Supreme Court allows retrial due to Constitutional Court ruling invalidating mandatory suspended sentence execution rules.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court ordered a retrial of the suspended sentence execution case following a Constitutional Court ruling declaring the mandatory execution provision unconstitutional. The defense argued that the lower courts failed to consider special circumstances warranting an exception to the mandatory rule. The Court agreed, noting that applying the now-invalidated provision would violate the Constitution more severely than evaluating the case under the alternative statutory provision.
Legislator headnote
AI generatedArt. 75 § 1 k.k.; Art. 540 § 2 k.p.k.: When a statutory provision mandating the execution of a suspended sentence is declared unconstitutional, courts must evaluate whether special circumstances justify departing from the mandatory procedure to avoid a greater constitutional violation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt V KO 19/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)SSN Józef Dołhy (sprawozdawca)SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. P. w przedmiocie zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 13 maja 2015 r., wniosku – obrońcy skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II AKzw 203/12, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II K 21/10 – II Ko 1/12, o zarządzeniu wobec M. P. wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt II K 21/10; p o s t a n o w i ł:
1. na podstawie art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 2 k.p.k. wznawia postępowanie sądowe w sprawie M. P., zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, sygn. akt II AKzw 203/12, 2. uchyla postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II AKzw 203/12 oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II Ko 1/12 – II K 21/10, i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania;
3. zarządza zwrot opłaty w kwocie 150 zł na rzecz skazanego M. P..
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 29 marca 2010 r., sygn.. akt II K 21/10, M.P. skazany został za popełnienie przestępstw z art. 310 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k., art. 310 § 2 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 178a § 2 k.k., art. 235 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. – na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 6 kwietnia 2010 r. Skazany w okresie próby dopuścił się w dniu 19 stycznia 2011 r. przestępstwa z art. 244 k.k., za co wyrokiem Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt X K 276/11, skazany został na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat.Z tego powodu Sąd Okręgowy w Koszalinie, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II Ko 1/12 – II K 21/10, na podstawie art. 75 § 1 k.k. zarządził wykonanie kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem z dnia 29 marca 2010 r., uznając, że zostały zrealizowane trzy przesłanki z art. 75 § 1 k.k., i z tego powodu zarządzenie wykonania kary jest obligatoryjne.Stanowisko Sądu pierwszej instancji podzielił Sąd Apelacyjny w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II AKzw 203/12, nie uwzględnił zażalenia M.
P. i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 5 marca 2015 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wznowienie postępowania sądowego w przedmiocie zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności. Powołując się na podstawę z art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 2 k.p.k. obrońca wniósł o wznowienie postępowania z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt SK9/10, orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 75 § 1 k.k., na podstawie którego wydane zostały kwestionowane postanowienia.Prokurator Prokuratury Generalnej w odpowiedzi na wniosek wniósł o uwzględnienie wniosku i wznowienie postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy jest zasadny.Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., sygn.
SK 9/10, orzekł o niezgodności z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP – art. 75 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości odstąpienia przez Sąd od zarządzenia wykonania kary w sytuacji, gdy wobec skazanego ponownie orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy. Utrata mocy obwiązującej art. 75 § 1 k.k. została odroczona na 18 miesięcy i w rezultacie przepis ten utracił moc obwiązującą z dniem 9 lutego 2015 r.Treść uzasadnień orzeczeń sądów obu instancji wskazuje na to, że sądy oparły się na formalnej ocenie realizacji przesłanek z art. 75 § 1 k.k., pominęły natomiast okoliczności wskazywane przez skazanego, które mieszczą się w pojęciu „szczególnych względów”, czy też „szczególnych okoliczności” sprawy.W tej kwestii odwołać się należy do stanowiska i argumentacji zawartych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r.
I KZP 30/13 – OSNKW 2014, z. 5, poz.
36. W uchwale tej wskazano, że sąd orzekający po wyroku TK z dnia 17 lipca 2013 r., może nie stosować art. 75 § 1 k.k. w zakresie, w jakim Trybunał uznał ten przepis za niekonstytucyjny, jeżeli obligatoryjny tryb zarządzenia wykonania kary wobec skazanego, prowadziłby do naruszenia Konstytucji RP w większym stopniu niż odstąpienie od tego trybu z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, a uzasadnione pominięcie niekonstytucyjnej normy wynikającej z art. 75 § 1 k.k. przy rozstrzygnięciu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary, powoduje konieczność oceny sprawy w perspektywie art. 75 § 2 k.k.W realiach sprawy spełniona została przesłanka z art. 540 § 2 k.p.k. uzasadniająca wznowienie postępowania sądowego.
Istotnie w niniejszej sprawie zachodzi konieczność rozważenia przez sąd orzekający w przedmiocie zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności, czy podnoszone przez skazanego okoliczności należą do kategorii tych „szczególnych względów”, na które wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipa 2013 r.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. l.n