Ustawa z dnia 11 kwietnia 1919 r. o rzeczowych świadczeniach wojennych.

Z chwilą wybuchu wojny lub z chwilą zarządzenia bądź to ogólnej, bądź częściowej mobilizacji

ma państwo na czas trwania wojny prawo żądania od ludności świadczeń wojennych, a

w szczególności odpłatnego odstępywania na rzecz państwa własności lub prawa użytkowania

ruchomości i nieruchomości bezpośrednio lub pośrednio potrzebnych dla celów zaopatrzenia

armji i obrony państwa.

Wprowadzenie obowiązku świadczeń wojennych, ustanowienie terminu powstania i ustania

rzeczowego obowiązku, jak również oznaczenie przedmiotów, podlegających obowiązkowemu

świadczeniu, następuje na skutek wspólnego rozporządzenia Ministra Spraw Wojskowych

i Ministra Spraw Wewnętrznych. Rozporządzenie to musi być podane do wiadomości powszechnej.

W razie ustanowienia obowiązku świadczeń wojennych może Rada Ministrów wydać zakaz

wywozu poza granice państwa ruchomości, podlegających świadczeniom wojennym i poddać

obrót temi przedmiotami wewnątrz kraju kontroli rządowej.

Od obowiązku świadczenia wolne są budynki kościołów, kaplic i domów modlitwy wszystkich

wyznań wraz ze znajdującemi się w nich przedmiotami kultu religijnego, muzea publiczne,

zabytki sztuki i kultury znajdujące się pod opieką państwa, oraz wszelkiego rodzaju

przedmioty i pomieszczenia, służące do zaspokojenia niezbędnych potrzeb osobistych

lub do wykonania zawodu posiadacza i jego rodziny. Szpitale i zakłady zdrowotności

publicznej podlegają świadczeniu jedynie dla celów sanitarno - wojskowych i za zgodą

Ministerstwa Zdrowia Publicznego.

Po ogłoszeniu obowiązku świadczeń wojennych (art. 2) wszystkie osoby prawne i fizyczne

obowiązane do świadczeń wojennych mają na wezwanie właściwej władzy administracyjnej

zeznać deklarację z przytoczeniem szczegółowych danych co do ilości i miejsca znajdowania

się będących w ich posiadaniu przedmiotów, wymienionych w rozporządzeniu, przewidzianem

w art. 2.

Zażądanie świadczeń wojennych następuje w drodze nakazów rekwizycyjnych, wydawanych

przez właściwe urzędy administracyjne na podstawie zapotrzebowań, wystawionych przez

władze wojskowe po myśli art. 7-go. Gdzie władze rządowe administracyjne jeszcze nie

są zorganizowane zażądanie świadczeń nastąpić może na zasadzie nakazów rekwizycyjnych

władz wojskowych za pośrednictwem urzędu gminnego.

Prawo wystawiania zapotrzebowań należy wyłącznie do Ministra Spraw Wojskowych oraz

do upoważnionych przez niego organów wojskowych.

Władze administracyjne mają prawo żądania w razie potrzeby pomocy wojskowej celem

spełnienia nakazów rekwizycyjnych w myśl przepisów o użyciu wojska do pomocy władzom

cywilnym.

Wynagrodzenie za świadczenia wojenne ma być z reguły bezzwłocznie gotówką wypłacone

po cenach ustalonych przez Ministerstwo Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministerstwem

Skarbu i innemi interesowanemi Ministerstwami, a to na podstawie opinji, wydanej przez

reprezentacje organizacji rolniczych, rękodzielniczych, handlowych i przemysłowych.

W razie niemożności natychmiastowej zapłaty, posiadacze przedmiotów świadczeń otrzymują

kwity rekwizycyjne według wzoru ustalonego przez Ministerstwo Spraw Wojskowych. Wypłatę

należności z kwitów rekwizycyjnych uskutecznia intendentura najbliższego wojskowego

okręgu generalnego.

W razie nieuskutecznienia zapłaty, nikt nie może być pociągnięty do spełnienia obowiązku

świadczenia wojennego, jeżeli mu nie zostanie wręczony kwit rekwizycyjny.

