Dekret o obowiązku szkolnym.

Art. 14. Dekret niniejszy nie uch yla ża dn ych przepisów, dotyczących

handlu, przemysłu lub podatków zaró wno państwowych jak komunalnych.

Art. 15. Wykonanie dekretu niniejszego poleca

się Ministro wi

Spraw

Wewnętrznych.

Dan w Warszawie, dnia 7 lutego 1919 r.

Naczelnik Państwa

I. Piłs udski

Prezydent Min istrów

l .. ]. p{lde re:lJs/~i

f'.1inister Spraw Wewnętrzn ych

S. 11I ojciechoills/<i

r

147.

DEKRET

o obowiązku szkolnym.

r.

O obowiązku

szkolny m

w

ogólności.

f\,rt. 1. Wykształcenie w zakresie szkoły powszechnej jest obow iązko­

we dla wszystkich dzi e ci w wieku szko lnym.

Art. 2. Szkoły powszechne będą tworzone w takiej liczbie, aby wszystkie dzieci w wieku szkolnym mogły korzystać z nauki.

Art. 3. W każdej miejscowości, w której liczba dzieci w wieku od la t

7 do 14 włącznie wynosi w ciągu po sobie następujących 3 lat co na jmniej

40, gmina jest obowiązana założyć szkołę

powszechną.

,

Art. 4. Jeżeli w danej miejscowości niema 40 dzieci w wieku od lat 7

do 14, w takim razie łączy się ona w celu założenia osobnej szkoły z sąsi e­

dnią miejscowością, względnie z sąsiedniemi miej sco woś<;iami tej samej gm in,!

tak, aby liczba dzieci w połączonych miejscow,ościach wynosiła co najmni ej

40. Utworzony w ten sposób rewir szkolny nie może mieć więcej jak 3 kiIOl'Retry w promieniu. Rewiry szkolne tworzone będą przez Radę Szkolną

Okręgową na wniosek Inspektora po wysłuchaniu opinji Dozoru Szkolnego.

I\rt. 5. Wniosek o przymusowe założenie szk ~ły stawia Dozór Szkoł­

ny lob Inspektor szkolny okręgowy. Jeżeli wniosek Dozoru względnie {nsdektor. z9stanie zatwierdzony przez Radę Szkolną Okręgową, nie ist~leje

,rzedw niemu żaden środek prawny.

Dziennik Praw. Poz. 147.

' I\rt. 6. W razie niezatwierdzenia wniosku Dozoru Szkolnego względnie '

Inspektora szkolnego ok ręg owego o przymusowe założenie szkoły służy

Dozorowi względnie Inspektorowi odwoł anie się do Ministra W. R.

i O. P.

Rrt. 7. Wykonanie zatwierdzonych wniosków W sprawie przymusowego zakładania szkół powszechnych należy do Dozorów Szkolnych. Gmina dostarcza Dozorowi Szkolnemu środków pieniężnych na potrzeby rzeczowe szkoły.

II.

O wieku

s z k o l n y m.

ł\rt. 8. Szko ł a powszechna obejmuje siedem lat nauczania. Do czasu

jednak zorganizow ania we wszystkich miejscowościach pełnych, siedmioletnich szkół powszechnych przejściowo utrzymane są i tworzone będą

szkoły powszechne z czteroletnią nauką todzienną i z obowiązkową nauką

uzupełniającą trzyletną lub szkoły powszechne z nauką codzienną pięcio­

letnią i z , obowiązkową nau ką uzupełniającą dwuletnią.

I\rt. 9. Jeśli w danej szkole powszechnej nauka codzienna trwa krócej,

lat 7, a dziecko w tym krótszym czasie nie uzyska pomyślnego świa­

dectwa z ukońc zeni a szkoły, obowiązek uczęszczania do szkoły na naukę

codzienną przedłuża się aż do pomyślnego ukończenia szkoły, lecz nie m('\że trwać dłużej, niż do końca tego roku szkolnego, w którym dziecko ukoliczy 14 rok życia.

niż

Art. 10. Wiek szkolny dziecka rozpoczyna się 1 września tego ro~ u

kalendarzowego, w którym dziecko kończy 7 lat życia.

