Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds while allowing review of underlying unappealed court order.

Sygn. akt V CZ 80/07

POSTANOWIENIE

Dnia 4 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Zbigniew Strus

w sprawie ze skargi A.K. i S.K.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego w O.

z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt [...]

w sprawie z powództwa Z.R. i B.R.

przeciwko A.K. i S.K.

o rozwiązanie umowy przekazania gospodarstwa rolnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2007 r.,

zażalenia skarżących A.K. i S.K.

na postanowienie Sądu Okręgowego w O.

z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt [...],

odrzuca zażalenie w części dotyczącej odrzucenia zażalenia,

a oddala je w pozostałej części.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 marca 2007 r. Sąd Okręgowy w O. odrzucił

zarówno zażalenie skarżących A.K. i S.K. na postanowienie tego Sądu z dnia 2

marca 2007 r. oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i

wniesioną przez nich skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 18 października 2006 r. W uzasadnieniu

stwierdził, że na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o

zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia zażalenie nie przysługuje, nie jest to bowiem

postanowienie kończące postępowanie w sprawie (art. 394 1 k.p.c.). Z tej przyczyny

zażalenie skarżących ulegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Ze względu na to,

że pełnomocnik skarżących pomimo doręczenia mu wezwania nie uiścił w terminie

tygodniowym opłaty należnej od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, skarga ta również ulegała odrzuceniu (art. 424 6 § 3

k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie skarżący A.K. i S.K. zarzucili Sądowi

Okręgowemu błędne przyjęcie, że na postanowienie oddalające wniosek o

zwolnienie od opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nie przysługuje zażalenie, a ponadto naruszenie art. 45

ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U.

z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) przez odebranie im prawa do rozpatrzenia sprawy

przez sąd wskutek nieuzasadnionej odmowy zwolnienia od ponoszenia opłaty od

skargi, a następnie odrzucenia zażalenia na postanowienie w tym przedmiocie.

W konkluzji żalący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

jest środkiem prawnym, którego rozpoznanie należy do Sądu Najwyższego. Wnosi

się ją do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie (art. 424 6 § 1 k.p.c.). Sąd ten

bada zachowanie warunków formalnych skargi określonych w art. 4245 § 2 k.p.c.,

przy czym skargę nie opłaconą oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła

w terminie, odrzuca (art. 4246 § 3 k.p.c.). Na postanowienie odrzucające skargę

przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.).

Żalący A.K. i S.K. zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego w całości, a

więc nie tylko w części odrzucającej skargę, lecz także w części odrzucającej

zażalenie. Uszło ich uwagi, że na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu

zażalenia na postanowienie odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zażalenie nie

przysługuje, nie jest to bowiem postanowienie kończące postępowanie w sprawie w

rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c. Trzeba przy tym podkreślić, że żalący nie mają racji

wywodząc, iż Sąd Okręgowy nie był sądem drugiej instancji w zakresie rozpoznania

wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi. Sprawa, której dotyczy skarga,

rozpoznana została w pierwszej instancji przez Sąd Rejonowy w B., a w drugiej

przez Sąd Okręgowy w O. i ostatnio wymieniony Sąd jest nadal drugiej instancji,

także w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z powyższych względów wniesione zażalenie w części dotyczącej

odrzucenia zażalenia ulega odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 373 w związku

z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.; zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

28 kwietnia 2006 r., V CZ 22/06, niepubl.).

Nie oznacza to jednak, że z powodu niedopuszczalności zażalenia na

postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o zwolnienie od obowiązku

uiszczenia opłaty od skargi żalący zostali pozbawieni prawa do rozpatrzenia tej

skargi przez sąd (art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych

wolności, Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Rozpoznając zażalenie na

postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, Sąd Najwyższy, na

wniosek żalącego, rozpoznaje

również te postanowienia sądu drugiej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu

w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przy rozpoznawaniu

zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające nieopłaconą skargę

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, na wniosek

żalącego, rozpoznaniu podlega zatem także postanowienie oddalające wniosek

o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi (art. 380 w związku z art.

42412, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).

W niniejszej sprawie żalący nie skorzystali z możliwości zakwestionowania

w powyższym trybie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 2 marca 2007 r.

oddalającego wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi

o stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia,

poza

ogólnikowym stwierdzeniem, że orzeczenie to jest „całkowicie nietrafne”, nie

przytoczyli

bowiem

żadnych

skonkretyzowanych

zarzutów,

które

mogłyby

świadczyć o wadliwości tego postanowienia.

Wywody zawarte w zażaleniu dotyczą jedynie kwestii dopuszczalności

zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 marca 2007 r. oddalające

wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji zażalenie na

postanowienie

odrzucające

skargę

ulega

oddaleniu

jako

pozbawione

uzasadnionych podstaw.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 w związku z art.

398 i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak

w sentencji.