NL
Richtlijn voor strafvordering Opiumwet, lijst I en lijst IA
Statutory Text (1 Articles)
Deze richtlijn heeft betrekking op enkele verboden handelingen met betrekking tot middelen op lijst I en substanties behorende tot de stofgroepen van lijst IA.
1 tablet cq 1 pil cq 1 ampule cq 1 gemiddelde consumptie-eenheid wordt gelijkgesteld met 0,5 gram. Voor GHB geldt 5 ml als gemiddelde consumptie-eenheid. Uitzondering geldt voor substanties die zijn afgeleid van de op lijst IA vermelde stofgroep 4-aminopiperidine, oftewel de fentanyl-achtigen. Voor fentanyl-achtigen is het uitgangspunt voor een consumptie-eenheid 2 milligram. Zie hiervoor tabel 6.
Er zijn vijf basisdelicten met uitgangspunten geformuleerd. Daarnaast is een tabel (tabel 6) toegevoegd voor substanties die behoren tot de stofgroepen genoemd op lijst IA, die sinds 1 juli 2025 aan de Opiumwet is toegevoegd. Bij enkele delicten geldt een verzwaarde recidiveregeling. Inbeslaggenomen drugs worden onttrokken aan het verkeer.
Bij het komen tot een OM-afdoening of formuleren van een eis ter terechtzitting, dient voor ogen te worden gehouden dat aan een overtreding van de Opiumwet afgezien van de gezondheidsschade in nagenoeg alle gevallen een financieel motief ten grondslag ligt. De enige algemene uitzondering daarop betreft het aanwezig hebben van een geringe hoeveelheid harddrugs voor eigen gebruik. In zaken die zich daarvoor lenen en waarin dat passend wordt geacht, dient gezien het winstbejag expliciet te worden overwogen om de hieronder genoemde strafmodaliteiten taakstraf (TS) en gevangenisstraf (GS) (al dan niet gedeeltelijk) om te zetten in de strafmodaliteit geldboete. Deze overweging geldt zowel voor de OM-afdoening als voor de eis ter terechtzitting, in het bijzonder – maar niet uitsluitend – in zaken waarin in de voorfase reeds conservatoir geldboete- of ontnemingsbeslag is gelegd.
Als uitgangspunt voor de omzetting TS/GS naar GB geldt dat twee (2) uren taakstraf worden gewaardeerd op € 50 geldboete en dat een (1) dag gevangenisstraf wordt gewaardeerd op € 50 geldboete. Voorts dient, gelet op het financiële motief bij deze strafbare feiten, bij de OM-afdoening dan wel ter terechtzitting gedacht te worden aan (het vorderen van) de verbeurdverklaring van daarvoor vatbare voorwerpen die werden gebruikt bij het plegen van het feit (denk onder meer aan: dealtelefoons, voertuigen van waaruit wordt gehandeld of waarin drugs zijn vervoerd).
Naast de in de tabellen genoemde strafuitgangspunten wordt gewezen op de maatregel kostenverhaal. Indien de kosten van vernietiging bekend zijn dient in beginsel een vordering van de maatregel kostenverhaal (art. 13d OW) te worden gevorderd.
Plegen of medeplegen van aanwezig hebben t/m 5 gram/10 pillen/eenheden van middelen van lijst I.