Art. 11. Nte wolno przyjmować . do szkoły dzieci, które nie osiągnęły

wiek.. .szkolnego. '

III.

O

m e t ry c e

s z k o I n ej.

Art. 12. Dla kontroli, które dzieci znajdują się W wieku szkolnyrr

prowadzi się odpowiednie spisy dzieci, czyli t. zw. metryki szkolne, na za ,

sadzie zatwierdzonej przez Ministra W. R. i O. P. instrukcji.

Art. 13.

Prowadzenie metryki szkolnej należy do Opieki Szkolnej.

Art. 14. Miejscowości, w których jest więcej Opiek Szkolnych, dzieli '

Dozór Szkolny w ten sposób na <;zęści terytorjalne, aby przy sporządzaniu

metryki szkolnej żadna Opieka nie miała wątpliwości, które dzieci winna

umieścić w swojej metryce szkolnej.

'

Art. 15. Metryka szkolna winna zawierać spis wszystkich dzieci w wieku szkolnym, 'zam ieszkałych w tym obszarze, nad którym rozciąga się działalność Opieki Szkolnej.

'

,

Art. 16. Opieki Szkolne zwracają się w maju każdego roku do wójta

lub do magistratu względnie do organów, sprawujących obowiązki policji

mie4scowej, o dostarczenie wykazu dzieci W wieku szkolnym.

I\rt. 17. Na podstawie danych, uzyskanyćh w sposób, przewidziany

w ,ort. poprzednim, sporządza Opieka metrykę szkolną i przesyła ją w odpiiłe kierownictwu szkoły najpóźniej dnia 1 sierpnia każdego roku.

\

N2 14

Dziennik Praw. Poz. 147.

IV.

O

za p isa c h

f\rt. 18. Zapisy ,dzieci do

d z ie c i

szkoły

do

s z koł y.

,

winny być ukończone z końcem

sierpnia.

f\r,t . 19. Niezwłocznie po ukończeniu zapisów opiekun główny wraz

z kierownikiem szkoły bada na podstawie metryki szkolnej, czy wszystkie

dzieci, obowiązane do nauki, zostały do szkoły zapisane.

f\rt. 20. Gdyby się okazało, że nie' wszystkie dzieci, obow iązane do

nauki, zostały zapisane, Opieka Szkolna zapisuje z urzędu stosowną liczbę

dalszych dzieci i zawiadamia o tem ich rodziców względnie opiekunów.

f\rt. 21. Instrukcja Ministra W. R. i O. P. określi liczbę dzieci, którą

ze względu na pojemność izby szkolnej moina przyjąć do szkoły.

f\rt. 22. Dzieci, zapisane do szkoły dobrowolnie lub z urzędu, są obo~

wiązane

końca

do regularnego

czerwca. -

V.

uczęszczania

O Pr ze r wa c h

w

do

szkoły

n a uce

od początku września do

s z k o l n ej.

f\rt. 23. Oprócz ferji, określanych przez Min istra W. R. i O. P., Opieka

szkol!1a jest uprawniona do ustanawiania każdego roku przerw w nauce

szkolnej dla ważnych robót polnych: raz w jesieni, drugi raz na wiosnę.

Każda z tych przerw, podzielona ewentualnie na części z powodu niepogody lub innych uzasadnionych przyczyn, może trwać razen;! najwyżej,

- 14 dni.

f\rt. 24. W miesiącach, w których jest pożądana porqoc dzieci szkolnych przy robotach w polu, jest Opieka uprawniona w ten sposób wyznaczyć porę dnia, w której naul,.a szkolna ma s i ę odbywać, aby dzieciom tę

pracę w polu ułatwić. Nie może jednak -Opieka szkolna skracać przez to

ilości godzin codziennej nauki,

VI.

