Ustawa z dnia 28 marca 1919 r. o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi.

Zatargi zbiorowe pomiędzy robotnikami rolnymi a pracodawcą lub pracodawcami, niezałatwione

przez strony, mogą być załatwiane przez nie przy pomocy: 1) Inspektorów Pracy w rolnictwie,

oraz 2) przez Komisję Rozjemczą.

Na żądanie jednej ze stron lub z własnej inicjatywy, Inspektor Pracy w rolnictwie

wzywa do siebie obie strony osobiście, lub ich delegatów, dla wzajemnego porozumienia

się stron i zawarcia ugody.

Jeżeli liczba zainteresowanych w sporze pracodawców lub pracowników przewyższa 10,

każda ze stron jest obowiązana wybrać 3 - 7 delegatów. O ile strony nie dokonały same

uprzednio wyborów, Inspektor Pracy w rolnictwie lub osoba, przez niego upełnomocniona,

zwołuje dla dokonania wyborów oddzielne zebranie dla każdej ze stron. Pracodawca lub

pracownik, uchylający się od udziału w wyborach, ulega grzywnie w wysokości: pracodawca

od 1000 do 2000 marek, pracownik od 5 do 10 mk., wymierzanej w drodze art. 12 dekretu

z dn. 3-go stycznia 1919 r. o urządzeniu i działalności Inspekcji Pracy, względnie

tych postanowień karnych, które w miejsce tego dekretu wydane zostaną.

Strony, względnie ich delegaci, winni niestawienia się bez uzasadnionych powodów na

wezwanie Inspektora Pracy w rolnictwie, ulegają grzywnie, wymierzanej w drodze art.

12 dekretu z dn. 3-go stycznia 1919 r. o urządzeniu i działalności Inspekcji Pracy,

względnie tych postanowień karnych, które w miejsce tego dekretu wydane zostaną, w

wysokości: delegaci pracodawców do 3000 mk., delegaci pracowników do 50 mk.

Jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody w drodze, wskazanej w art. 2, Inspektor Pracy,

w razie zgłoszenia przez którąkolwiek ze stron żądania rozważenia sprawy przez Komisją

Rozjemczą, proponuje drugiej stronie oddanie sporu do rozstrzygnięcia powyższej Komisji.

Jeżeli obie strony wyraziły zgodę na poddanie się orzeczeniu Komisji Rozjemczej, Inspektor

Pracy zwołuje posiedzenie Komisji, wyznaczając miejsce i termin zebrania.

Komisja rozjemcza składa się

1)

z pięciu przedstawicieli pracodawców;

2)

z pięciu przedstawicieli pracowników rolnych;

3)

z przewodniczącego, powołanego za zgodą obu stron; w razie niedojścia stron do zgody

co do osoby przewodniczącego, przewodniczy wyznaczony przez Ministerstwo Pracy inspektor

sąsiedniego obwodu lub specjalny delegat tegoż Ministerstwa.

W razie powołania superarbitra drogą wyborów Inspektor Pracy w rolnictwie uczestniczy

na posiedzeniu Komisji Rozjemczej z głosem doradczym.

Jako przedstawiciele pracowników i pracodawców do Komisji Rozjemczej winny być powołane

osoby, delegowane każdorazowo przez Związki Zawodowe pracowników rolnych oraz Związki

Zawodowe pracodawców, o ile takowe istnieją na terenie powiatu i są zarejestrowane

zgodnie z przepisami prawa. Osoby te winny mieć ukończonych lat 21.

Jeżeli na terenie powiatu działa więcej niż jeden Związek Zawodowy i jeżeli Związki

Zawodowe na zebraniu u Inspektora Pracy nie dojdą do porozumienia co do wyboru przedstawicieli,

ma zastosowanie art. 8 ustawy niniejszej.

W powiatach, gdzie niema Związków, odpowiadających wymaganiom art. 7, Komisarz Rządowy

na wezwanie Inspektora Pracy w rolnictwie zarządza oddzielne wybory przedstawicieli

pracowników i pracodawców. Pracodawcy i pracownicy każdej gminy wybierają po jednym

delegacie na jeden rok. Wybrani w ten sposób delegaci wyłaniają na wezwanie Inspektora

Pracy w rolnictwie pięciu przedstawicieli do Komisji Rozjemczej oraz takąż liczbę

zastępców.

Prawo wyborcze czynne mają wszyscy pracownicy płci obojga, utrzymujący się z pracy

najemnej w rolnictwie, leśnictwie, ogrodnictwie lub dziedzinach ściśle związanych

z rolnictwem, o ile ukończyli lat 16; prawo bierne posiadają osoby, mające ukończonycfi

lat 21. Ze strony pracodawców prawo czynne przysługuje osobom, zatrudniającym robotników

wymienionych w zdaniu pierwszem artykułu niniejszego.

