Supreme Court quashes criminal order for excessive fine exceeding statutory 200 daily fine limit.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the lower court's criminal order regarding the defendant's fine, finding it legally flawed. The Regional Court imposed a 250 daily fine in a summary procedure, whereas the law strictly limits such fines to a maximum of 200 daily units. Consequently, the Court ruled that the lower court violated the statutory cap, necessitating a retrial to set a valid penalty.
Legislator headnote
AI generatedArt. 500 § 1, 3 k.p.k.; Art. 502 § 1 k.p.k.: A criminal order must strictly adhere to the maximum fine limit of 200 daily units; exceeding this cap constitutes a material defect requiring the quashing of the order and remittal for retrial.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
V KK 30/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Paweł KołodziejskiSSN Marek Siwek w sprawie K. R., skazanego z art. 244 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 16 kwietnia 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt II K 300/23, uchyla wyrok nakazowy w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego rozpoznania. [J.J.] Paweł Kołodziejski Igor Zgoliński Marek Siwek UZASADNIENIEK.
R. został oskarżony o to, że w dniu 12 czerwca 2023 r. w miejscowości N. prowadził pojazd mechaniczny marki O. o nr rej. […]. nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią w wyroku z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II W 718/22, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przez jeden rok, obowiązującego od dnia 17 grudnia 2022 r. do 17 grudnia 2023 r., tj. o czyn z art. 244 k.k.Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią wyrokiem nakazowym z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt II K 300/23, po rozpoznaniu sprawy K.
R. uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. skazał go na karę 250 stawek dziennych grzywny po 20 każda, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku, na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł oraz zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.Wobec braku sprzeciwu stron wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 4 sierpnia 2023 r.Od tego wyroku kasację w części odnoszącej się do orzeczenia o karze wywiódł w trybie art. 521 § 1 k.p.k. na korzyść skazanego Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec K.
R. - po przeprowadzeniu postępowania nakazowego w trybie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. i uznaniu go wyrokiem nakazowym za winnego popełnienia występku z art. 244 k.k. - na podstawie art. 244 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. kary 250 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 20 złotych, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 (dwustu) stawek dziennych albo do 200 000 złotych. W konsekwencji tego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wyrok w skarżonej części był w sposób oczywisty wadliwy. Przepisy art. 500 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 502 § 1 – 3 k.p.k. określają warunki wydania wyroku nakazowego, ograniczając taką możliwość do spraw, w których prowadzono dochodzenie oraz stwierdzenia, w pryzmacie zgromadzonego materiału dowodowego, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, co implikuje brak konieczności procedowania na rozprawie. Stosownie do treści art. 502 § 1 k.p.k. orzekanie w tym trybie limitowane jest zakresem dopuszczalnych kar.
Wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych bądź 200.000 zł. Niestosowanie się do powyższych ograniczeń odnośnie do rodzaju i rozmiaru kary stanowi niewątpliwie rażące naruszenie powyższego przepisu, które ma istotny wpływ na treść wyroku. Do takiego właśnie uchybienia doszło na gruncie niniejszej sprawy. W zaskarżonej części wyroku nakazowego orzeczona została kara grzywny w rozmiarze 250 stawek dziennych grzywny. Tym samym Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią rażąco naruszył przepis art. 502 § 1 k.p.k., ponieważ orzekł karę w wysokości przekraczającej górną granicę sankcji możliwą do orzeczenia w postępowaniu nakazowym.
Bezsporne jest również i to, że opisane uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku, przejawiający się w tym, że skazany poniósł odpowiedzialność karną, która nie została przewidziana dla trybu nakazowego. Z tego względu kasację uznać należało za zasadną w stopniu określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Implikowało to uchylenie wadliwego wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią, celem konwalidacji zaistniałego uchybienia. [J.J.][a.ł] Paweł Kołodziejski Igor Zgoliński Marek Siwek