Meeteenhedenbesluit 2006200657528-11-200612-10-200620073330-01-200724-01-200701-02-2007

In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder

wet: de Metrologiewet;

SI: het Internationale stelsel van meeteenheden (Système International);

SI-grondeenheden: de eenheden, genoemd in artikel 3, eerste lid;

afgeleide SI-eenheden: de eenheden, bedoeld in artikel 5, eerste lid.

1 De erkende meeteenheden om daarin grootheden uit te drukken zijn: a. de SI-grondeenheden; b. afgeleide SI-eenheden; c. de overige eenheden, genoemd in deze paragraaf.

2 Samengestelde eenheden kunnen worden gevormd door een combinatie van de eenheden, bedoeld in het eerste lid.

1 De namen en symbolen van de SI-grondeenheden en de daarbij behorende grootheden zijn: Grootheid Eenheid Naam Symbool Tijd seconde s Lengte meter m Massa kilogram kg Elektrische stroom ampère A Thermodynamische temperatuur kelvin K Hoeveelheid stof mol mol Lichtsterkte candela cd

2 Verstaan wordt onder: a. de seconde: de eenheid die volgt uit de vaste numerieke waarde van de cesiumfrequentie , de frequentie van de onverstoorde hyperfijnovergang van het cesium-133-atoom in grondtoestand, die is vastgesteld op 9 192 631 770, uitgedrukt in de eenheid Hz, die gelijk is aan s-1; b. de meter: de eenheid die volgt uit de vaste numerieke waarde van de snelheid van het licht in vacuüm c, die is vastgesteld op 299 792 458, uitgedrukt in m•s-1, waarbij de seconde volgt uit ; c. de kilogram: de eenheid die volgt uit de vaste numerieke waarde van de constante van Planck h, die is vastgesteld op 6,626 070 15 × 10-34, uitgedrukt in de eenheid J•s, waarbij J•s gelijk is aan kg•m2•s-1 en de meter en de seconde volgen uit c en ; d. de ampère: de eenheid die volgt uit de vaste numerieke waarde van de elementaire lading e, die is vastgesteld op 1,602 176 634 × 10-19, uitgedrukt in de eenheid C, waarbij C gelijk is aan A•s en de seconde volgt uit ; e. de kelvin: de eenheid die volgt uit de vaste numerieke waarde van de constante van Boltzmann k, die is vastgesteld op 1,380 649 × 10-23, uitgedrukt in de eenheid J•K-1, waarbij J•K-1 gelijk is aan kg•m2•s-2•K-1 en de kilogram, de meter en de seconde volgen uit h, c en ; f. de mol: de hoeveelheid stof van een systeem dat exact 6,022 140 76 × 1023 elementaire entiteiten bevat, welk getal, uitgedrukt in de eenheid mol-1, de vaste numerieke waarde van de constante van Avogadro NA is en het getal van Avogrado wordt genoemd; g. de candela: de eenheid die volgt uit de vaste numerieke waarde van het lichtrendement van monochromatische straling met een frequentie van 540 × 1012 Hz, Kcd, die is vastgesteld op 683, uitgedrukt in de eenheid lm•W-1, waarbij lm•W-1 gelijk is aan cd•sr•W-1 of cd•sr•kg-1•m-2•s3 en de kilogram, de meter en de seconde volgen uit h, c en en sr (steradiaal) de SI-eenheid voor ruimtehoek is.

3 De in het tweede lid, onder f, bedoelde hoeveelheid stof, symbool n, van een systeem is een maat voor het aantal gespecificeerde elementaire entiteiten. Een elementaire entiteit kan een atoom, een molecuul, een ion, een elektron, elk ander deeltje of elke andere gespecificeerde groep van deeltjes zijn.

De in de navolgende tabel opgenomen veelvouden van de seconde en de kilogram en het in de tabel opgenomen deel van de kilogram hebben een eigen naam en symbool

grootheid

eenheid

naam

symbool

verband

Tijd

minuut

min

1 min = 60 s

uur

h

1 h = 3600 s

dag

d

1 d = 86400 s

Massa

ton

t

1 t = 1 Mg = 103 kg

gram

g

1g = 10–3 kg

1 De afgeleide SI-eenheden zijn eenheden die op coherente wijze zijn afgeleid van de SI-grondeenheden. De afgeleide SI-eenheden worden uitgedrukt in: a. machten van de SI-grondeenheden, b. producten van twee of meer van de SI-grondeenheden, of c. een combinatie van de onder a en b bedoelde afgeleide eenheden.