Gewicht/aantal
First offender
1x recidive1
meermalen recidive1
0,5 gram / 1 pil / 1 eenheid GHB (5 ml)
Geringe hoeveelheid voor eigen gebruik
Afstand + onttrekking aan het verkeer
Afstand + onttrekking aan het verkeer
Afstand + onttrekking aan het verkeer
> 0,5 t/m 1 gram / 2 p/e
GB € 375
5j
2j
GB € 550
Idem of TS 44 uur
Eis TS 60 uur of
GS 1 mnd ov
> 1 t/m 1,5 gram / 3 p/e
GB € 425
5j
2j
GB € 600
Idem of TS 48 uur
Eis TS 60 uur of
GS 1 mnd ov
> 1,5 t/m 2 gram / 4 p/e
GB € 450
5j
2j
GB € 650
Idem of TS 50 uur
Eis TS 70 uur of
GS 5 wkn ov
> 2 t/m 2,5 gram / 5 p/e
GB € 500
5j
2j
GB € 750
Idem of TS 60 uur
Eis TS 80 uur of
GS 5 wkn ov
> 2,5 t/m 3 gram / 6 p/e
GB € 550
5j
2j
GB € 800
Idem of TS 60 uur
Eis TS 80 uur of
GS 5 wkn ov
> 3 t/m 3,5 gram / 7 p/e
GB € 600
5j
2j
GB € 900
Idem of TS 70 uur
Eis TS 80 uur of
GS 5 wkn ov
> 3,5 t/m 4 gram / 8 p/e
GB € 650
5j
2j
GB € 950
Idem of TS 70 uur
Eis TS 90 uur of
GS 6 wkn ov
> 4 t/m 4,5 gram / 9 p/e
GB € 700
5j
2j
GB € 1.000
Idem of TS 80 uur
Eis TS 90 uur of
GS 6 wkn ov
> 4,5 t/m 5 gram / 10 p/e
GB € 750
5j
2j
GB € 1.100
Idem of TS 80 uur
Eis TS 90 uur of
GS 6 wkn ov
Aanwezig hebben tot 5 gram met dealerindicatie
TS 80 uur
5j
2j
TS 120 uur
Idem of GS 2 mnd
GS 4 mnd ov
Bijzonderheden
Voor aanwezig hebben van meer dan 5 gram zie delict handel
1 Let op het taakstrafverbod van art. 22b Wetboek van strafrecht (Sr)
p/e = pillen/eenheden
Plegen of medeplegen van handel/vervoer etc. van middelen van lijst I voor hoeveelheden tot 100 kg. De tabel is tevens van toepassing op aanwezig hebben vanaf 5 gram (ivm dealerindicatie) en wanneer zowel aanwezig hebben als dealen is telastegelegd.
Gewicht/aantal
first offender
1x recidive1
meermalen recidive
t/m 1 gram / 2 p/e
Eis TS 80 uur
5j
2j
Eis TS 120 uur
Idem of GS 2 mnd
GS 10 wkn ov
> 1 t/m 2 gram /
3–4 p/e
Eis TS 90 uur
5j
2j
Eis TS 130 uur
Idem of GS 9 wkn
GS 3 mnd ov
> 2 t/m 3,5 gram /
5–7 p/e
Eis TS 100 uur
5j
2j
Eis TS 150 uur
Idem of GS 10 wkn
GS 4 mnd ov
> 3,5 t/m 5 gram /
8–10 p/e
Eis TS 110 uur
5j
2j
Eis TS 160 uur
Idem of GS 11 wkn
GS 8 mnd ov
> 5 t/m 15 gram/
11 t/m 30 p/e
Eis TS 120 uur
5j
2j
Eis TS 180 uur
Idem of GS 3 mnd
GS 12 mnd ov
15 t/m 50 gram /
31 t/m 100 p/e
GS 2 mnd
5j
2j
GS 14 wkn
GS 16 wkn
GS 15 mnd ov
50 t/m 200 gram /
101 t/m 400 p/e
GS 3 mnd
5j
2j
GS 4 mnd
GS 5 mnd
GS 24 mnd ov
200 t/m 500 gram /
401 t/m 1.000 p/e
GS 5 mnd
5j
2j
GS 7 mnd
GS 8 mnd
GS 26 mnd ov
500 t/m 1.000 gram /
1.001 t/m 2.000 p/e
GS 7 mnd
5j
2j
GS 10 mnd
GS 11 mnd
GS 28 mnd ov
1.000 t/m 1.500 gram /
2.001 t/m 3.000 p/e
GS 9 mnd
5j
2j
GS 13 mnd
GS 14 mnd
GS 30 mnd ov
1.500 t/m 2.000 gram /
3.001 t/m 4.000 p/e
