Dekret o kształceniu nauczycieli szkół powszechnych w Państwie Polskim.

Art. 25. Świad ectwo z ukończe ni a se m in alj um uprawnia do obj ęcia

stanowiska tymczasowego nauczyciel a w szkołach i~ o wszechnych.

Art. 26. Po z ło-żeniu pierwsz ego egz aminu nauczycielskiego i po od byciu conajmniej dwuletni ej zadowalają cej praktyki w sz ko le powszechnej

publicznej lub prywat nej winien nauczyciel fymczasowy poddać się drugiemu egzaminowi nau czyc ie ls kie m u.

Przedmiotem drugiego egzaminu nauczycielskiego obok lekcji praktycznych jest organizacja szkolnictwa i ustawodawstwo szko lne, jeden dowoln ie obrany prze dmiot z zakresu pedagogiki_ i jeden przedmiot ogóln ie

kształcący

w obszernie jszy m zakresie, niż był udzielany w seminarjum , na

podstawie samodzielnej n a uki.

_

Tok drug'iego e gzaminu nauczycielskiego i skład Komisji egzaminacyjnych określi rozporządzenie Ministra Wyznań Religijn ych i Oświecen i a Pu blicznego.

_, Art. 27. Drugi egzamin nauczycielski, złożony z pomyślnym wynikiem, uprawnia do objęcia stanowiska stałego nauczyciela w publicznych

szkołach powszechnych.

I\rt. 28. Egzaminy dla eksternów ob ejmą zakres programu obowią­

w seminarjach publicznych.

Przepisy szczegółowe o egzam ;n3ch dla eksternów wyda Ministe r Wy·

znań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

zującego

Dziennik Praw. Poz. 185.

N~

14

f\rt. 29. Przepisy o egzaminach dla nauczycieli rysunków, robót ręcz­

nych, śpiewu i muzyki, ćwiczeń cielesnych i gier ruchowych wyda Minister

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

VI.

O s e m i n a r j a c h p r y wat n y c h.

I1rt. 30. Seminarja nauczycielskie, założone i utrzymywane przez

komunalne, osoby prywatne i stowarzyszenia są serninarjami prywatnemi.

Do otwarcia prywatnego seminarjum nauczycielskiego potrzeba pozwole nia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

związki

Prywatne seminarjum nauczycielskie może być otwarte jeżeli

co do urządzenia stosować się będzie do art. 2, 4, 5, 6, 7 niniejszej ustawy, a poziom jego co do zakresu nauki nie będzie niż­

szy, niż w seminarjach publicznych,

grono nauczycielskie posiada uzdolnienie do kształcenia nauczycieli szkół powszechnych, wymagane w seminarjach publicznych,

i najmniej połowa grona wraz ' z dyrektorem służy wyłącznie danemu zakładowi prywatnemu,

posiada pomoce naukowe, niezbędne do prawidłowego udzielania nauki,

porpieszczenie zakładu odpowiada wszelkim warunkom higjenicznym.

f\rt. 31.

a)

h)

c)

d)

f\rt. 32. Statut seminarjum prywatnego,

określający

wewnętrzny

ustrój zakładu, stosunek właściciela do dyrektora i grona nauczycielskiego

oraz program nauki ulega zatwierdzeniu Ministra Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicmego.

.

Statut winien być podany do zatwierdzenia najpóżniej na 3 miesiące

przed terminem otwarcia seminarjum.

Po zatwierdzeniu statutu osoba mająca otworzyć seminarjum oznacza

datę otwarcia zakładu

i zawiadamia Ministerstwo Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego najmniej na 4 tygodnie przed terminem, że

wszystkie wymagania niniejszej ustawy i zatwierdzonego statutu są

wykonane.

Jeżeli ze strony Ministra Wyznań Religijnych i O ś\'{ iecenia Publicznego do d ni a wyznaczonego na otwarcie seminarjum sprzeciw nie nastąpi,

bc;dzie to równoznaczne z udzieleniem pozwolenia.