Komisje Rozjemcze są powoływane w wypadkach przewidzianych w art. 5 i urzędują do

czasu rozstrzygnięcia przedłożonych im spraw. Osoby, obrane lub delegowane do Komisji

Rozjemczej, nie mogą uchylać się bez dostatecznych powodów od pełnienia swych obowiązków

pod groza grzywny, wymierzanej w drodze art. 12 dekretu z dn. 3-go stycznia 1919 r.

o urządzeniu i działalności Inspekcji Pracy, względnie tych przepisów karnych, które

zamiast tego dekretu wydane zostaną, w wysokości: pracownicy - do 200 mk., pracodawcy

- 3.000 mk.

Członkowie Komisji Rozjemczej otrzymują djety i zwrot kosztów podróży w wysokości

przewidzianej przez przepisy wykonawcze Ministerstwa Ochrony Pracy. Skarb Państwa

pokrywa wszelkie koszty, związane z czynnościami Komisji Rozjemczych.

Postępowanie Komisji Rozjemczej podlega przepisom następującym

1)

Dla prawomocności zebrań Komisji jest konieczna obecność przewodniczącego oraz równej

liczby przedstawicieli każdej ze stron, conajmniej po 3 z każdej strony.

2)

Postępowanie sprawdzania dowodów obadanie świadków, wyjaśnienia biegłych i rzeczoznawców

i t. d.) odbywa się publicznie po zawezwaniu i w obecności stron, o ile się stawiły.

3)

Orzeczenia, Komisji zapadają większością głosów po publicznych ustnych rozprawach

stron.

4)

Strony mogą bronić swych interesów bezpośrednio, przez swych delegatów (art. 2 i 3)

lub pełnomocników.

5)

Przewodniczący Komisji Rozjemczej ma na posiedzeniach Komisji prawa przewodniczącego

na posiedzeniach sądowych

6)

Narady członków Komisji są tajne.

7)

Protokuły, orzeczenia i postanowienia Komisji winny być wyłuszczone na piśmie i opatrzone

podpisami członków Komisji.

8)

Postępowanie jest bezpłatne.

9)

Pełnomocnictwa i dokumenty, składane Komisji Rozjemczej, są wolne od opłat stemplowych.

Ugody (art. 2) i orzeczenia Komisji Rozjemczej stanowią podstawę dla zawarcia indywidualnych

umów pracy w ten sposób, że pozostanie pracownika w majątku oznacza zawarcie indywidualnej

umowy pracy na warunkach ugody lub orzeczenia. Pracodawca nie ma prawa usuwać z majątku

pracownika, który zawarł ugodę albo poddał się orzeczeniu Komisji Rozjemczej.

Powstałe na podstawie ugody lub orzeczenia Komisji Rozjemczej umowy pracy (art. 14)

podlegają ogólnym przepisom prawa cywilnego i o umowie pracy w szczególności. Niewykonanie

obowiązków pociąga za sobą konsekwencje przewidziane w prawie cywilnem, w szczególności

zaś w razie uznania umowy przez sąd za rozwiązaną z winy pracowników, utratę praw,

wynikających z umowy np. utratę prawa do korzystania z mieszkania, pastwiska i innych

świadczeń, przewidzianych w umowie, (przyczem pracownikowi muszą być zwrócone jego

nakłady na uprawę oddanych mu w posiadanie gruntów); w razie rozwiązania umowy pracy

z winy pracodawcy, obowiązek zapłacenia pracownikowi należnego mu wynagrodzenia za

cały czas, brakujący do upływu terminu umowy, przyczem do wynagrodzenia jest wliczona

wartość świadczeń w naturze (mieszkanie, ordynarja, korzystanie z pastwiska, roli,

ogrodu i t. p.).

Przepisy wykonawcze w rozwinięciu ustawy niniejszej wydaje Minister Pracy i Opieki

Społecznej w porozumieniu z odnośnymi Ministrami.

Ustawa niniejsza obowiązuje od daty ogłoszenia w Dzienniku Praw.

Orzeczenia Komisji Rozjemczej obowiązują strony na okres czasu, przewidziany w postanowieniu

Komisji. Okres ten nie może być dłuższy niż jeden rok przy uwzględnieniu zwyczajowych

terminów umowy. Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki dla pracowników mniej

korzystne, niż ugoda (art. 2) lub orzeczenie Komisji Rozjemczej, są w odnośnych punktach

nieważne; nieważne części umowy ulegają z mocy ustawy zastąpieniu przez odnośne części

ugody lub orzeczenia.