GS 12 mnd
5j
2j
GS 18 mnd
GS 19 mnd
GS 32 mnd ov
2.000 t/m 3.000 gram /
4.001 t/m 6.000 p/e
GS 14 mnd
5j
2j
GS 21 mnd
GS 22 mnd
GS 34 mnd ov
3.000 t/m 4.000 gram /
6.001 t/m 8.000 p/e
GS 17 mnd
5j
2j
GS 25 mnd
GS 26 mnd
GS 36 mnd ov
4.000 t/m 5.000 gram /
8.001 t/m 10.000 p/e
GS 20 mnd
5j
2j
GS 30 mnd
GS 31 mnd
GS 38 mnd ov
5.000 t/m 6.000 gram /
10.001 t/m 12.000 p/e
GS 23 mnd
5j
2j
GS 34 mnd
GS 35 mnd
GS 40 mnd ov
6.000 t/m 7.000 gram /
12.001 t/m 14.000 p/e
GS 26 mnd
5j
2j
GS 39 mnd
GS 40 mnd
GS 45 mnd ov
7.000 t/m 8.000 gram /
14.001 t/m 16.000 p/e
GS 29 mnd
5j
2j
GS 43 mnd
GS 44 mnd
GS 4 jr en 2 mnd ov
8.000 t/m 9.000 gram /
16.001 t/m 18.000 p/e
GS 32 mnd
5j
2j
GS 48 mnd
GS 49 mnd
GS 4 jr en 8 mnd ov
9.000 tot 10.000 gram/
18.001 tot 20.000 p/e
GS 35 mnd
5j
2j
GS 4 jr en 4 mnd
GS 4 jr en 6 mnd
GS 5 jr
10 tot 20 kg
GS 3 jaar
maatwerk
Maatwerk2
20–50 kg
GS 3,5 jaar
maatwerk
Maatwerk2
50–100 kg
GS 4 jaar
maatwerk
Maatwerk2
Bijzonderheden
Een transactie of strafbeschikking is bij dit delict niet mogelijk.
De strafeis zal waar mogelijk vergezeld dienen te gaan van een vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel, verbeurdverklaring of een geldboete ter hoogte van het waardebeslag.
Strafverzwarend onder andere
Georganiseerd verband
Voor hoeveelheden vanaf 100 kg zie de opmerking in de tabel invoer /uitvoer middelen van lijst I vanaf 100kg.
1 let op het taakstrafverbod (art. 22b Sr)
2 Bij meermalen recidive én georganiseerd verband/beroepscriminelen wordt de maximale gevangenisstraf gevorderd.
p/e = pillen/eenheden
Handel in de zin van dealen in middelen van lijst I gedurende een periode op straat of vanuit dealpanden1Verstoring openbare orde en ernstige overlast is al deels verdisconteerd in uitgangspunt..
Dealperiode
first offender
1x recidive
meermalen recidive
1 of 2 deals
Zie tabel handel in hoeveelheden
idem
idem
1 dag dealen
GS 3 wkn
5j
2j
GS 1 mnd
GS 2 mnd
GS 3 mnd ov
1 week dealen
GS 5 wkn
5j
2j
GS 3 mnd
GS 4 mnd
GS 6 mnd ov
2 weken dealen
GS 2 mnd
5j
2j
GS 5 mnd
GS 6 mnd
GS 9 mnd ov
3 weken
GS 3 mnd
5j
2j
GS 7 mnd
GS 8 mnd
GS 12 mnd ov
1 maand
GS 4 mnd
5j
2j
GS 9 mnd
GS 10 mnd
GS 15 mnd ov
1–3 maanden
GS 6 mnd
5j
2j
GS 11 mnd
GS 12 mnd
GS 18 mnd ov
3–6 maanden
GS 8 mnd
5j
2j
GS 13 mnd
GS 14 mnd
GS 24 mnd ov
6–12 maanden
GS 12 mnd
5j
2j
GS 20 mnd
GS 24 mnd
GS > 24 mnd ov
> 12 maanden
maatwerk
maatwerk
maatwerk
Bijzonderheden
De vordering tot gevangenisstraf zal waar mogelijk vergezeld dienen te gaan van een vordering tot ontneming, verbeurdverklaring of een geldboete ter hoogte van het waardebeslag. De eis kan mede afhangen van frequentie van dealen.