Seminarjum nauczycielskie prywatne może obejmować wytylko dwa ostatnie kursy, jeżeli dopełniwszy warunków wyszczególnionych wart. 31 i 32 przyjmować będzie uczniów, którzy z dniem

1 sierpnia ukor'!czyli 17-ty, a n ie przekroczyli 24-go roku życia i zdali

w obecności delegata Ministra Wyznań Religijnych i O świecenia Publicznego egzamin wstępny ze wszystkiC'h przedniiotów w zakresie przepisanym

dla trzech pierwszych kursów w seminarjach publicznych oraz wykazali się

świadectwem egzaminu z robót ręcznych, ćwiczeń cielesnych, zabaw i gier

ruchowych w zakresie trzech pierwszych kursów, ziożonego w seminarjum

f\rt. 33.

jątkowo także

państwowem.

f\rt. 34. Seminarjum nauczycielskie prywatne, należycie urządzone

odpowiadające celowi, może uzyskać od Ministra Wyznań ' Religijnych

Oświecenia Publictnego prawo publiczności.

Prawo publiczności może być prywatnemu seminarjum odjęte skoro

zabraknie warunków, pod jakiemi go udzielono.

Ng 14

Dziennik Praw. Poz. 185.

I\rt. 35. Nadzór nad seminarjami nauczycielskie mi prywatnemi wraz

ze szkołami cwiczeń sprawuje Minister Wyznań Relig ijnych i Ośw i eceni a

Publicznego za pomocą wyznaczonych przez siebie organów.

Prawo nadzoru inspektorów -szkolnych okn;gowych nad seminarjami

prywatnemi i szkołami ćwiczeń, przewidziane w " Przepisach tymczasowych

o szkołach elementarnych" (Dz. Urzęd. Depart. W. R. i O. P. Ng 1 art. 95.5),

zostaje niniejszem uchylone.

Każda

zmiana w składzie grona nauczycielskiego, w programie nauk

zakładu ma być niezwłocznie podana ' do wiadomośc

Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

i w pomieszczeniu

I\rt. 36. Seminarjum prywatne. w którem przepisy nie będą przestrzegane lub w którem wyjdą na jaw braki moralne, może być przez Ministra

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zamknięte.

I\rt. 37. Dyrektorem i nauczycielem prywatnego seminarjum nauczycielskiego może być tylko osoba przynależności państwowej polskiej ,

nieskazitelna i posiadająca przepisane kwalifi kacje.

Kandydata na dyrektora seminarjum przedstawia właściciel ~ . kładu,

a zatwierdza Minister Wyznań Religijnych i Ośw iecenia Publicznego.

~

VII.

P r z e p i s '! p r z e c h o d n i e.

l\rt. 38. Seminarja prywatne, istniejące w chwili ogłoszenia niniejszej

"'ustawy, mogą być czynne tymczasowo na poprzednich zasadach, mają jednak najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od dn :a ogłoszenia tej ustawy,

złożyć s,tatut ~rganizacyj.n~, zastosow~ny

wYn:ag~ń , niniejszej ustawy,

do zatwierdzenia przez MlOlstra Wyznan RelIgijnych lOswlece nia Publicznego.

?'?

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publ icznego jest upodo wydania szczegółowych przepisów, określających czas i sposób ·

dostosowania się istniejących seminarjów .w całej roz ciągł ośc i do niniejszej

ustawy.

ważniony

Dan w Warszawie, dnia 7 lutego 1919 r.

Naczelnik Par'Istwa

}. Pitsud.<ki

Prezydent Ministrów

1. I. Paderews/d

Minister WyznafJ Religijnych

i Oświecenia Publi czne go

Im. Łukaslewicz

Dziennik Praw. Poz. 185.

I\rt. 22.

Pu blicznego.

Ń2 14

Wykonanie dekretu niniejszego. polecam Ministrowi Zdrowia

Dan w Warszawie, dnia 7 lutego 1919 roku.

Naczelnik Państwa

j. Piłsudski

Pr-ezydent Ministrów

I. j. Paderewski

Minister Zdrowia Publicznego

jan isze wski

185.

DEKRET

o kształceniu nauczycieli szkół powszechnych w Państwie Polskiem.