2 De afgeleide SI-eenheden van de grootheden, genoemd in de navolgende tabel, hebben een eigen naam en symbool. grootheid eenheid naam symbool uitgedrukt in: vlakke hoek radiaal rad m · m–1 = 1 ruimtehoek steradiaal sr m2 · m–2 = 1 frequentie hertz Hz s–1 kracht newton N m · kg · s–2 druk, spanning pascal Pa N · m–2 = m–1 · kg · s–2 energie, arbeid, hoeveelheid warmte joule J N · m = m2 · kg · s–2 vermogen, energieflux watt W J · s–1 = m2 · kg · s–3 elektrische lading, hoeveelheid elektriciteit coulomb C s · A elektrische spanning, elektrische potentiaal, elektromotorische spanning volt V W · A–1 = m2 · kg · s–3 · A–1 elektrische weerstand ohm Ω V · A–1 = m2 · kg · s–3 · A–2 elektrische geleiding siemens S A · V–1 = m–2 · kg–1 · s3 · A2 elektrische capaciteit farad F C · V–1 = m–2 · kg–1 · s4 · A2 magnetische flux weber Wb V · s = m2 · kg · s–2 · A–1 magnetische inductie tesla T Wb · m–2 = kg · s–2 · A–1 inductantie henry H Wb/A = m2 · kg · s–2 · A–2 lichtstroom lumen lm cd · sr = m2 · m–2 · cd = cd verlichtingssterkte lux lx lm/m2= m2 · m–4 · cd = m–2 · cd ioniserende stralingsactiviteit becquerel Bq s–1 geabsorbeerde dosis, soortgelijke energieoverdracht, kerma, geabsorbeerde dosisindex gray Gy J/kg = m2 · s–2 dosisequivalent sievert Sv J/kg = m2 · s–2 katalytische activiteit katal kat s–1 · mol celsiustemperatuur graad Celsius °C K

3 Vervallen.

4 Vervallen.

5 De celsiustemperatuur is gedefinieerd als het verschil t = T – T0 tussen twee thermodynamische temperaturen T en T0 waarbij T0 = 273,15 kelvin.

6 Het vermogen kan ook worden uitgedrukt in de eigen namen van de eenheid van vermogen, de voltampère, met het symbool «VA», voor het uitdrukken van het schijnbaar vermogen van de elektrische wisselstroom, en de voltampère reactief, met het symbool «var», voor het uitdrukken van reactief elektrisch vermogen.

De in de navolgende tabel opgenomen veelvouden en delen van afgeleide SI-eenheden hebben een eigen naam en symbool

grootheid

eenheid

naam

symbool

verband

inhoud, volume

liter

l of L

1 l = 1 dm3 = 10–3 m3

vlakke hoek

volle hoek

–

1 volle hoek = 2 π rad

graad

°

1° = π · 180–1 rad

minuut

'

1' = π · 10800–1 rad

seconde

"

1" = π · 648000–1 rad

decimale graad of gon

gon

1 gon = π · 200–1 rad

druk, spanning

bar

bar

1 bar = 105 Pa

Ten aanzien van de in de navolgende tabel genoemde eenheden geldt dat zij binnen het SI gebruikte eenheden zijn, waarvan de waarden in SI experimenteel zijn verkregen. Zij hebben een eigen naam en symbool

grootheid

eenheid

naam

symbool

definitie

Massa

geünificeerde atomaire massaeenheid

u

1 u = 1/12 van de massa van een atoom van de nuclide 12C

Energie

elektronvolt

eV

1 eV = de kinetische energie die een elektron krijgt wanneer deze een potentiaalverschil van 1 volt in vacuüm doorloopt

Ten aanzien van de onderstaande erkende eenheden gelden de daarbij vermelde beperkingen in hun gebruik

grootheid

uitsluitend voor

eenheid

naam

symbool

waarde

sterkte van optische systemen

dioptrie

–

1 dioptrie = 1 m–1

oppervlakte van grond

are

a

1 a = 102 m2

werkzame doorsnede

barn

b

1 b = 10–28 m2

massa van edelstenen

metriekkaraat

–

1 metriekkaraat =

2 · 10–4 kg

lineïeke massa van textielvezels en garens

tex

tex

1 tex = 10–6 kg · m–1

bloeddruk en druk van andere lichaamsvloeistoffen

millimeter kwik

mm Hg

1 mm Hg = 133,322 Pa

De decibel A, waarvan het symbool dB(A) is, is de eenheid van geluidniveau van een geluid, waarbij onder geluidniveau wordt verstaan het twintigvoud van de logaritme met grondtal 10 van de verhouding van de effectieve waarde van de geluiddruk van het geluid, gewogen volgens de curve A, vastgelegd in Publikatie 61672-1 van de International Electrotechnical Commission, en een vergelijkingsdruk van 2 · 10–5 pascal.