Strafverzwarend onder andere
Georganiseerd verband/medeplegen
(Mede)plegen van invoer of uitvoer van middelen van lijst I door first offender tot 100 kg.
gewicht/aantal
p/e = pillen/eenheden
First offender
1x recidive
0,5 gram /1 pil /1 eenheid GHB (5 ml)
(Geringe hoeveelheid voor eigen gebruik, zie Aanwijzing Opiumwet)
Afstand + onttrekking
aan het verkeer
Afstand + onttrekking
aan het verkeer
0,5–10 gram / 2–20 p/e
GS 3 wkn
GS 1 mnd
10–50 gram / 20–100 p/e
GS 5 wkn
GS 7 wkn
50–100 gram / 100–200 p/e
GS 7 wkn
GS 2 mnd
100–150 gram / 200–300 p/e
GS 10 wkn
GS 15 wkn
150–200 gram / 300–400 p/e
GS 12 wkn
GS 4 mnd
200–500 gram / 400–1.000 p/e
GS 6 mnd
GS 9 mnd
500–1.000 gram / 1.000–2.000 p/e
GS 8 mnd
GS 12 mnd
1.000–1.500 gram / 2.000–3.000 p/e
GS 12 mnd
GS 18 mnd
1.500–2.000 gram / 3.000–4.000 p/e
GS 24 mnd
GS 36 mnd
2.000–3.000 gram / 4.000–6.000 p/e
GS 30 mnd
GS 45 mnd
3.000–4.000 gram / 6.000–8.000 p/e
GS 36 mnd
GS 4 jaar en 6 mnd
4.000–5.000 gram / 8.000–10.000 p/e
GS 38 mnd
GS 4 jaar en 9 mnd
5.000–6.000 gram /10.000–12.000 p/e
GS 40 mnd
GS 5 jaar
6.000–7.000 gram /12.000–14.000 p/e
GS 42 mnd
GS 5 jaar en 3 mnd
7.000–8.000 gram /14.000–16.000 p/e
GS 44 mnd
GS 5 jaar en 6 mnd
8.000–9.000 gram /16.000–18.000 p/e
GS 46 mnd
GS 5 jaar en 9 mnd
9.000–10.000 gram /18.000–20.000 p/e
GS 48 mnd
GS 6 jaar
10–20 kg
GS 4 jaar en 6 mnd
Koerier max 4 jaar
GS 6 jaar en 3 mnd
Koerier max 4 jaar
20–50 kg
GS 5 jaar
Koerier max 4 jaar
GS 7 jaar en 6 mnd
Koerier max 4 jaar
50–100 kg
GS 6 jaar
Koerier max 4 jaar en 6 mnd
GS 9 jaar
Koerier max 4 jaar en 6 mnd
Bijzonderheden
De vordering tot gevangenisstraf zal waar mogelijk vergezeld dienen te gaan van een vordering tot ontneming, verbeurdverklaring of een geldboete ter hoogte van het waardebeslag.
Strafverzwarend onder andere
Georganiseerd verband (maatwerk)
Bij meermalen recidive én georganiseerd verband/beroepscriminelen wordt -bij grote hoeveelheden- de maximale gevangenisstraf gevorderd.
Cumulatie van feiten (indicaties: frequenties, duur periode, opbrengsten en/of hoeveelheden)
Rol verdachte
Als ambtenaar misbruik maken van bevoegdheid/functie
Als niet-ambtenaar misbruik maken van bevoegdheid/functie
Strafverminderend onder andere
Rol verdachte
Persoonlijke omstandigheden (afhankelijk van de persoon(lijke omstandigheden) en of een aangevraagd reclasseringsrapport daartoe aanleiding geeft kan tot 4 jaar een deel van de gevangenisstraf voorwaardelijk worden geëist).
Wettelijk
Poging (minus 1/3)
Voorbereiding/bevordering handel, productie of in/uitvoer (max 6 jaar, art 10a OW)
Medeplichtigheid (minus 1/3)
(Mede)plegen invoer of uitvoer van middelen van lijst I vanaf 100 kg.
