących w rozruchach, należy dać specjalne patrole

ochronne.

Warszawa, dnia 18 kwietnia 1919 r.

Prezyde nt Ministrów

w z. S . WojcllleA,.*

Minister Spraw Wojskowych

I. Leśnle1.()ski

I

nocltono w DrukarnI Pa6.twoweJ

polecenIa MInIstra Sprawledllwo!cl.

-

------ - - -Cena 15 fen .-U bal.

Hi 5101

R. 1919.

IE Pił

-4

PAŃSTWA POLSKIEGO.

]f 35.

WARSZAWA.

25 kwietnia 1919 .

Treść. 276. Rozporządzenie Rady Ministrów o sposobie użycia

dla -zabezpieczenia porządku publicznego

• •

.

•

wojska

44 7

276.

ROZPORZf\DZENIE RHDY MINISTRÓW

o sposobie użycia wojska dla zabezpieczenia porządku publicznego.

Na zasadzie art. 3-go dekretu z dnia 2 stycznia 1919 r. Dz. Pr. N2 I

poz. 80 o używaniu wojska w wypadkach wyjątkowych Rada Ministrów zatwierdza następujące przepisy, określające sposób użycia wojska dla zabezp ieczenia porządku publicznego.

.

l.

ZASADY OGÓLNE.

Hrt. 1. Wojsko do pomocy władzom cywilnym może być wezwane

tylko w ostateczności. gdy siły i środki władzy cyw)lnej okażą się niewystarczającemi i tylko w wypadkach następujących

1) dla celów zapobiegawczych i ratowniczych podczas klęsk żywio­

łowych;

2)

3)

dla uprzedzenia lub stłumienia zbiorowych aktów gwałtu publicznego, zbrojnych wystąpień przeciw Państwu, bezpieczeństwu ży­

cia i całości mienia obywateli;

we wszystkich innych wypadkach, przewidzianych w poszczegól·

nych ustawach administracyjnych lub sądowych.

Hrt. 2. Wzywać pomocy wojska mogą przedstawiciele wladzy publicznej upoważnieni do tego z mocy prawa.

.

~rt. 3. Udzielenie pomocy

właściwego Okręgu Generalnego.

wojskowej następuje z rozkazu dowódcy

,

Dziennik ' Praw. Poz. 276.

N!! 35.

Rrt. 4. Żądanie pomocy wojska należy kierować do dowódcy mI ej scowego lub najbliższego garnizonu, który żądanie to z własnym w t y mże

przedmiocie wnioskiem przedstawia do decyzji dowódcy Okręgu Generalnego; dowódca garnizonu może udzielić na własną odpowiedzialność pomocy tylko w razach nagłych, nie cierpiąc ych żadnej zwłoki.

f\rt. 5. Żądanie pomocy wojska musi być w zasadzie zgłoszon e De

piśmie, a w razach nagłych ustnie osobiście przez odnośnego przedstawiciela władzy lub osobę w tym celu upoważnioną. W tym ostatnim razie

osoba zgłaszająca wezwanie pozostaje przy oddziale wojska aż do chwili

przybycia na miejsce zajść ' i wyjaśnienia okoliczno ści, które spowodował y

wezwanie wojska. W razie niemożności piśmiennego I ustnego porozu·

mienia się żądanie pomocy musi być zgłoszone teleJonicznie lub inn ym

sposobem wyłączającym możliwość mistyfikacji.

W żądaniu pomocy wojskowej muszą być podane

1) cel interwencji wojskowej,

2) miejsce interwencji oraz

3) , liczebność żądanego oddziału i inne dane uzupełn iające.

J\rt. 6.

f\rt. 7. We wszystkich wypadkach określenie stanu liczebnego od rodzaju broni i innych warunków, dotyczących wystąp i en ia lub skon sygnowania wojska, przeznaczonego do pomocy władzy cywil nej . zależ y

wyłączn i e od decyzji dowództwa wojskowego.

'

.

,działu,

flrt. 8. Władze cywilne po zawezwaniu wojska obowiązane są poczynić niezbędne zarządzenia do jaknajszybszego przewozu tegoż do miej~ca

przeznaczenia. Koszta przewozu wojska ponosi Skarb Państwa na rachu nek tej władzy, która interwencji WOjska, zażądała.

