Court dismisses prosecution's request to retry case due to distinct continuous acts involving different drugs and groups.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the prosecution's request to retry the case ex officio under Article 542 of the Criminal Procedure Code. The court found that the previously convicted acts of trafficking cocaine and the newly alleged acts of facilitating amphetamine production were distinct continuous acts involving different substances, locations, and criminal groups. Consequently, the principle of ne bis in idem did not apply, and no grounds for reopening the proceedings were established.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.: The principle of ne bis in idem does not preclude new proceedings when the alleged acts constitute a different continuous act than those already adjudicated, even if both involve drug trafficking.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KO 34/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie S. G.skazanego z art. 53 ust. 2 w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 maja 2017 r. z urzędukwestii wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa …/15, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt III K …/09, na podstawi art. 542 § 3 k.p.k. postanowił: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
Prawomocnym (niezaskarżonym) wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt III K …/11 S. G. został uznany za winnego popełnienia m.in. czynu zarzucanego mu w punkcie XIV aktu oskarżenia, tj. tego, że w nieustalonych datach, w okresie pomiędzy 1 stycznia 2001 roku do 29 września 2003 roku oraz od 7 maja 2004 roku do 10 marca 2005 roku w N., Z., a także w innych miejscowościach na terenie Rzeczpospolitej Polskiej i Republiki Austrii, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, a także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wynikającej z nabywania, a następnie zbywania innym osobom środków odurzających, co stanowiło jego stałe źródło dochodu, wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, odnośnie których postępowanie prowadzone jest odrębnie, a także z ustaloną, obecnie już nie żyjącą osobą oraz z P. Z. i M.
D. i z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami, wbrew przepisom ustawy uczestniczył w obrocie znaczną ilością substancji odurzającej typu I-N, w postaci co najmniej kilku kilogramów kokainy, nabywając ją, przygotowując do zbycia poprzez porcjowanie i zbywając, a także przekazując wielokrotnie w ilościach każdorazowo co najmniej po 100 gramów ustalonej osobie, odnośnie której postępowanie prowadzone jest odrębnie, a jeden raz 100 gramów innej ustalonej osobie w celu przewiezienia tego narkotyku z Polski do Austrii, tj. przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 i art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na mocy przepisu art. 55 ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 4 i § 6 pkt 2 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 40 złotych każda (pkt XXIV).
Kara pozbawienia wolności oraz kara grzywny objęta została karą łączną pozbawienia wolności i karą łączną grzywny, zaś wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 10 lat próby. Natomiast później zapadłym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 4 lipca 2014 roku, sygn. akt III K …/09, utrzymanym w mocy co do S. G. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa …/15 (pkt III), skazany został uznany winnym popełnienia m.in. czynu zarzucanego mu w punkcie XIII aktu oskarżenia, tj. tego, że w okresie od nieustalonej daty w drugiej połowie 2004 roku do dnia 10 marca 2005 roku w N., w miejscowości G., działając w zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez ustaloną osobę, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, wspólnie z jej członkami: […], a także z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami, odnośnie których postępowanie prowadzone jest odrębnie oraz z ustaloną osobą, odnośnie której postępowanie umorzono wobec jej zgonu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, a także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wynikającej z nabywania, a następnie zbywania innym osobom środków psychotropowych, stanowiącej jego stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy uczestniczył w obrocie i produkcji znacznych ilości środków psychotropowych w postaci 30 kilogramów amfetaminy, pośrednicząc w wynajęciu pomieszczeń umożliwiających produkcję amfetaminy w miejscowości G. od S. K. i płacąc wynajmującemu za ich udostępnienie, a także pośrednicząc w organizacji przyjazdów chemika, prowadzącego następnie produkcję amfetaminy wprowadzając ją następnie wspólnie z innymi członkami grupy przestępczej do obrotu na terytorium Polski, w szczególności w Z., N. oraz G. przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa o jakim mowa w art. 64 § 1 k.k., tj. zbrodni z art. 53 ust. 2 w zw. z ust. 1 i z art. 56 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na mocy art. 53 ust. 2 w/w ustawy w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i § 3 k.k. wymierzono mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 180 stawek dziennych grzywny, przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna wynosi 50 złotych (pkt XXX).
