Supreme Court dismisses request to retry criminal proceedings due to lack of evidence regarding judge impartiality. The applicant failed to prove specific circumstances linking judges to executive power. Consequently, the court ruled that the statutory grounds for ex officio retrial were not met.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the defendant's request for an ex officio retrial of a final criminal judgment. The applicant argued that judges in both the district and appellate courts were improperly appointed due to a flawed Judicial Council, violating constitutional standards of impartiality. However, the court found that the applicant failed to demonstrate specific circumstances linking these judges to the executive branch, which is required to establish the statutory ground for retrial.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.: A defect in the composition of a court under Art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. exists only when specific circumstances indicate a close link between a judge and executive authorities, thereby compromising the standard of impartiality and independence.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
V KO 207/25 ZARZĄDZENIE Dnia 17 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem skazanego A.O. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt II AKa 165/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III K 78/23 stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIESkazany A.O., pismem z 12 listopada 2025 r. (data wpływu), oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt II AKa 165/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III K 78/23, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądów obu instancji, mającym polegać na udziale w składzie Sądu Okręgowego w Kaliszu – SSO X.
Y. i SSO X.1 Y.1 oraz w składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi – SSA X.2 Y.2 i SSA X.3 Y.3, którzy swoje stanowiska sędziowskie uzyskali w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny.
Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji wskazał na powołanie kilku sędziów z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS, jednak nie wykazał we wniosku żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na ich powiązania z władzą wykonawczą i nie są one znane również Sądowi Najwyższemu z urzędu.
Żaden ze wskazanych sędziów nie był dotychczas negatywnie testowany w Sądzie Najwyższym, przy czym SSA X.3 Y.3 była testowana ze skutkiem pozytywnym (sygn. akt V KO 128/24, V KK 311/24), zaś wobec SSA X.2 Y.2 nie stwierdzono podstawy do zainicjowania postępowania testowego (sygn. akt V KK 54/25). Nie ma również żadnych uzasadnionych podstaw prowadzących do zakwestionowania gwarancji bezstronnego orzekania przez SSO X. Y. i SSO X.1 Y.1W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw.
Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. [WB][r.g.]