Supreme Court transfers defamation case against local court to another court to ensure impartiality.

Sygn. akt V KO 103/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie Ł. B., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 października 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, zawartego w postanowieniu z dnia 12 października 2022 r., sygn. XI K 781/22, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r., sygn. XI K 781/22, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują realnie okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd właściwy miejscowo. Ł. B. został oskarżony o popełnienie dwóch czynów kwalifikowanych z art. 226 § 3 k.k., polegających na znieważeniu konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej w postaci Sądu Rejonowego w Bydgoszczy.

W ocenie Sądu wnioskującego, rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy mogłoby stwarzać wątpliwości co do bezstronności tego Sądu, skoro zarzuty aktu oskarżenia dotyczą znieważenia Sądu mającego rozpoznać niniejszą sprawę. Orzekanie w tej sprawie przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy mogłoby więc powodować społeczne przekonanie, że Sąd Rejonowy orzeka we własnej sprawie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Chodzi tu o okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 29 grudnia 2021 r., IV KO 163/21; dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21; dnia 8 września 2022 r., I KO 86/22). W tej konkretnej sprawie zachodzą szczególne okoliczności determinujące zmianę właściwości miejscowej Sądu. Uzasadnia to fakt, że Ł. B. zarzucono znieważenie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej w postaci Sądu Rejonowego w Bydgoszczy i to ten Sąd miały rozpoznać jego sprawę.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione z uwagi na powiązanie zdarzeń stanowiących podstawę oskarżenia z działalnością sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 7 kwietnia 2006 r., III KO 20/06; 21 kwietnia 2004 r., III KO 4/04; 19 maja 2006 r., IV KO 31/06).Zaistniały układ procesowy może spowodować powstanie w osób postronnych podejrzeń, że „sąd orzeka we własnej sprawie”. W celu wyeliminowania takich spekulacji, Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie rozpoznania sprawy oskarżonego Ł.

B. do innego sądu równorzędnego.Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Toruniu, a więc Sąd znajdujący się poza okręgiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (jednostki nadrzędnej nad Sądem Rejonowym w Bydgoszczy).Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.[as]