Supreme Court quashes summary conviction for violating a ban because the ban was not yet legally effective at the time of the offense.

V KK 403/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A.F.‎skazanego z art. 244 k.k. ‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu ‎w dniu 16 listopada 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,‎od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi‎z dnia 8 kwietnia 2020 r., sygn. akt V K 346/20, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi w celu ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2020 r. (sygn. akt V K 346/20) uznano oskarżonego A.F. za winnego tego, że w dniu 12 grudnia 2018 r. w Łodzi, prowadząc pojazd marki R. o nr rej. […], nie stosował się do orzeczonego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 października 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV W […], zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, tj. zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 244 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 37a k.k. w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu karę 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym.

Na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego A.F. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.Wyrok powyższy uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od tego orzeczenia kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny w trybie art. 521 § 1 k.p.k., zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec A.F. wyroku w postępowaniu nakazowym, mimo iż okoliczności opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 244 k.k., popełnionego w dniu 12 grudnia 2018 r. oraz wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budziły wątpliwości w odniesieniu do przyjęcia, że wymieniony nie stosował się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 października 2018 r. o sygn. akt IV W […], gdyż z materiału tego wynika, że przedmiotowy wyrok nakazowy uprawomocni! się w dniu 21 grudnia 2018 r., a zatem w dacie przypisanego oskarżonemu zachowania, tj. 12 grudnia 2018 r., nie obowiązywał w obrocie prawnym, a tym samym nie mógł stanowić podstawy pociągnięcia wymienionego do odpowiedzialności karnej za występek z art. 244 k.k.”Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się zasadna. Powszechnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że orzekanie w trybie postępowania nakazowego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy sąd - dysponując materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu przygotowawczym - może stwierdzić, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Chodzi zatem o ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, jak również wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej.Warunki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Istniały bowiem wątpliwości co do możliwości przyjęcia, że oskarżony A.F. kierując pojazdem w dniu 12 grudnia 2018 r. nie stosował się do środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 października 2018 r. o sygn. akt IV W […]. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci odpisu przedmiotowego wyroku nakazowego o sygn. akt IV W […] – uprawomocnił się on dopiero w dniu 21 grudnia 2018 r. (k. 6 - akta o sygn. V K […]1).

Oznacza to, że w chwili czynu przypisanego wyrokiem w sprawie V K […]1, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie było jeszcze prawomocne, a więc nie mogło stanowić podstawy kwalifikacji prawnej z art. 244 k.k. Jak wskazuje jednak Prokurator Generalny, kwestia prawidłowości ostatecznego ustalenia daty uprawomocnienia się tego wyroku także powinna być przedmiotem dalszych ocen. Wskazuje on na kwestie związane z brakami (lub rozbieżnościami) w aktach sprawy dotyczącymi prawidłowości doręczenia oskarżonemu odpisu wyroku nakazowego.

W systemie EPO widnieją dwa awiza, natomiast brak adnotacji o drugiej awizacji w przypadku papierowej korespondencji zwróconej sądowi. Konieczność pogłębionej analizy tego wątku (wpływa to bezpośrednio na kwestię daty uprawomocnienia się wyroku) powoduje, że orzekanie w trybie nakazowym nie było w niniejszej sprawie możliwe. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. WZ [ał]