Supreme Court dismisses ex officio retrial request regarding improper bench composition in a retrial proceeding. The court rejects the claim that an improperly constituted bench invalidates the retrial decision. The ruling clarifies that retrial proceedings cannot be retried ex officio due to bench errors. The court holds that such procedural defects do not justify reopening a final retrial judgment. The decision affirms the finality of retrial proceedings against bench composition errors. The court emphasizes the procedural limits on ex officio retrial initiation. The judgment upholds the principle of legal certainty in retrial cases. The court rules that bench errors do not warrant reopening a retrial. The decision limits ex officio powers regarding retrial proceedings. The court concludes that the retrial decision stands despite bench issues.

V KO 219/25 ZARZĄDZENIE Dnia 30 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek zarządził: nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2025 r., V KO 1/25 o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II AKa 447/19, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt IV K 249/16. UZASADNIENIESkazany P. C. , w piśmie z dnia 27 listopada 2025 r., wniósł o wznowienie postępowania wznowieniowego przed Sądem Najwyższym w sprawie V KO 1/25, ze względu na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego, uchylenie postanowienia wydanego w tej sprawie oraz wyroków wydanych w sprawach, których dotyczyło to orzeczenie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II AKa 447/19, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt IV K 249/16) i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

W sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., gdyż tak należało potraktować pismo skazanego (wznowienie postępowania w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu) wskazano na wystąpienie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2025 r., V KO 1/25, o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania, bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę tego Sądu wynikającą z wadliwego powołania sędziów biorących udział w wydaniu orzeczenia.

Przyjąć zatem należy, że sygnalizacja dotyczy wznowienia z urzędu postępowania wznowieniowego w sprawie V KO 1/25. W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia dopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego i postępowania wznowieniowego nie jest rozstrzygana jednolicie i odnotować trzeba przypadki wydawania przez Sąd Najwyższy orzeczeń wznawiających takie postępowania ze wskazaniem zaistnienia uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nadal jednak w tym orzecznictwie funkcjonuje trafny pogląd, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne w tych sprawach, które zostały zakończone prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o przedmiocie procesu (czyli o odpowiedzialności karnej oskarżonego, odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niesłuszne skazanie, ukaranie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego) albo o dopuszczalności orzekania w tej kwestii.

Dopuszcza się także wznowienie postępowań ubocznych, o ile mają charakter autonomiczny i nie są związane z zasadniczym nurtem postępowania karnego. Odrzuca się natomiast możliwość wznowienia samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub o braku podstaw do wznowienia z urzędu, a także postępowania kasacyjnego (zob.: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10; z dnia 8 lutego 2011 r., III KO 99/10; z dnia 9 lipca 2013 r., II KO 17/13; z dnia 22 stycznia 2015 r., III KO 100/14; z dnia 7 lipca 2016 r., V KO 49/16; z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 12/18; z dnia 18 sierpnia 2022 r., II KZ 24/22; postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22; zarządzenia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2025 r., V KO 136/24; z dnia 30 stycznia 2025 r., III KO 117/24; z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 106/24; z dnia 19 listopada 2024 r., I KO 108/24; z dnia 19 września 2024 r., II KO 73/24; z dnia 26 czerwca 2025 r., II KO 125/25; z dnia 16 lipca 2025 r., V KO 11/25; z dnia 30 października 2025 r., I KO 40/25; z dnia 19 listopada 2025 r., III KO 112/25).

Pogląd ten prezentowany jest również w literaturze przedmiotu, por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 540; J. Grajewski, S. Steinborn [w:] Komentarz aktualizowany do art. 425-673 Kodeksu postępowania karnego, red. L. K. Paprzycki, LEX/el. 2015, art. 540).Kierując się tym stanowiskiem, które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, przyjąć trzeba, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k., wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., samego postępowania o wznowienie zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony.Brak zatem podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt V KO 1/25 o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania.Zwrócić przy tym trzeba uwagę na instrumentalny charakter sygnalizacji podstawy wznowienia z urzędu.

Z akt sprawy o sygn. V KO 1/25 wynika, że w postępowaniu, którego dotyczy sygnalizacja, skazany i jego obrońca nie zgłaszali zastrzeżeń do składu Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania wniosku. [J.J.][a.ł] Piotr Mirek‎