O w y k a z a c h d z i e c i, o p u s z c z a ją c y c h

n a u kęs z k o I n ą.

Art. 25. Z końcem każdego miesiąca winien kierownik

szkoły przeDozorowi Szkolnemu, a w miastach, tworzących samodzielne okręgi

szkolne, odnośnym OpieKom Szkolnym wykaz tych dzieci, które -bez usprawiedliwionej przyczyny opuściły naukę szkolną, z podaniem przy każdem

dziecku liczby opuszczonych dn i szkolnych.

dłożyć

Art. 25. Gdy dziecko opuszcza naukę po raz pierwszy, w takim razie

kierownik, jeśli uzna to za stosowne, może nie pomieszczając nazwiska jego

w wykazie, wzmiankowanym wart. poprzednim, podać je do wiadomości

Opie~e szkolnej z prośbą o wywarcie wpływu na rodziców, względn i e op~­

kunów, by posyłali dziecko do szkoły regularnie oraz o ostrzeżenie ich, :ie

zostaną podjęte środki przymusowe, jeżeli nieobecność dzieci w szkole powtórzy się.

f\'rt. 27. Uzasadnione mi powodami nieobecności dziecka na nauce

szkolnej są: choroba dziecka, śmierć członka rodz iny, choroba zakaźna

w domu, nadzwyczajna przeszkoda w komunikacji i inne powody, które

przez nauczyciela za ważne zostaną uznane.

,Dziennik Praw. Poz. ' 147.

- --- ------ -- - -- -

VI!.

O w y p e ł n i e n i u o b o w i ą z k u s z k o I n e g 0,-

f\rt. 23. Prze pisom o obowiązku szkolnym można uczynić zadość

w publicznych szkołach powszechnych,

"

,

w innych szkołach wszelkiego typu, o ile zakres wi?ldomo ś Ci,

w nich udzielanych, nie ' jest niższy, niż w publicznych szkołach

powsze ch nych,

c) w domu.

a)

b)

Jtrt. 29. W wypadkach pobierania nauki w prywatnych szkołach be2

-prawa publiczności lub w domu Inspektor Szkolny może zarząclać egzamin,

celem przekonania się, czy dzieci osiągają wykształcenie, przepisane dl a

publicznej szkoły powszechnej w danej miejscowości. Jeżeli wynik zarzą­

dzonego egzaminu jest ujemny, Inspektor może z urzędu zapisać dżieckc

.do publicznej szkoły powszechnej w danej miejscowości.

I\rt. 30.

Uznanie prywatnej szkoły zawodowej za zakład; czyniący za-

dość: obowiązkowi szkolnemu, następować będzie z decyzji Rady Szkolnej

Okręgowej na prośbę zarządu zainteresowanej szkoły, po wysłuchaniu opinji

InspeKtora szkolnego okręgowego. Decyzja Rady może ulec zaskarżeniu

do Ministra W. R. i O. P. przez Inspektora lub przez zarząd szkoły , w terminie miesięcznym.

'

I\rt. 31.

;

•

Rodzice lub opiekunowie.

chcący

kształcić,

dzieci,

będące

w wieku szkolnym, nie w publicznej szkole powszechnej, lecz w innym zakładzie naukowym lub w domu, są obowiązani

wiadomić o tem właściwą Opiekę :'zkolną.

VIII.

przed końcem sierpnia za-

O zwo In i e n i u o d o bo w ią zk u szko In e g o Iub

j eg

o d r o c z e n i \.I.

o

f\rt. 32. ' Od obowiązku szkolnego mogą być uwolnione dzieci chore

fizycznie (sz'czególnie na, gruźlicę otwartą) lub umysłowo oraz dzieci ~iedo ­

rozwin ięte, o ile ułomności ich, stwierdzone przez lekarza sźkolnego wZ!!Jlęd­

nie powiatowego, wyłączają je od pobierania nauki w szkole powszechnej.