I.

O u r z ą d z e n i u s e m i n a r j ó w n a u c z y c i e I s k i c h.

I\rt. 1. Kształcenie i wychowanie kandydatów na nauczycieli i nau·

czyc ie lki sz k ół powszechnych odbywa się w seminarjach n auczycielskich.

Se m ina rja utrzymywane przez państwo są publiczne; wszystkie inne

s ą prywatne .

S e m inarja p u bl iczn e są oddzielne dla chłopców i oddzielne dla

dz i ewczą t .

I\rt. 2. Prz y sem ina rjum nauczycieIsk iem istnieje jedna lub 'dwie

wzorowe sz koly powszechne jako szkoły ćwiczeń.

I\rt. 3. Przy seminarjach nauczycielskich lub osobno mogą być organizowane kursy zawodowe dla kształcenia n au cz ycieli w specjalnym kierunku, uwzględniającym potrzeby szkół powszechnych.

Z seminarjum nauczyciełskiem żeńskiem łączy się z reguły dwuletni

kurs ochronia rski i wzorowa ochronka.

Do sem inarjum nauczycielskiego należy ogród odpowiednio

dla ce lów nauki przyrody i ćw:czeń z zakresu ogrodnictwa

i pszczelnictwa .

I\rt. 4.

urządzony

I\rt. 5. Seminarjum nauczycielskie posiada boisko do zabaw

ruchowych dla uczniów seminarjum i szkoły ćwiczeń.

gier

I\rt. 6. Czas nauki w seminarjum trwa conajmniej pięć lat. . W seminarjach pięcioletnich pierwsze trzy roczne kursy posiadają charakter ogólnie kształcący, dwa ostatnie charakter przeważnie zawodowy.

1\rt. 7. Liczba uczniów na jednym kursie nie przekracza czterdziestu.

Kursy równorzędne nie będą urządzane.

1\rt. 8. Seminarjum wraz ze szkołą

narjum kursami specjalnemi tworzy jeden

ćwiczeń i po/ączonemi z semizakład pod administracyjnem

N:! 14

Dziennik Praw.

kierownictwem dyrektora.

i do Rady Pedagogicznej.

Poz. 185.

281

Kierownictwo pedagogiczne należy do dyre.ktora

II. O n a u c e i n a d z o r z e n a d s e m i n a r j a m i n i'l u c Z y c i e I s k i e m i'

W zakres nauczania w seminarjach nauczycielskich wchodzą

przedmioty obowiązkowe: religja, język polski i literatura, język

obcy, historja, nauka o Polsce współczesnej wraz z nauką obywatelstwa,

geografja z geologją i bs nografją, m3tematyka z 'kreśl eniem, fizyka, •

chemja z mineralogją, bio:ogja (bCltanika, zoologja oraz anatomja i fizjologja z wiadomościami z ,antropologii), higjena ogólna i szkolna, ogrod, ni::two i Fszczelnictwo, rysunki, muzyka, śpiew, ćwiczenia cielesne z grami

i zabawami ruchowemi, roboty ręczne, kaligrafja, psychologja i logika,

pedagogika (pedagogika i dydaktyka, historja pedagogiki, organizacja szkolnictwa i ustawodawstwo szkolne, metodyka specjalna, hospitacje i ćwIczenia praktyczne).

'

,

Nauka robót ręcznych obejmuje w seminarjum męskiem: modelowanie, kartoniarstwo, slojd drzewny; w seminarjum żeńskiem: modelowanie,

kartoniarstwo, szycie białe, krawieczyznę i gotowanie.

f\rt. 9.

następujące

f\rt. 10. Przedmioty nadobowiązkowe, uwzględniające przedewszys,tkiem zamiłowanie uczniów do poszczególnych nauk, udzielanych w seminarjum, mogą' być wprowadzane za zezwoleniem Ministra WyznaJl

Religijnych i Oświecenia Publicznego.

