Supreme Court dismisses defense request to recuse judge for lack of specific impartiality facts.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected the defense's request to recuse a judge, ruling the application failed to meet statutory requirements for impartiality challenges. The court found the defense did not specify how the judge's appointment or subsequent conduct affected this specific case's fairness. Consequently, the request was dismissed because general lack of trust or abstract circumstances do not constitute legal grounds for recusal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 29 § 5-9 uSN; Art. 429 § 1 k.p.k.: A request to recuse a judge must demonstrate specific facts showing the judge's appointment or conduct impaired impartiality in the specific case; general lack of trust or abstract circumstances are insufficient.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
V KB 34/26 ZARZĄDZENIE Dnia 9 kwietnia 2026 r. Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić;
2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt V KK 480/25;
3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.;
4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.
Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W końcu „brak zaufania” (s. 2 wniosku) strony lub jej reprezentanta procesowego do sędziego przydzielonego lub wyznaczonego do rozpoznania sprawy nie stanowi w ogóle podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy – ani w trybie przepisów ustrojowych, ani w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego.
Na marginesie wskazać należy, wobec wątpliwości zgłaszanych w treści uzasadnienia (choć w sposób daleki od wymogów profesjonalizmu), że Sędzia SN R.W. został wyłączony od rozpoznania sprawy na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2026 r., V KK 480/25 wydanego w następstwie złożenia wniosku o wyłącznie sędziego przez innego uczestnika postępowania w tej sprawie. Sędzia SN A.D. została przydzielona do sprawy stosownie do wymogów przepisów zawartych w § 80 regSN. Te wszystkie wątpliwości mogłyby zostać rozwiane przez obrońcę skazanego, gdyby ten zechciał zapoznać się z aktami sprawy, czego jednak nie uczynił.
Z kolei co do pozostawienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie V KB 12/26 bez dalszego biegu, to obrońcy powinno być wiadome (niezależnie od treści zarządzenia wydanego w dniu 12 marca 2026 r. w sprawie V KB 12/26), że orzeczenia zapadające w sprawach KB nie są takimi orzeczeniami, w stosunku do których – w świetle art. 540 i art. 542 § 3 k.p.k. – możliwe jest wznowienie postępowania sądowego. Obrońcy, jako profesjonalnemu reprezentantowi strony, powinno być też wiadome, niezależnie od powyżej wskazanej niedopuszczalności, że wznowienie postępowania sądowego możliwe jest jedynie w odniesieniu do postępowań zakończonych orzeczeniem sądu, a zarządzenie (decyzja w takiej formie zapadła w sprawie V KB 12/26) w polskiej procedurze karnej nie jest rodzajem orzeczenia (zob. intytulację Rozdziału 11 Kodeksu postępowania karnego).W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką.
Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę.
W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB][a.ł]