Jeśli w danej miejscowości istn ieje zakład dla kształcenia chorych, kalek,

ciem nych, głuchoniemych i nfedorozwiniętych, obowiązek szkolny rozciąga

się i na tę kategorję dzieci.

I\rt. 33. Dzieci, których mieszkanie jest więcej niż o 3 km. odległe

od szkoły, jako też dzieci, których mieszkanie oddzielone jest od szkoły

przeszkodą naturalną, są wolne od obowiązku ' szkolnego.

.

,

I\rt. 34. Dzieci słabowite i wątłe na mocy orzeczenia lekarza szkol.'

nego względnie powiatowego mogą uzyskać odroczenie obowiązku szkolnego na rok i dłużej.

I\rt. 35.

O zwolnieniu od obowiązku szkolnego, względnie odroczenitJ

tegoź obowiąźku, w myśl art. 32, 33 i 34 orzekają Dozory Szkolne, a wmiastach, tworzących samodzielne okręgi szkolne, Rady Szkolne Okręg9we

miejskie.

IX.

O k o n ,tr o l i n a d s p e ł n i a n I e m o b o w i ą z k u s z koł n e go.

I\rt. 36. W każdej szkole prowadzony będzie rejestr, przeznaczony do

codziennego zapisywania przez nauczyciela dzieci nieobecnych.

Dziennik Praw. Poz. 147.

Ni 14

I\rt. 37. Opiekun główny jest obowiązany zwiedzać szkolę , celem

sprawdzania, czy dzieci czynią zadość obowiązkowi szkolnemu.

I\rt. 38. Opiekun główny jest uprawniony do sprawdzania w domu

dziecka przyczyny nieobecności . w szkole oraz do wzywania i upoininania

rodziców, niedbających o regularne uczęszczanie swych dzieci do szkoty,

aby przestrzegali obowiązku szkolnego i do wyjaśnienia rodzicom skutków

zaniedbywania obowiązku szkolnego.

I\rt. 39. Uprawnienia i obowiązki opiekuna głównego, wymienione

wart. 37 i 38, przysłu gują również członkom Dozoru Szkolnego, a w miastach, tworzących samodziel ne okręgi szkolne, członkom Rady Szkolne}

Okręgowej miejskiej przez tenże Dozór względnie Radę Szko lną Okręgo­

wą do kontroli nad spełnianiem obowiązku szkolnego delegowan ym.

X.

O kar a c h z a n i e d o p e ł n i e n i e o b o w i ą z k u s z k o l n e g o.

I\rt. 40. Odpowied zialność za dopeł nienie obowiązku szkolnego ponosi ojciec dziecka, a j eżeli ojci ec n ie żyje lub wła dzy rodzic ielskiej ni e

sprawuje, to matka. Jeżeli oboje rod zice n ie żyją lub władzy rodzicielskie}

nie sprawują, odpowiedzialny jest opiekun.

I\rt. 41. Kto ukrywa dziecko przed zapisaniem do szkoły lub usiłu j e

przez wybiegi uwolnić je od uczęszc zania do szkoły, ulega karze aresztu d o

5. dni lub grzywnie do 100 marek polskich (150 koron) z zam i an ą w razie

nieściągalności na karę aresztu do 5 dni.

I

l\rt. 42. Kto bez uzasadnionych powodów nie posyła dziecka do szkoły, ulega każdorazowo karze aresztu do 2 dni lub grzywnie do 40 marek

polskich (60 koron) z zamianą w razie nieściągalności na karę aresztu do

2 dni.

f\rt. 43. Kary, przewidziane wart. 41 i 42, wymierza Dozór Szkolny

po wysł uchaniu osób zainteresowanych. o ile te przybędą. Nieu sprawiedliwione nieprzybycie stron nie przeszkadza w wydaniu orzeczenia karnego.

Rrt. 44. Wykonanie orzeczeń karnych

do magistratów lub do policji miejscowej.

należy

do wójtów

względ nie

1 rt 45_ Nałożone grzywny należy wpłacać odnośnej Opiece Szkolnej,

która wydaje pokwitowania i prowadzi wykaz pobranych grzywien., Zebrane tym sposobem pieniądze mają być użyte na rzecz niezamożnych dzieci,

danej szkoły stosownie do uznania Opieki Szkolnej.