'

I\rt. 11. Szczegółowy statut seminarjów nauczycielskich, zawierający

program nauk, rozkład przedmiotów na kursy roczne i kursy ochroniarskie

wraz z liczbą godzin nauki oraz inne przepisy, będą wydane osobne m

zarządzeniem Ministra Wyzmń Religijnych i Oświecenia Publicznego.

W szkołach ćwiczeń jest stosowany program publicznych szkół powszechnych. Zmiany mogą być wprowadzane za zezwoleniem Ministra

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

'

f\rt, 12. O dopuszczaniu podręczników do nauki w seminarjach orzeka

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Wyboru podręczników z liczby zatwierdzonych do użytku w seminarjach

dokonywa Rada Pedagogiczna seminarjum.

f\rt. 13. Nauka w seminarjum, na kursach ochroniarskich, na specjalnych kursach i w szkole ćwiczeń jest bezpłatna. ,

f\rt. 14. Nadzór nad seminarjami i nad szkołami ćwiczeń sprawuje

Minister Wyznań Religijnych i Oświe c enia Publicznego za pomocą wyznaczonych przez siebie organów.

Prawo nadzoru inspektorów szkolnych okręgowych nad seminarjum

i nad szkołą ćwiczeń, przewidziane w "Przepisach tymczasowych o szkołach

elementarnych" (Dziennik Urzędowy Departamentu Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego N2 1, art. 95.3) zostaje niniejszem uchylone.

III.

O

p e r s o n e I u s e m i n a r j u m, R a d z i e P e d a g o g i c z n ej

R a d z i e O p i e k u ń c z e j.

I\rt. 15. W skled personelu seminarjum wchodzą : dyrektor ,(ka),

nauczyciele (Iki) seminarjalni (e), do których zalicza się ks. prefekt i lekarz .(ka) sz~olny (a),' nauczyciele (lki}' ,s zkc:ły ćwiczeń i nauczyciele (Iki)

kursow speCJalnych , połączonych z semmafJum, ogrodnik (czka) zarazem

Dziennik Praw.

Poz. 185.

NI? 14

(rka), zawodowi nauczyciele (Iki) robót ręcznych oraz sekretarz (rka) zakładu.

.

W seminarjum nauczycieIskiem żeńskiem, o ile dyrektorem jego

będzie mężczyzna, prócz nauczycielek szkoły ćwiczeń będzie w gronie

nauczycieli seminarjalnych zamianowana przynajmniej jedna kobieta, dodana dyrektorowi do pomocy dla spraw' wychowawCzych.

Kierownictwo szkoły ćwiczeń i kursów specjalnych może być powierzone oddzielnej osobie z zachowaniem w mocy postanowień art. 8.

PSZCZ( 1Hz

f\rt. 16. -Oyrektora (rkę) seminarjum mianuje Zw ierzchnia Wł a dza

na · wniosek Ministra Wyznań Relig ij ny ch i O ś w ie ceni a Publicznego.

Nauczycieli i resztę personelu mianuje Minister Wyznań Religijnych

i oświecenia Publicznego po wysłuchaniu opinji dyrektora seminarjum.

Kwalifi kacje oraz stosunki służbowe personelu se min a rjum określi osobne

rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Państwo wa

f\rt. 17. Nauczyciele seminarjum, szkoły ćwiczeń i kursów stale z niem

!łączonych pod przewodnictwem dyrektora stanowią Radę P e d a gogiczną.

Szczegółowy zakres działania Rady Pedagogicznej i dyrektora określi

rozporz ądzenie Ministra Wyznań Religijnych i O ś w i ecenia Publicznego .

f\rt. 18. Przy seminarjum ustanawia się Rade opiekuńczą, złożoną

z pięciu członków, a mianowicie z 3 powołanych na okres 3-letni przez

Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Pub licznego na wn iosek Rady

szkolnej okręgowej (w tej liczbie przynajmniej 1 członka rady), z dyrektora

zakładu i nauczyciela, wybranego przez Radę pedagogiczną na trzy.: lata.

Zadaniem Rady op i ekuńczej będzie opieka nad bytem materjalnym

j zachowaniem pozaszkolnem uczniów seminarjum oraz wypowiadanie opinji

w tych sprawach, które Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

poleci jej rozważyć. Szczegółowy zakres działania rady opiekuńczej ok reśli

zarządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

IV.

