Supreme Court quashes appeal rejection order due to procedural error denying appeal right on defense counsel appointment.

Sygn. akt V KZ 16/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie Z.P.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2018r., zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 20 lutego 2018r., sygn. akt II AKo …/17, o odmowie przyjęcia wniosku Z.P. o wznowienie postępowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego z dnia 31 stycznia 2012r., sygn. akt II K …/11, przez Sąd Rejonowy w S. zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 czerwca 2012r., sygn. akt IV Ka …/12. p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIEZaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku Z.P. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w S., sygn. akt II K …/11, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P., sygn. akt IV Ka …/12, gdyż skazany – mimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego – nie złożył wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata.Na powyższe zarządzenie skazany złożył zażalenie argumentując, że bezpodstawnie odmówiono mu wyznaczenia adwokata z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania.

Wskazał na swoją złą sytuację materialną.W konkluzji zażalenia wniósł o uwzględnienie zażalenia i wyznaczenie obrońcy z urzędu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie okazało się zasadne o tyle, że doprowadziło do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.W zażaleniu skazany wskazuje okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej argumentując, że nie jest w stanie ponieść kosztów obligatoryjnej obrony w sprawie o wznowienie postępowania. O ile podnoszone przez skazanego argumenty nie mają większego wpływu na treść zaskarżonego zarządzenia z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II Ako …/17, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, to jednak poprzedzające błędne procedowanie w przedmiocie wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu musiało skutkować uchyleniem decyzji finalnej w postaci zaskarżonego zarządzenia.

Skazany Z.P. został bowiem pozbawiony prawa do zaskarżenia decyzji o nie uwzględnieniu jego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu w trybie art. 78 § 1 k.p.k. Z protokołu posiedzenia z dnia 31 października 2017 r. (k. 299) wynika, że Sąd Apelacyjny w P. wydał w tym dniu zarządzenie o nie uwzględnieniu wniosku skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, a następnie zarządził „Odpis punktu 1.doręczyć skazanemu z pouczeniem o niezaskarżalności”. W tym miejscu wskazać należy, że organem uprawnionym do wyznaczenia obrońcy z urzędu – zgodnie z art. 81 § 1 k.p.k.

– jest prezes lub referendarz sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a ponadto – zgodnie z art. 93 § 2 k.p.k. – przewodniczący wydziału albo upoważniony sędzia. Decyzja podjęta przez wymienione podmioty następuje w formie zarządzenia (art. 81 § 1a k.p.k.). Uprawnienie to – zgodnie z art. 81 § 1a in fin – przysługuje także sądowi, jednakże wtedy podjęta decyzja w tym przedmiocie powinna przybrać formę postanowienia. Skoro więc na posiedzeniu w dniu 31 października 2017 r. procedował Sąd Apelacyjny w P. to niewątpliwie decyzja procesowa powinna przybrać formę postanowienia a nie zarządzenia.

O ile błędna forma wydanej decyzji nie przesądziła o jej zasadności, o tyle błędne pouczenie o jej niezaskarżalności miało niewątpliwie istotny wpływ na dalsze procedowanie w sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno na postanowienie jak i na zarządzenie - w przedmiocie ustanowienia obrońcy z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k.- przysługuje zażalenie. Na zarządzenie zażalenie przysługuje do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, natomiast na postanowienie zażalenie przysługuje do innego równorzędnego składu tego sądu (art. 81 § 1a).

Skazany otrzymał odpis zarządzenia o odmowie wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w dniu 14 listopada 2017 r. (k. 301). Następnie Z.P. pismem z dnia 21 grudnia 2017 r. (otrzymanym w dniu 15 stycznia 2017 r. k.310) został wezwany o uzupełnienie w terminie 7 dni braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata lub radcę prawnego z wyboru – pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Skazany niezwłocznie w piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r. – którego treść należy odczytać przez pryzmat art. 118 § 1 k.p.k., gdyż znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia – zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu, wobec błędnego pouczenia o niezaskarżalności postanowienia oraz zażalenie na wcześniej wspomniane orzeczenie (k. 311).

W piśmie tym między innymi trafnie wskazał, że „na które postanowienie przysługuje mojej osobie zażalenie. Bardzo dziękuję” (k. 311).Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia wynika jednoznacznie, że na jego treść miało decydujący wpływ zarządzenie z dnia 31 października 2017 r., wydane z naruszeniem przepisów procedury. W tej sytuacji należało uchylić zaskarżone zarządzenie – decyzję finalną – celem umożliwienia konwalidacji popełnionego uchybienia.Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. kc