Gewicht
Simpele uitvoerder / uithaler/koerier1
Logistiek / contactpersoon / (belangrijke) uitvoerder1
Leider / organisator / financier1
100–250 kg
GS max. 5 jaar
GS 7 jaar
GS 9 jaar
250–500 kg
GS max. 5 jaar en 6 maanden
GS 7 jaar en 6 maanden
GS 9 jaar en 6 maanden
500–1.000 kg
GS max. 6 jaar
GS 8 jaar
GS 10 jaar
1.000–2.000 kg
GS max. 6 jaar en 6 maanden
GS 8 jaar en 6 maanden
GS 10 jaar en 6 maanden
> 2.000 kg
GS > 7 jaar
GS > 9 jaar
GS > 11 jaar
Bijzonderheden
De vordering tot gevangenisstraf zal waar mogelijk vergezeld dienen te gaan van een vordering tot ontneming, verbeurdverklaring of een geldboete ter hoogte van het waardebeslag.
Strafverzwarend onder andere
Verdachte misbruikt zijn werk of bedrijf om invoer mogelijk te maken. Denk aan een havenmedewerker of eigenaar van een fruit of transportbedrijf dat betrokken is bij de invoer.
Recidive. (Wanneer verdachte eerder al o.g.v. de Opiumwet tot een gevangenisstraf is veroordeeld en binnen vijf jaar weer voor de Opiumwet in de fout gaat, gaat de maximumstraf met 1/3 omhoog. Zie art. 43a jo. 43b Sr.)
Bij meermalen recidive én georganiseerd verband/beroepscriminelen wordt -bij grote hoeveelheden- de maximale gevangenisstraf gevorderd.
Strafverminderend onder andere
Verdachte is in meer of mindere mate gedwongen de feiten te plegen (afhankelijkheidssituatie) of heeft snel openheid van zaken gegeven.
Wanneer niet de in- of uitvoer, maar slechts het vervoer, de handel, productie of het voorhanden hebben bewezen kan worden dient lager geëist te worden aangezien die artikelen een (aanzienlijk) lagere maximumstraf kennen. Er kan tot op zekere hoogte wel aansluiting gezocht worden bij deze richtlijn, mede doordat de schakel tot de invoer of uitvoer niet ver weg kan zijn bij hoeveelheden vanaf 100 kilo.
Wettelijk
Poging (minus 1/3)
Voorbereiding/bevordering handel, productie of in/uitvoer (max 6 jaar, art 10a OW)
Medeplichtigheid (minus 1/3)
1 Kenmerken verschillende rollen verdachten
Uitvoerder
• Is uithaler / uitpakker / chauffeur / koerier
• Heeft weinig/geen kennis van het grotere geheel
• Vormt maar één schakel in de hele lijn van in- of uitvoer
• Vaak betrokken bij maar één of enkele (in ieder geval weinig) criminele activiteit(en) en/of transport(en)
Logistieke man / contactpersoon / belangrijke uitvoerder
• Heeft een belangrijkere rol en meer kennis over de drugslijn / transport dan de ‘gewone/simpele uitvoerder’
• Is vaak uitvoerder bij verschillende transporten
• Heeft contact met meerdere (simpele) uitvoerders of stuurt deze aan / regelt opslagplaatsen
• Staat in (direct) contact met de organisatoren
• vormt aanspreekpunt voor afnemers of is de schakel tussen eigenaren van het transport en afnemers / fungeert als belangenbehartiger
• Vaak gedurende een langere periode betrokken bij de criminele activiteiten
Leider / organisator / financier
• Kan gezien worden als de hoofdverantwoordelijke van een invoer
• Heeft de feitelijke leiding, stuurt alles aan
• Heeft in het transport geïnvesteerd
• Staat bovenaan in de keten / organisatie
• Heeft het plan bedacht en is in staat transporten (zelfstandig) te (laten) organiseren
• Vaak al (zeer) lang betrokken bij de criminele activiteiten
Basiscasus/delict
Gewicht / aantal
First offender / 1x recidive / (meermalen recidive)
Plegen of medeplegen van aanwezig hebben van 0,5 gram / 1 pil / 1 eenheid (5 ml), in geval van fentanyl-achtigen 2 milligram
Geringe hoeveelheid voor eigen gebruik
Afstand + onttrekking aan het verkeer.
