Supreme Court quashes criminal order for excessive fine exceeding statutory 200 daily unit limit.

V KK 37/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)‎SSN Jerzy Grubba‎SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie M. H.skazanego za czyn z art. 278 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 3 kwietnia 2024 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt II K 584/21, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze orzeczonej wobec M. H. i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chojnicach. [J.J.] Jerzy Grubba Małgorzata Wąsek-Wiaderek Jarosław Matras

UZASADNIENIE

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt II K 584/21, M. H. (H.) został uznany za winnego popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z art. 278 § 1 k.k. i na tej podstawie, przy zastosowaniu art. 37a k.k., sąd ten wymierzył oskarżonemu karę grzywny w liczbie 350 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł. Nadto na podstawie art. 46 § 1 k.k. sąd orzekł wobec M. H. obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 7155 zł. Wyrok zapadł w tej sprawie także wobec drugiego z oskarżonych, ale do niego kasacja nie została wniesiona.

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 18 listopada 2021 r. Od tego wyroku Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego zaskarżając go w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu, w postępowaniu nakazowym, kary grzywny w wymiarze 350 stawek dziennych, z jednoczesnym ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 20 złotych, podczas gdy wskazany przepis art. 502 § 1 k.p.k. dopuszcza możliwość orzeczenia wyrokiem nakazowym kary grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych.

Prokurator Generalny w konkluzji wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Chojnicach do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma Prokurator Generalny, że doszło w tej sprawie do rażącego naruszenia art. 502 § 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Trafność postawionego w kasacji zarzutu wynika wprost z zestawienia treści zaskarżonego rozstrzygnięcia o karze grzywny wymierzonej M.

H. za przypisany mu występek oraz treści art. 502 § 1 k.p.k. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. Przepis ten określa zatem górną granicę kary grzywny, która może być orzeczona w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 18 października 2023 r., III KK 388/23; 25 stycznia 2022 r., IV KK 639/21; 11 marca 2020 r., V KK 274/19; 16 listopada 2017 r., II KK 328/17; 1 lutego 2011 r., IV KK 429/10).

W tej sprawie, Sąd Rejonowy w Chojnicach wyrokiem nakazowym wymierzył M. H. karę grzywny w wysokości 350 stawek dziennych, a więc ponad granicę wskazaną w art. 502 § 1 k.p.k.Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części, tj. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, przy czym uchylenie wyroku w zakresie kary skutkuje także uchyleniem orzeczenia o środku karnym (pkt III), co jest oczywiste, zważywszy na treść art. 447 § 2 k.p.k. oraz fakt, iż orzekanie na podstawie art. 46 § 1 k.k. jest możliwe, gdy następuje skazanie (nie jest więc możliwe istnienie w wyroku orzeczenia o środku kompensacyjnym, jeśli utrzymano w mocy tylko orzeczenie o winie).

Co istotne, rozstrzygnięcie o kosztach sądowych jest także orzeczeniem akcesoryjnym wobec skazania (art. 626 § 1 k.p.k.). Przy ponownym orzekaniu sąd meriti weźmie pod uwagę treść przepisu art. 502 § 1 k.p.k., albowiem orzekanie w trybie nakazowym jest w dalszym ciągu możliwe. Z tych powodów orzeczono jak w wyroku. [J.J.](r.g.) Jerzy Grubba Małgorzata Wąsek-Wiaderek Jarosław Matras