Ustawa z dnia 5 kwietnia 1919 r. w przedmiocie zmiany niektórych przepisów ordynacji wyborczej, objętej dekretami poz. 46 i 47 nr 18 Dziennika Praw Państwa Polskiego z 6 grudnia 1918 roku, celem przeprowadzenia wyborów posłów do Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej z części ziem polskich b. zaboru pruskiego.

Ze względu, że dotąd jeszcze znaczna część ziem polskich zaboru pruskiego jest zajęta

przez nieprzyjaciela i przeprowadzenie wyborów posłów do Sejmu Ustawodawczego ze wszystkich

ziem polskich tego zaboru nie może się odbyć na podstawie ordynacji wyborczej, objętej

dekretem Naczelnika Państwa l. 46 i 47 z 28 listopada 1918 r. Nr. 18 Dziennika Praw

Państwa Polskiego z 6 grudnia 1918 r. - przeto celem uzupełnienia Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej posłami tych części ziem polskich zaboru pruskiego, które wolne są od wroga,

a w szczególności na obszarze Księstwa Poznańskiego, mają być natychmiast przeprowadzone

wybory wedle zawartych w ustawie tej postanowień.

Powołany w rozdziale III art. 11 ordynacji wyborczej wykaz okręgów wyborczych i siedzib

głównych komisji wyborczych, objęty dodatkiem 1 do ordynacji wyborczej pod tytułem

Spis okręgów wyborczych i ilość mandatów IV zabór pruski, zmienia się w ten sposób,

że wyrażone w art. I terytorjum wyborcze dzieli się na 4 okręgi wyborcze, a mianowicie

I okręg wyborczy, obejmujący powiaty: Wyrzyski, Bydgoski, miasto Bydgoszcz, Inowrocławski,

Strzeliński, Witkowski, Mogileński, Żniński i Szubiński, z ilością 10 mandatów, a

siedzibą głównej komisji wyborczej w Mogilnie;

II okręg wyborczy, obejmujący powiaty: Czarnkowski, Chodzieski, Wągrowiecki, Gnieźnieński,

Wrzesiński, Jarociński, Sremski, Średzki, Poznański wschodni i Obornicki, z ilością

11 mandatów i siedzibą głównej komisji wyborczej w Gnieźnie;

III okręg wyborczy, obejmujący powiaty: Skwierzyński, Międzychodzki, Wieleński, Szamotulski,

Poznański zachodni miasto Poznań, Kościański, Śmigielski, Babimojski, Międzyrzecki,

Nowotomyski i Grodziski, z ilością 12 mandatów i siedzibą głównej komisji wyborczej

w Poznaniu;

IV okręg wyborczy, obejmujący powiaty: Wschowski, Leszczyński, Rawieki, Gostyński,

Koźmiński, Krotoszyński, Pleszewski, Ostrowski, Odolanowski, Ostrzeszowski i Kępiński,

z ilością 9 mandatów i siedzibą głównej komisji wyborczej w Ostrowie.

Ilość mandatów, przypadających na powyższe okręgi wyborcze, jest niezależna od tego,

czy i o ile wskutek stanu wojennego ludność części powiatów, względnie nawet całych

poszczególnych powiatów w skład tych okręgów wchodzących, nie mogłaby brać udziału

w akcie wyborczym (art. 81 ord. wyb.)

Ustawa ta nie przesądza innego rozdziału okręgów wyborczych i ilości przypadających

na poszczególne okręgi wyborcze mandatów po uwolnieniu od okupacji nieprzyjacielskiej

i wcieleniu do Rzeczypospolitej Polskiej reszty ziem polskich zaboru pruskiego.

Art. 4 ordynacji wyborczej zmienia się w ten sposób, że wojskowi także w czynnej służbie

biorą udział w głosowaniu, o ile nie znajdują się poza obszarem wyborów, artykułem

2 określonym. Sposób i miejsce głosowania osób wojskowych określi rozporządzenie wykonawcze.

Przepis art. 8, ustęp 1, rozdziału II ordynacji wyborczej nie dotyczy członków i urzędników

komisarjatu i podkomisarjatów Naczelnej Rady Ludowej zaboru pruskiego, zaś przepis

art. 9 ustęp I ordynacji wyborczej i art. 10 ustęp I ordynacji wyborczej nie dotyczy

komisarzy i podkomisarzy Naczelnej Rady Ludowej oraz profesorów wyższych uczelni.

Art. 19, 20 i ustęp 1 art. 21 ordynacji wyborczej zmienia się w ten sposób, że główne

komisje wyborcze dla każdego okręgu wyborczego składają się z 5 członków i 3 zastępców,

z których dwóch członków i 1 zastępcę wybiorą delegaci rad miejskich miast powiatowych,

zaś trzech członków i 2 zastępców delegaci wszystkich innych gmin okręgu. Wybrani

w ten sposób członkowie komisji konstytuują się, wybierając ze swego grona przewodniczącego

i jego zastępcę.