Zgłoszenie kwitów rekwizycyjnych, względnie należności z tytułu uskutecznionych świadczeń

wojennych winno nastąpić pod rygorem utraty pretensji najdalej w ciągu 6-ciu miesięcy

od dnia ustania powszechnego obowiązku do świadczeń wojennych (art. 2).

Właściciel przedmiotów świadczenia wojennego, który zapłaty za swoje świadczenia nie

otrzymał lub z jakiegokolwiek powodu czuje się pokrzywdzonym, ma prawo zażalenia w

terminie miesięcznym do Okręgowej Komisji Rekwizycyjnej przy Dowództwie Okręgu Wojskowego,

a od decyzji tej ostatniej służy również w ciągu miesiąca prawo odwołania się do Głównej

Komisji Rekwizycyjnej przy Ministerstwie Spraw Wojskowych.

Przedstawicielowi Ministerstwa Spraw Wojskowych w Komisji Okręgowej wolno się sprzeciwić

w uchwale tej Komisji, a wówczas sprawa z urzędu musi być przedłożona Głównej Komisji.

Od orzeczenia Komisji Głównej niema dalszego środka prawnego.

Komisje Rekwizycyjne urzędują w następującym składzie

a)

Komisja Okręgowa składa się z 6-ciu członków pod przewodnictwem sędziego miejscowego

sądu okręgowego, a w braku na miejscu takiego sądu - sędziego pokoju, względnie sędziego

powiatowego przy udziale po 1 przedstawicielu Ministerstw Spraw Wojskowych, Spraw

Wewnętrznych, Skarbu i 2 przedstawicieli miejscowego powiatowego organu samorządnego.

W razie równości głosów rozstrzyga głos przewodniczącego.

b)

Komisja Główna składa się z 5-ciu członków pod przewodnictwem sędziego, delegowanego

przez Sąd Najwyższy, przy udziale przedstawicieli Głównej Intendentury Wojskowej Ministerstwa

Skarbu, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz delegata zamianowanego przez Sejm.

Porządek mianowania przewodniczących i członków Komisji Rekwizycyjnej oraz tryb postępowania

w Komisjach Rekwizycyjnych określony będzie w przepisach wykonawczych do ustawy niniejszej.

Wszelkie roszczenia i spory z tytułu wykonania obowiązku świadczeń wojennych wyjęte

są z pod orzecznictwa sądów cywilnych i podlegają załatwieniu wyłącznie w myśl niniejszej

ustawy.

Wszelkie akty, dowody i cała bez wyjątku korespondencja w przedmiocie świadczeń wojennych

wolne są od opłaty skarbowej.

Osoby, winne uchylenia się od obowiązku świadczeń wojennych lub niezłożenia deklaracji

w art. 5 wspomnianej lub złożenia deklaracji ze stanem faktycznym niezgodnej, prócz

konfiskaty przedmiotów podlegających obowiązkowemu świadczeniu, będą ukarane przez

władze administracyjne karą aresztu do 1-go roku lub grzywną do mk. polskich 100.000.

Kary te nakładać będą władze administracyjne powiatowe. Od orzeczenia karnego służy

prawo odwołania się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w terminie 14-to dniowym od

dnia zawiadomienia o treści orzeczenia karnego.

Przeprowadzanie rekwizycji, względnie żądanie lub pobranie świadczeń przez organy

cywilne lub wojskowe z pominięciem przepisów tej ustawy, będą niezależnie od postępowania

dyscyplinarnego karane, jako nadużycie władzy urzędowej po myśli ustawy karnej.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Spraw Wojskowych w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia i obowiązuje prowizorycznie

na czas jednego roku.

Z chwilą wejścia w życie niniejszej ustawy tracą moc prawną wszystkie inne ustawy

i przepisy w przedmiocie rekwizycji i świadczeń wojennych, a to o ile chodzi o rekwizycje

i świadczenia wojenne, które mają być zarządzone od chwili wejścia w życie tej ustawy.