Supreme Court quashes lower court ruling for applying new Criminal Code provision retroactively to a 2011 judgment.

Sygn. akt V KK 345/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Gradzik (przewodniczący)

SSN Józef Dołhy

SSA del. do SN Jarosław Góral (sprawozdawca)

Protokolant Barbara Kobrzyńska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

w sprawie Z. D.

skazanego z art. 178a § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 16 grudnia 2011 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 8 lipca 2011 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego

z dnia 18 kwietnia 2011 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia wydanego

na podstawie art. 49 § 2 k.k. i sprawę w tym zakresie przekazuje

Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem dnia 18 kwietnia 2011 r., Sąd Rejonowy, skazując Z. D. za

czyn z art. 178a § 1 k.k., orzekł wobec niego na karę grzywny, zakaz

prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz na mocy art. 49 § 2 k.k.

świadczenie pieniężne w wysokości 200 zł na rzecz Stowarzyszenia na Rzecz

Pomocy ofiarom Wypadków Komunikacyjnych i Zdarzeń Losowych „Ratujmy

Życie”.

Apelację od tego orzeczenia wniósł obrońca oskarżonego zarzucając na

podstawie art. 444 i 425 § 1 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za

podstawę orzeczenia oraz obrazę przepisów postępowania tj. art. 4, 5 § 2, 7, 9 §

1 , 167, 201, 352, 366 § 1 oraz art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k. mającą wpływ na jego

treść.

W konkluzji obrońca wnosił o uniewinnienie ewentualnie o uchylenie

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu

.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 8 lipca 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok

jedynie w ten sposób, że świadczenie pieniężne nałożone wyrokiem Sądu

Rejonowego orzekł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej.

Od powyższego rozstrzygnięcia wniósł kasację Prokurator Generalny

zaskarżając je w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci

świadczenia pieniężnego, na niekorzyść J. D.

Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i § 2

k.p.k. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie

prawa materialnego a mianowicie art. 49 § 2 k.k. polegające na zmianie wyroku

Sądu Rejonowego w zakresie orzeczonego środka karnego i orzeczenie wobec

Z. D. świadczenia pieniężnego w kwocie 200 złotych na rzecz Funduszu

Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy w dniu

orzekania przez Sąd odwoławczy świadczenie pieniężne mogło być orzekane

jedynie na rzecz instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej

wpisanej do wykazu prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości, której

podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na

cele bezpośrednio związane z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w

wypadkach komunikacyjnych, z przeznaczeniem na ten cel.

Prokurator Generalny w konkluzji wnosił o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu

do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna.

Prawdą jest, że Ustawa z dnia 12 lutego 2010 r o zmianie ustawy Kodeks

karny, Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.

U. Nr 40 poz. 227) która miała wejść w życie 1 lipca 2011r. nowelizowała m.in.

art. 49 § 2 k.k. Przewidywała ona, w takiej sytuacji jaka zaistniała w niniejszej

sprawie, orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy

Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Ma rację jednak Prokurator

Generalny gdy wskazuje na pominięcie przez Sąd Okręgowy innej, równie

istotnej okoliczności a mianowicie tego, że ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r.

dokonana została nowelizacja ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. przesuwając na

jej mocy m.in. termin wejścia w życie przepisu art. 49 § 2 k.k. w nowym

brzmieniu, do dnia 1 stycznia 2012 r.

Sąd Okręgowy, lojalnie przyznał się w uzasadnieniu do pomyłki, której

korzeni należy poszukiwać już na etapie stanowienia prawa. Sąd Najwyższy

zwraca uwagę, że stadium jego stosowania ulega znacznemu wydłużeniu o czas

badania aktualności uchwalonych przepisów. Dygresja powyższa nasuwa się

tym bardziej nieodparcie, gdy się uwzględni skutki, z pozoru niewielkich, korekt

legislacyjnych. Przyznając, że od dnia 1 stycznia 2012 r zaistnieje stan prawny

zgodny z treścią wyroku Sądu Okręgowego, to pozostaje poza dyskusją, iż w

chwili jego wydania przepis art. 49 § 2 k.k. nie zezwalał na orzeczenie

świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej. Swoistej wymowy nabiera zatem okoliczność, że w

momencie

zwrotu

akt

Sądowi

Okręgowemu,

stan

prawny

uzyska

kompatybilność z treścią orzeczenia. Nie zmienia to jednak faktu, że w

momencie orzekania w dniu 8 lipca 2011r. przepis art. 49 § 2 k.k. w brzmieniu

powołanym zaskarżonym rozstrzygnięciem nie obowiązywał. Wobec tego, iż

stanowi on podstawę prawną właśnie tej części orzeczenia jest oczywistym, że

doszło do rażącego naruszenia prawa mającego wpływ istotny na jego treść, w

którego obronie wystąpiła Kasacja Prokuratora Generalnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak wyroku.