Supreme Court dismisses prosecution's request to retry case due to flawed court composition under Polish Criminal Procedure Code.

V KO 48/26 ZARZĄDZENIE Dnia 14 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem K.S. sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r., sygn. akt II AKa 104/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 103/19, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).

UZASADNIENIE

Skazany K.S. w piśmie z 19 stycznia 2026 r. sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2020 r., sygn. akt II AKa 104/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 103/19, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem sądów obu instancji orzekających w jego sprawie i oświadczył, że żąda wznowienia postępowania oraz uchylenia „wydanego wyroku przy błędnie osadzonym sądzie Neosędziowskim”.

Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji, poza stwierdzeniem o „Neo-sędziowskim składzie” Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego nie wskazał na istnienie żadnych takich okoliczności, które mogłyby wiążąc się z sędzią X.

Y., jedynym sędzią ze składu Sadu odwoławczego powołanym na stanowisko z udziałem niekonstytucyjnie ukształtowanego KRS. Nie są one także znane Sądowi Najwyższemu z urzędu. W składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi zasiadali nadto sędziowie powołani z udziałem prawidłowo ukształtowanego KRS: X.1 Y.1 i X.2 Y.2 Dodać należy, że z kolei wyrok Sądu I instancji zapadł przed wydaniem uchwały 3 połączonych Izb SN w sprawie BSA I-4110-1/2020, a więc nie mogła ona mieć do niego zastosowania, nawet gdyby wykazano istnienie dodatkowych okoliczności, których w sygnalizacji nie wskazano.W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw.

Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. Paweł Wiliński [WB]‎[r.g.]