Wojska, wezwane do pomocy władzom cywilnym do miejsco ·

poza obrębem ich stałego stacjonowania, mają tam być

rozlokowane w skupieniu w najobszerniejszych pomieszczeniach i bezwzglę ­

dnie nie każdy żołnierz z osobna. Kwatery oficerów powinny się znajdo·

WI'JĆ w bezpośredniej łączności z kwaterami żołnierzy .

flrt. 9.

wości,

leżących

II.

Zf\RZf\DZENIf\ W PRZEWIDYWANIU ROZRUCHOW.

flrt. 10. W przewidywaniu rozruchów wolno jest wzywać wojsko wydo miejscowości, nie pos i adających załogi miejscowej lub posiadaliczebnie niewystarczającą. W tym wypadku wysłany oddział po

przybyciu do wskazanej miejscowości pozostaje w pogotowiu w wyznaczonych kwaterach, występuje zaś czynnie nie wcześniej, aż nastąpią okoliczności i warunki, przewidziane wart. 1 przepisów niniejszych.

t lłczn ie

j ących

l\rt. 11. W oczekiwaniu rozruchów władze cywilne mają prawo żądać..

by część lub cały stan liczebny załogi miejscowej pozostały W koszarach

w stanie zupełnej gotowości do czynnego wystąpienia na każde żądanie

i wskazać punkty zagrożone, w których może zajść potrzeba Interwencji

wojska. Czynnie jednak wojsko wystąpić może tylko po rzeczywistym zaj·

śclu okoliczności, przewidzianych wart. 1.

flrt. 12. Przy wykonaniu zarządzeń, wymienionych wart. 10 i 11 ,

przepisy art. 4 i 5; wojsko jednak, nie czekając nadejścia de cyzji dowódcy Okr~gu Generalnego, może być skonsygnowane natych miast.

obowiązują

flrt. 13. W wypadkach mniejszej wagi dowódca garnizonu wysył a do

miejsc, wskazanych przez władze bezpiecieństwa publicznego, patrole l pod-

,

N2 3.?

Dziennik Praw.

Poz. 276.

449

------- ---------- - - - - - - - - --

iazdy w takiej ilości i składzie liczebnym oraz

to uzna za potrzebne.

nJ taki przeciąg czasu, jak

Rrt. 14. W razie zauważenia niebezpieczeństwa patrole zawiadamiają

najbliższy p unkt zborny siły wojskowej lub służby bezpieczeństwa, ukrócaj ąc zaś jakikolwiek nieporządek na ulicy, skierowują opornych do najbłiż'

szego urzędu bezpi ec zeństwa publicznego.

-

_

Hrt. 15. W przedmiocie użycia broni patrole i podjazdy kierują się

przepisami art. 113, 114 i 115 służby garnizonowej (Tymcz. Reg. z 9/12 . 18).

III.

POMOC WOJSKOWF\ W CZASIE ROZRUCHÓW .

Pomoc wojskowa ma być tak silna, by dawała pod każdym

zadanie spełnione zostanie i honor oręża nie będzie

narażony na szwank.

f\rt. 16.

względem rękojmię, że

Rrt. 17.

Zasadniczo pomoc wojskowa przeznaczona jest na tO, by

publicznym i ich organom nale żytą ochronę, a ich zarządze­

niom zape w nić bezwzględny posłuch; nigdy zaś do sprawowania bezpośrednich funkcji policji (milicji) lub t'ych urzędów, do pomocy którym wojsko dodane zostało.

dać władzom

Rrt. 18.

Dowódca wezwanego przez władze cywilne oddziału ma prze-

s trze gać

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

by wojskowe i wszelkie inne uznane za ważne objekty obsad zone zostały przez od dzi ały wojska;

by przystęp do nich był zamknięty i należycie przeciwko niespodzianemu opanowaniu zabezpieczony;

by dyspozycje alarmowe szczegółowo były uregulowanej

by służby wart nie ograniczać tylko do najniezbędniejszej potrze

by, lecz zarządzić tak, by rondy danego oddziału miały w obser

wacji również rejony sąsiednie;

by dostateczna siła zbrojna stale była w pogotowiu;

by żołnierze stale wychodzili z koszar i trzymali się razel.l conajmniej po dwóch;

by stosunki ludności z wojskiem ogran iczy ć do minimum i energicznie przeciwdziałać wszelkim próbom wzajemnego ich komu-nikowania się;

by osobom cywilnym dozwalać wstępu do koszar i zaj ętych przez

wojsko objektów tylko za pisemnem pozwoleniem dowódcy oddziału;

9)

by patrole wysyłać w dostat ecznej ilości.