Supreme Court dismisses appeal for increasing criminal measures from 2 to 3 years without defendant's objection.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the prosecutor's appeal against a lower court's decision to extend criminal measures from two to three years. The prosecutor argued this violated procedural rules by increasing penalties without the defendant's objection, claiming the first-instance judgment was not challenged on their behalf. The court ruled that the appellate court erred by extending the measures ex officio, violating the principle of reformationis in peius which prohibits worsening a defendant's position without their specific objection.
Legislator headnote
AI generatedArt. 434 § 1 k.p.k.; Art. 440 k.p.k.; The appellate court may not impose heavier criminal measures on the accused without a specific appeal filed against their detriment, unless the statute mandates such action independently of appeal boundaries.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
V KK 252/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)SSN Andrzej StępkaProtokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A. B. oskarżonego z art. 158 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 23 lipca 2024 r. kasacji prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 29 lutego 2024 r., IV Ka 366/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 15 czerwca 2023 r., II K 78/22 uchyla wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu w zaskarżonej części, to jest co do rozstrzygnięcia zawartego w jego pkt I.1. i w tym zakresie sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Małgorzata Gierszon Wiesław Kozielewicz Andrzej Stępka[PGW]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, w sprawie IV Ka 366/22 zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. II K 78/22, w części tj. w zakresie jego pkt 4 w ten sposób, iż na podstawie art. 43 § 1 kk ustalił okres orzeczonych w stosunku do oskarżonego A. B. środków karnych na okres 3 lat (pkt I wyroku Sądu II instancji), w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Kasację od tego wyroku wniósł prokurator zaskarżając go w zakresie jego pkt I.1, to jest w części zmieniającej wyrok Sądu I instancji.
Zarzucił w niej rażące, mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. poprzez orzeczenie ustalające długość trwania środków karnych orzeczonych w stosunku do oskarżonego A. B. w wyroku Sądu odwoławczego na okres 3 lat, podczas, gdy orzeczenie Sądu I instancji określało okres obowiązywania środków karnych na okres 2 lat, przy braku zaskarżenia wyroku Sądu I instancji na niekorzyść oskarżonego.
W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznana Sądowi w II instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Sąd Rejonowy w Jarocinie, w punkcie 4, `przywołanego powyżej wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 78/22, orzekł wobec oskarżonego A. B. środki karne w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego A. H. na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakazu kontaktowania się z nim w jakikolwiek sposób, określając okres obowiązywania zakazów na 2 lata.
Wyrok Sądu I instancji został zaskarżony jedynie przez obrońcę oskarżonego A. B. na jego korzyść w zakresie przyjętej kwalifikacji czynu. Sąd II instancji dokonał zmiany wyroku na niekorzyść oskarżonego zmieniając okres orzeczonych środków karnych z 2 na 3 lata. Zgodnie z treścią art. 434 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego jedynie wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy, oraz w granicach zaskarżenia, chyba że ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia.
W przedmiotowej sprawie przesłanki takie nie nastąpiły. Wyrok Sądu Rejonowego nie był zaskarżony na niekorzyść oskarżonego. Sąd II Instancji wskazał w uzasadnieniu, zmieniając w części zaskarżony wyrok Sądu I instancji, że pozostawał w błędnym przekonaniu, iż w treści tego wyroku nie określono czasu trwania środków karnych orzeczonych w stosunku do A. H. Określił zatem niejako „z urzędu” czas ich obowiązywania na 3 lata, działając na podstawie art. 440 k.p.k. w mylnym przekonaniu o orzekaniu na korzyść oskarżonego.W konsekwencji, orzeczenie Sądu II Instancji w zaskarżonej części nastąpiło bez koniecznego zaskarżenia wyroku Sądu I instancji na niekorzyść oskarżonego w zakresie kary i środków karnych, z oczywistym naruszeniem zasady reformationis in peius.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Małgorzata Gierszon Wiesław Kozielewicz Andrzej Stępka [J.I.][ał]