Vervallen

Vervallen

1 Behoudens het derde lid, worden in de navolgende tabel genoemde decimale veelvouden en delen van de in het tweede lid bedoelde eenheden, indien deze veelvouden en delen niet worden aangeduid door een getal voor de naam of het symbool van de betrokken meeteenheden, aangeduid door aan die naam of dat symbool één van de volgende voorvoegsels, onderscheidenlijk symbolen vooraf te laten gaan: Factor Voorvoegsel Symbool Factor Voorvoegsel Symbool 1024 yotta Y 10–1 deci d 1021 zetta Z 10–2 centi c 1018 exa E 10–3 milli m 1015 peta P 10–6 micro μ 1012 tera T 10–9 nano n 109 giga G 10–12 pico p 106 mega M 10–15 femto f 103 kilo k 10–18 atto a 102 hecto h 10–21 zepto z 101 deca da 10–24 yocto y

2 Het gebruik van de in het eerste lid genoemde voorvoegsels is van toepassing op: a. de SI-grondeenheden, genoemd in art. 3, eerste lid; b. de afgeleide SI-eenheden, genoemd in artikel 5, tweede lid; c. de eenheden: liter, ton, bar, decimale graad of gon, atomaire massaeenheid, elektronvolt, dioptrie, are, barn, metriekkaraat, tex, voltampère en voltampère reactief.

3 De namen en symbolen van de decimale veelvouden en delen van de eenheid van massa worden gevormd door toevoeging van voorvoegsels aan het woord «gram» en van hun symbolen aan het symbool g.

4 Het honderdvoud van de are wordt aangeduid met de naam hectare.

Er worden nationale meetstandaarden beheerd of verwezenlijkt van de volgende grootheden

lengte;

massa;

tijd;

elektrische spanning;

elektrische weerstand;

thermodynamische temperatuur;

lichtsterkte.

De verwezenlijking van de nationale meetstandaard van lengte vindt plaats met een methode, gebaseerd op een golflengte van een gestabiliseerde lichtbron die vastgelegd is in aanbeveling 1 uit 2002, aanbeveling 1 uit 2003 dan wel aanbeveling 3 uit 2005 van het Comité international des Poids et Mesures.

Als nationale meetstandaard van massa geldt de massa vastgesteld door het Bureau international des Poids et Mesures van het platina-iridium massastuk nr. 53.

De verwezenlijking van de nationale meetstandaard van tijd vindt plaats met een methode gebaseerd op de aanwijzing van drie cesiumatoomklokken.

De verwezenlijking van de nationale meetstandaard van elektrische spanning vindt plaats met een methode gebaseerd op het Josephson effect conform aanbeveling 1 uit 1988 van het Comité international des Poids et Mesures.

De verwezenlijking van de nationale meetstandaard van elektrische weerstand vindt plaats met een methode gebaseerd op het quantum Hall effect conform aanbeveling 2 uit 1988 van het Comité international des Poids et Mesures.

De verwezenlijking van de nationale meetstandaard van thermodynamische temperatuur vindt plaats met een methode gebaseerd op de Internationale Temperatuurschaal van 1990 (ITS-90) conform aanbeveling 5 uit 1989 van het Comité international des Poids et Mesures.

De verwezenlijking van de nationale meetstandaard voor lichtsterkte is gebaseerd op de meting van het stralingsvermogen met een Absolute Cryogene Radiometer.

Dit besluit, met uitzondering van artikel 9 alsmede paragraaf 3, is mede van toepassing in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en berust voor de toepassing in die openbare lichamen op artikel 2 van de IJkwet BES 2014.

De artikelen van dit besluit treden in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.

Dit besluit wordt aangehaald als: Meeteenhedenbesluit 2006.