Pismem z dnia 17 marca 2017 r. obrońca S. G., na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., wniósł o rozważenie możliwości wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa …/15, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z 4 lipca 2014 r., sygn. akt III K ../09 (w piśmie zapewne omyłkowo wskazano, że dotyczy ono jedynie orzeczenia Sądu I instancji). W ocenie obrońcy zachodzi bowiem w tym zakresie stan rzeczy osądzonej zważywszy na treść prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt III K …/11, który zapadł wobec tego samego skazanego (art. 542 § 3 k.p.k.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W przedmiotowej sprawie nie aktualizuje się konieczność wznowienia postępowania z urzędu, bowiem nie zaktualizowała się przesłanka z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (brak stanu powagi rzeczy osądzonej). Art. 12 k.k. definiujący czyn ciągły określa, że dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony. Prawomocne skazanie za czyn ciągły stwarza stan materialnej prawomocności w stosunku do okresu objętego tym skazaniem, także w odniesieniu do jednostkowych zachowań, które nie zostały objęte opisem czynu przypisanego (zob. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2007 r., I KZP 15/07, OSNKW 2007 r., z. 7-8, poz. 55).
Warunkiem przyjęcia stanu prawomocności materialnej jest jednak tożsamość czynu, a nie tylko wzajemne podobieństwo, identyczna kwalifikacja prawna, czy pomieszczenie zachowań w tożsamym przedziale czasowym. W uchwale z dnia 21 listopada 2001 r., I KZP 29/01 (OSNKW 2002, nr 1-2, poz.
2) stwierdzono, iż „Prawomocne skazanie za czyn ciągły (art. 12 k.k.) stoi na przeszkodzie, ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia”. Analogiczny pogląd wyrażono w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2005 r., II KK 15/05 (LEX nr 157549), zgodnie z którym: „Jeżeli «czyn ciągły» z art. 12 k.k. przyjmiemy jako jeden czyn zabroniony, to z punktu widzenia procesu karnego będzie stanowił jednolitą całość.
Podstawą odpowiedzialności za ten czyn będą wszystkie objęte znamieniem ciągłości zachowania, a granice wyznaczą początek pierwszego i zakończenie ostatniego z zachowań, jeśli wszystkie zostały podjęte z góry powziętym zamiarem. Przyjęcie tej konstrukcji «czynu ciągłego» przesądza o konieczności stosowania zasady ne bis in idem procedatur wyrażonej w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stwierdzającej, iż nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone”.W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., II KK 81/08 (LEX nr 578188) trafnie też wskazano, że skazanie oskarżonego za czyn ciągły popełniony w określonym czasookresie pochłania wszystkie inne, nawet później ujawnione zachowania, popełnione w tym okresie, stanowiące wykonanie powziętego zamiaru (zob. także wyrok SN z dnia 5 stycznia 2011 r., V KK 64/10, OSNKW 2011, Nr 2, poz. 14).Analiza czynów prawomocnie przypisanych S. G. wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 4 lipca 2014 roku, sygn. akt III K …/09, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa …/15 oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt III K …/11 wskazuje, że nie ujawniła się przeszkoda wynikająca z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., zakazująca ponownego postępowania o inne ujawnione zachowania sprawcy, będące elementami czynu ciągłego, stanowiącego przedmiot wcześniejszego osądzenia (brak tożsamości czynów).
Przedmiotem obu przestępstw było wprawdzie uczestniczenie w obrocie środkami narkotycznymi, jednak w przypadku czynu przypisanego w pkt. XXX wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 4 lipca 2014 roku, sygn. akt III K …/09 chodziło o amfetaminę (środek psychotropowy), zaś zachowanie polegało na pośredniczeniu w wynajmie pomieszczeń umożliwiających produkcję amfetaminy, pośredniczeniu w organizacji przyjazdów chemika, a następnie na wprowadzeniu tego środka, wraz z innymi członkami grupy przestępczej, do obrotu na terytorium Polski, w szczególności w Z., N. i G.
Z kolei przedmiotem czynu przypisanego w pkt. XXIV wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt III K …/11, było uczestniczenie w obrocie inną substancją, tj. kokainą, poprzez inne czynności wykonawcze, tj. ograniczone do nabywania jej, przygotowania do zbycia poprzez porcjowanie i zbywania, jak również przekazywania wielokrotnie w ilościach każdorazowo po 100g innej ustalonej osobie w celu przewiezienia tego narkotyku z Polski do Austrii, zaś miejscem jego popełnienia były – oprócz N. i Z., także inne miejscowości na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Austrii.Ponadto oba wyżej opisane przestępstwa popełnione zostały w różnych konfiguracjach osobowych, przy czym tylko czyn obejmujący uczestniczenie w obrocie amfetaminą został popełniony „w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej, kierowanej przez ustaloną osobę”.
Nie ma więc wątpliwości, że oba prawomocne skazania dotyczą różnych czynów ciągłych i nie mamy tutaj do czynienia z idem. Wobec tego, skoro Sąd Apelacyjny w [...] utrzymując wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa ../15, w mocy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z 4 lipca 2014 r., sygn. akt III K …/09, nie naruszył dyspozycji art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. nie było podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie. kc