Plegen of medeplegen van aanwezig hebben van > 0,5 gram (2 pillen/eenheden) t/m 5 gram (10 pillen/eenheden)
Zie tabel 1: minus 25%.
Aanwezig hebben tot 5 gram met dealerindicatie
Zie tabel 1: minus 25%.
Plegen of medeplegen van handel/vervoer etc. tot 100 kg
Zie tabel 2: minus 25%.
En aanwezig hebben vanaf 5 gram (i.v.m. dealerindicatie) en wanneer zowel aanwezig hebben als dealen is tenlastegelegd
Zie tabel 2: minus 25%
Handel in de zin van dealen gedurende een periode op straat of vanuit dealpanden
Zie tabel 3: minus 25%.
(Mede)plegen invoer of uitvoer door first offender tot 100 kg
Zie tabel 4: minus 50%.
(Mede)plegen invoer of uitvoer vanaf 100 kg
Zie tabel 5: minus 50%
Let op: strafmaximum is 6 jaar voor invoer/uitvoer.
Voorbereidingshandelingen ex art. 10c Opiumwet
50% van het strafuitgangspunt als sprake zou zijn van voorbereidingshandelingen ex art. 10a Opiumwet, zie de richtlijn art. 10a Opiumwet.
Bijzonderheden
Een transactie of strafbeschikking is bij deze delicten mogelijk omdat het strafmaximum 6 jaar is voor activiteiten met substanties behorende bij de stofgroepen zoals vermeld op lijst IA.
De overige bijzonderheden zoals opgenomen in de tabellen voor harddrugs lijst I zijn voor substanties behorende bij de stofgroepen vermeld op lijst IA van overeenkomstige toepassing. Dat geldt ook voor de vermelde strafverzwarende omstandigheden.
Ter achtergrond
– Op de meeste verboden handelingen met middelen op lijst I staat een strafmaximum van 8 jaar. Aangezien het strafmaximum voor verboden handelingen met substanties behorende bij de stofgroepen vermeld op lijst IA (m.u.v. voorbereidingshandelingen) 6 jaar is, is ervoor gekozen bij deze categorie een mindering van 25% procent toe te passen (t.o.v. de strafuitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in de bestaande tabellen voor lijst I).
– Gelet op het grote verschil in strafmaxima voor wat betreft in- en uitvoer bij substanties van lijst IA (6 jaar) enerzijds en lijst I (12 jaar) anderzijds is er voor gekozen bij deze categorie een mindering van 50% toe te passen.
N.B.: bij een vermindering met 25% zou een eis volgens deze richtlijn in een aantal gevallen hoger zijn dan het toegestane strafmaximum.
– Voor wat betreft de voorbereidingshandelingen ex art. 10c Opiumwet (lijst IA) geldt dat het strafmaximum 3 jaar bedraagt, terwijl het strafmaximum voor voorbereidingshandelingen ex art. 10a Opiumwet (lijst I), 6 jaar bedraagt. Derhalve is ook v.w.b. de voorbereidingshandelingen gekozen om een mindering van 50% toe te passen.
Let op
Een gebruikershoeveelheid in geval van fentanyl-achtigen, zoals opgenomen in bovenstaande tabel, is 2 milligram. Reden hiervoor is het feit dat fentanyl-achtigen krachtiger zijn dan de meeste middelen op lijst I of substanties op lijst IA.
In zaken waarin grote(re) hoeveelheden fentanyl-achtigen worden aangetroffen (meer dan een gebruikershoeveelheid) wordt dan ook de aanbeveling gedaan om dit als strafverzwaringsgrond mee te wegen bij de wijze van afdoening of in de te formuleren eis.
Afkortingen
GB = Geldboete
TS = Taakstraf
GS = gevangenisstraf
ov = onvoorwaardelijk
5j = recidive binnen 5 jaar
2j = recidive binnen 2 jaar
Voor een toelichting op de andere onderstreepte begrippen zie de Aanwijzing kader voor strafvordering meerderjarigen.