.

I\rt. 46. Skazany orzeczeniem kamem, o którem mowa wart. 41, 42 i 43, może założyć skargę do Rady Szkolnej Okręgowej w terminie dwutygodniowym, licząc od dnia ogłoszenia orzeczenia lub zawiadomienia o orzeczeniu zaocznem.

I\rt. 47. Założenie skargi na orzeczenie, mocą którego zostały wy

mierzone grzywny, nie wstrzymuje wykonania -tegoż orzeczenia. Natomiast

wykonanie orzeczenia, skazującego na areszt, zostaje wstrzymane do czasu

rozstrzygnięcia 'założonej skargi. . W razie uchylenia orzeczenia, skazujące­

go na gTZywn~, uiszclona kwota karna ulega . zwrotowi.

Dziennik Praw. Poz. 147

N9 14

Xl.

1\rt. 48.

część Państwa

148.

197

Z akr e s d z i a ł a n i a d e k r e t u.

Moc obowiązująca dekretu niniejszego rozciąga sit: na tę

Polskiego, która stanowiła dawniej terytorjum zaboru rosyj-

skiego.

Dan w Warszawie, dnia 7 lutego 1919 r.

Naczelnik Państwa

]. Piłs udski

Prezydent Ministrów

I. ]. Paderewski

Minister Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego

fan Łukasiewicz

148.

STf\TUT

Szkoły Głównej

Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

I. Zas ,adyogólne.

ł\rt. 1.

Szkoła

Główna

Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie jest

Instytucją

naukową, mającą za zadanie prowadzenie badań naukowych

we wszelkich gałęziach wiedzy. związanych Z gospodarstwem wiejskiem,

przygotowywanie przyszłych badaczy naukowych w tych gałęziach wiedzy oraz

dawanie młodzieży niezależnego wykształcenia naukowegó, niezbędnego

do umiejętnej, samodzielnej i pożytecznej działalności zawodowej na tych

wszelkich polach, które są związane z gospodarstwem wiejskiem.

1\rt. 2. Szkoła jest zakładem pąństwowym,~ podlegającym władzy

zwierzchniej Ministra Wyznań.':'. Religijnych i Oświecenia Publicznego.

1\rt. 3. Szkoła jest osobą prawną, może nabywać majątki sposobami,

przez prawo przewidzianemi, zarządzać mieniem swojem oraz bronić praw

swoich w sądzie. W szczególności ma prawo przyjmowania za zgodą Ministra W. R. i O. P. darowizn i zapisów, przeznaczonych bądź na cele naukowe i pedagogiczne, bądź też na dobroczynne, związane z zadaniami Szkoły.

1\rt. 4. Szkoła posiada własną pieczęć z herbem Państwa Polskiego

oraz napisem: "Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie-o

I\rt. 5. Jt:zykiem urzędowym i wykładowym Szkoły jest język polski.

II.

S kła d S z koł y.

Art. 6. W skład Szkoły wchodzą wszyscy wykładający wraz z siłam i

naukowemi pomocnicze mi, wszyscy studenci imatrykulowani oraz urzędnicy

I słu:ib~ Szkoły.

Dziennik Praw. Poz. 146

I\rt.12. Wszelkiego rodzaju zakłady drukarskie oraz składy druków,

które przed ogloszeniem dekretu niniejszego prawnie istniały, uważane b ~­

dą za legalnie istniejące, jeżeli ich właściciele ' lub osoby upe ł nomocnione

w terminie dwutygodniowym od daty uzyskania mocy obowiązując ej prawa

niniejszego spełnią warunki, określone wart. 1 i 3 dekretu nini ejszego.

f\rt. 13. Prawo niniejsze nie stosuje się do zakładów drukarski ch

i składów druków, należących do Państwa Pojskiego.

.