O uczniach seminarjów.

f\rt. 19. Do J: rzyjęcia ucznia (nicy) na pierwszy rok seminarjum wymaga się prócz zdolności fizycznej do zawodu nauczycielskiego, stwierdzonej przez lekarza szkolnego zakładu, dobrych obyczajów i odpowiedniego

przygotowania - w regule ukończonego w danym roku kalendarzowym

14-go roku anieprzekroczonego 20-go roku życia.

O przyjęciu kandydatów w wieku powyżej lat 20 rozstrzyga Minister

Wyznań Religijnych i O ś wiecenia Publicznego.

f\rt. 20. Uczeń wstępujący do seminarjum winien posiadać kwalifikacje, odpowiadające wykształceniu w szkole powszechnej najwyżej zorga.

nizowanej.

Sposób stwierdzania kwalifikacji określi Minister Wyznań Religijnych

I Oświecenia Publicznego.

f\rt. 21. Niezamożni uczniowie · seminarjum mogą być umieszczani

w internacie bezpłatnie lub za zmniejszoną opłatą, mogą też otrzymywać

stypendja . .

Uczniowie, korzystający z zasiłków publicznych, są obowiązani po

ukończeniu seminarjum do tylu lat służby w publicznym zawodzie nauczycielskim, w ciągu ilu lat korzystali z zasiłków publicznych.

Uczniowie, którzy przed ukończeniem naukJ o p uszczą zakład dobrowolnie, winni zwrócić pobrane zasiłki. W wyjątkowychlwypadkach Min ister

Ng 14

Dziennik Praw. Poz. 105.

Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

zwrócenia sum pobranych.

może zwolnić

od obow iązku

I\rt. 22. Regulamin i przepisy karności dla uczniów seminarjum ukła ­

da Rada Pedagogiczn a, zatwierdza Minister Wyznań Reli gijnych i Oświece­

nia Publicznego. Wykluczanie ucznia z seminarium uchwala Rada pedagogiczna, DyreKtor przedstawia uchwał~ Ministrowi Wyzn ań Religijnych i Oświe­

cenia Publicznego do zatwierdzenia. Minister może odebrać wykluczonemu

prawo ws tęp u do wszystkich seminarjów nauczyciel ski ch i do wszystkich

innych szkół publicznych w Państwie.

V.

O

egzami na ch

n a u c z y c i e I s k i c h.

I\rt. 23. Po ukoń cze niu nauki w seminarjum sk łada kandydat (tka)

pierwszy egzamin n auczycielski zreligji, z języka polskiego z literaturą, nis torji, nauki o Pols-: e współczesnej, geografji z geologją i kosmografją, ma tem atyki, fizyki, chemji z minera!ogją, biologii ( botanik i, zoo lo.gji, anatomji

i fizjclogji). higjeny ogó lnej i szkolnej, ogrodnictwa z pszczeln ic twem, psy ch o logji i log iki, p edag og iki (pedagogiki i dydaktyki , h ist orji pedagogik i,

m etodyki specjalnej)- w zakresie programu obow i ązując ego w seminarjum

i otrzymuje świadectwo z ukończenia semin a rjum. Oc e ny na świadectwie

nauczycieIskiem z tych przedmiotów, z których niema egzaminu. ustalane

są na podstawie wartości pracy ucznia (nicy) w ostatni m roku nauczania

danego przedmiotu.

I\rt. 24. Do pierwszego egzami nu nauczyc ielskiego mogą być dopuszczani tyl ko tacy kandydaci, którzy ukończ y li z dnie m l sie rpnia najmniej

19-ty rok żyria i uczęszcz a li do seminarjum p ub licznego lub prywatnego

z prawem publiczności przynajmniej na IV-ty i V-ty kurs.

Tok pierwszego egzam inu n a uczycielskiego zasady zwa lnian ia od egza minu i skł a d komisji egza minacyjnych określi roz porząd z en i e Ministra Wyzn a ń Reli gijnych i O św i e cenia Publicznego.