Supreme Court allows retrial for Polish soldier based on new historical evidence proving non-criminal status.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court ordered a retrial and set aside previous rulings regarding a Polish soldier's conviction. The prosecutor presented new historical publications and witness testimonies from the 1948 Communist Crimes Commission, arguing the soldier was part of an independence movement rather than a criminal gang. The court found these facts significantly undermined the original conviction's factual basis, establishing the legal ground for reopening the case under the Criminal Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.: The court may order a retrial upon the discovery of new facts or evidence that significantly undermine the factual correctness of the original judgment.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt V KO 20/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący)SSN Jerzy GrubbaSSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) w sprawie W. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. wniosku Prokuratora Okręgowego w S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 grudnia 1995 r., sygn. akt II AKz […], utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 27 marca 1995 r., sygn. akt III Ko […]na podstawie art. 540§1 pkt 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1/ wznowić postępowanie w sprawie W.P. o uznanie nieważności wyroku b.
Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 sierpnia 1948 r. sygn. akt Sr […] zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie sygn. akt II AKz […], 2/ uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie sygn. akt II AKz […] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 27 marca 1995r. w sprawie sygn. akt III Ko […] i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S., 3/ kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wniosek o wznowienie postępowania na korzyść W. P. złożył Prokurator Okręgowy w S.. Wniosek oparty został na podstawie z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. ujawnienie nowych faktów i dowodów nieznanych Sądom rozpoznającym sprawę. Tymi dowodami maiłyby być zeznania świadków z akt Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. – sygn. akt S […] oraz dołączone kopie publikacji o charakterze historycznym. Wskazując na powyższe wnioskodawca wniósł o uchylenie obu postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny. Wskazane w nim nowe fakty i dowody podważają ustalenie Sądu Wojewódzkiego w S., zaaprobowane przez Sąd Apelacyjny w […], że skazanie W. P. przez b. Wojskowy Sąd Rejonowy w S. nastąpiło za przestępstwa kryminalne związane z działaniem w ramach zwykłej rabunkowej grupy przestępczej, a nie za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.We wniosku o wznowienie postępowania prokurator przedstawił nowe fakty i dowody nieznane wcześniej Sądom rozpoznającym sprawę.
Za nowy fakt można uznać informacje wynikające z opracowań o charakterze historycznym, że działająca od 1945 do 1948 r. grupa pod nazwą „B.” nie była w żadnym okresie swojego funkcjonowania grupą kryminalną, a oddziałem zbrojnego podziemia niepodległościowego (Tomasz Łabuszewski - „Stefan” jeden z „wyklętych”, Biuletyn IPN. Pamięć.pl, nr 1/12, s. 50-53; Edyta Wnuk - Zawsze stawiałam pięć świeczek. Reportaż, publikacja z 8 grudnia 2009 r., www.szczecin.gazeta.pl; Adam Zadwomy - Uroczysty pogrzeb żołnierzy B[…], publikacja z dnia 10 grudnia 2009 r., www.szczecin.gazeta.pl).
Natomiast za nowe dowody uznać należy zeznania części członków „B.”, jak również osób z nimi związanych, złożone w toku prowadzonego przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w S. postępowania przygotowawczego w sprawie zbrodni komunistycznej w sprawie sygn. akt S […] Zk. Chodzi tu o zeznania J. S., K. P., S. S., A. G., C. S., J. M., T. G., L. A., H. M., S. B.Przedstawione przez wnioskodawcę nowe fakty i dowody mogą wskazywać na niepodległościowy charakter działalności prowadzonej przez członków oddziału „B.”, a tym samym i W.
P.. W konsekwencji podważają one w wysokim stopniu prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji i zaaprobowanych przez Sąd odwoławczy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia b. Wojskowego Sądu Rejonowego w S. w sprawie Sr […]. Dlatego też zaistniała podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł o wznowieniu postępowania i o uchyleniu obu zapadłych w sprawie postanowień. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy winien uwzględnić nowo ujawnione fakty i dowodowy i dopiero w oparciu całościowo zgromadzony materiał dowodowy rozstrzygnąć w przedmiocie wniosku. l.n