Dzień wyborów, t. j. głosowanie, ma być wyznaczone najpóźniej na dzień czterdziesty

po dniu zarządzenia i ogłoszenia wyborów (art. 15 ord. wyb.).

Ukonstytuowanie głównych komisji wyborczych ma nastąpić do dni 5 po dniu zarządzenia

wyborów. Główne komisje wyborcze zarządzą przewidziane art. 16 ordynacji Wyborczej

ogłoszenia do dni 3 po ich ukonstytuowaniu i powołają w tym samym terminie miejscowe

komisje wyborcze (art. 25 ord. wyb.). Protesty przeciw wyborowi członków komisji należy

wnosić do 24 godzin od chwili dokonania wyboru (art. 24 ord. wyb.) na ręce przewodniczącego

komisji - a gdyby ta jeszcze się nie ukonstytuowała - na ręce najstarszego wiekiem

członka głównej komisji wyborczej.

Przewidziane art. 31 ordynacji wyborczej spisy obywateli, jako podstawy list wyborczych,

mają naczelnicy gmin przeprowadzić do dni 10 od dnia zarządzenia wyborów, a najdalej

11 dnia dostarczyć spisów tych miejscowym komisjom wyborczym (art. 32 ord. wyb.).

Komisje te winny w ciągu dalszych dni 3 zbadać spisy i ustalić listę wyborców (art.

33 ord. wyb.), a w 4 dniu przesłać jeden egzemplarz zatwierdzonej listy głównej komisji.

wyborczej, zaś drugi egzemplarz wyłożyć do przeglądu przez dni 3, w którym to czasie

obywatele mają prawo zgłaszać reklamacje (art. 35, 36 ord. wyb.). O wniesionych reklamacjach

zawiadomi komisja interesowanych, których wykreślenia z listy zażądano - w ciągu 48

godzin od wniesienia reklamacji, a tym ostatnim przysługuje prawo wnoszenia kontrreklamacji

w ciągu dalszych 24 godzin (art. 38 i 39 ord. wyb.). Rozstrzygnięcie reklamacji i

zawiadomienie interesowanych o decyzji przez komisję miejscową nastąpić ma do dni

3 po upływie 3-dniowego terminu wyłożenia listy wyborczej. Odwołania od postanowień

komisji miejscowej do głównej komisji wyborczej wnosić można do 48 godzin przez komisję

miejscową (art. 40 ord. wyb.).

Najpóźniej 30-go dnia od ogłoszenia wyborów główna komisja wyborcza zwróci ustaloną

ostatecznie listę wyborców komisjom miejscowym (art. 41 ord. wyb.).

Kandydatury poselskie mają być zgłoszone piśmiennie na ręce przewodniczącego głównej

komisji wyborczej najpóźniej 20-go dnia od ogłoszenia wyborów fart. 43 ord. wyb.),

zaś utworzenie związków wyborczych przez grupy wyborcze oraz wady zgłoszenia co do

poszczególnych list kandydatów - winni pełnomocnicy grup wyborczych zgłaszać najdalej

w dalszych 3 dniach (art. 47 ord. wyb.). O zgłoszonych wadach zawiadomi główna komisja

wyborcza właściwych pełnomocników najpóźniej 26 dnia od dnia ogłoszenia wyborów, zakreślając

3 dniowy termin do ich usunięcia (art. 51 i 52 ord. wyb.).

Główna komisja wyborcza ogłosi najpóźniej 30-go dnia od ogłoszenia wyborów listy kandydatów

(art. 54 ord. wyb.), o ile ogłoszenie to w razie zaistnienia warunków, przewidzianych

w art. 53 ordynacji wyborczej, nie odpada.

Z chwilą przeprowadzenia wyborów i wystawienia wybranym posłom listów wierzytelnych,

a w każdym razie do dni trzech od ogłoszenia wyniku wyborów przez główną komisję wyborczą

(art. 83, 84 ord. wyb.), gasną mandaty tych członków Sejmu Ustawodawczego, którzy

na podstawie dekretu Naczelnika Państwa l. 193 № 14 Dziennika Praw Państwa Polskiego

z 8 lutego 1919 r. jako wybrani przy ostatnich wyborach do parlamentu niemieckiego

posłowie z terytorjum Księstwa Poznańskiego powołani zostali w skład Sejmu Ustawodawczego

Rzeczypospolitej Polskiej.

Ordynacja wyborcza, objęta dekretami l. 46 i 47 № 18 Dziennika Praw Państwa Polskiego

z 6 grudnia 1918 r., o ile ustawą tą nie została zmieniona, obowiązuje zresztą dla

wyborów ustawą tą unormowanych.

Ustawa ta wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.

Wykonanie tej ustawy porucza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych.