Supreme Court dismisses appeal; municipal contracts for own tasks are commercial cases regardless of non-profit status.

Sygn. akt V CZ 49/11

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Biura Projektów Gospodarki Wodno-Ściekowej

HYDROSAN Spółki z o.o.

przeciwko Gminie K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 lipca 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 14 marca 2011 r.,

1)

oddala zażalenie;

2)

zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej

kwotę

1.800

(tysiąc

osiemset)

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

zł

tytułem

kosztów

Postanowieniem z 14 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z 16 listopada 2010 r. z uwagi na zbyt

niską wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie mającej charakter gospodarczy

(art. 3982 § 1 k.p.c.).

W zażaleniu na postanowienie z 14 marca 2011 r. pozwana zarzuciła, że

zapadło ono z naruszeniem art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4791 § 1 k.p.c. i art. 4792

§ 1 k.p.c., art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności

gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) oraz art. 7

ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U.

z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako: u.s.g.). Uzasadniając ten zarzut

skarżąca wskazała, że umowa, której dotyczy spór, została zawarta w ramach

wykonywania

jej

zadań

własnych

i

nie

stanowiła

elementu

działalności

gospodarczej, która prowadzona może być jedynie na podstawie przepisów

o gospodarce komunalnej. W konsekwencji, skarżąca wskazała, że nie jest

przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4792 § 1 k.p.c., a sprawa nie ma charakteru

gospodarczego w rozumieniu art. 4791 § 1 k.p.c. Skarżąca powołała się także na

zarządzenie Sądu Okręgowego, ogłoszone na rozprawie 15 kwietnia 2010 r.,

zgodnie z którym doszło do zmiany trybu rozpoznania sprawy z gospodarczego na

zwykły. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz o zasądzenie

kosztów postępowania zażaleniowego.

W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie w całości

oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie

jest

bezzasadne.

Za

dominujący

w

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego uznać można pogląd, zgodnie z którym gmina, realizując zadania

własne w rozumieniu art. 7 u.s.g. poprzez zawieranie odpłatnych umów, mających

charakter czynności gospodarczych, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4792 § 1

k.p.c., przy czym dla kwalifikacji tej działalności jako gospodarczej nie ma

znaczenia jej niezarobkowy charakter (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały

z 13 stycznia 2006 r., III CZP 124/05, OSNC 2006, nr 12, poz. 201, a także

w postanowieniach: z 19 października 1999 r., III CZ 112/99, OSNC 2000, nr 4,

poz. 78; z 12 maja 2000 r., V CKN 48/00, niepubl.; z 23 listopada 2000 r., III CZ

112/00, niepubl.; z 22 sierpnia 2001 r., V CKN 756/00, niepubl.; z 7 sierpnia 2003 r.,

IV CZ 90/03, niepubl.).

Nie ulega wątpliwości, że umowa zawarta przez Gminę K. z powodową

spółką mieściła w ramach zadań własnych gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3

u.s.g. Sama umowa została przy tym skonstruowana jak kontrakt zawarty w obrocie

między przedsiębiorcami, noszący cechy czynności handlowej. Z tych powodów

spór dotyczący tej umowy ocenić należy jako sprawę o charakterze gospodarczym.

Na przeszkodzie takiej kwalifikacji nie stoi ustawa z 20 grudnia 1996 r.

o gospodarce komunalnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236, dalej jako:

u.g.k.), która, jak stwierdza skarżąca, określa „formy i zakres” prowadzenia

działalności gospodarczej przez gminę, w zakres których nie wchodzi jednak

przedmiot spornej umowy. Analiza przepisów ustawy prowadzi do przeciwnego

wniosku. Po pierwsze, zadania wyszczególnione w art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. zaliczają

się

bez wątpienia

do

objętych

pojęciem

gospodarki

komunalnej

„zadań

o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane

zaspokajanie

zbiorowych

potrzeb

ludności

w

drodze

świadczenia

usług

powszechnie dostępnych” (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 u.g.k.). Po drugie, art. 2

u.g.k., określający formy prowadzenia gospodarki komunalnej, zawiera jedynie

wyliczenie o charakterze przykładowym (na co wskazuje użyte przez ustawodawcę

wyrażenie „w szczególności") i w żadnym wypadku nie można twierdzić, by katalog

ten miał charakter zamknięty i wyczerpujący.

Należy też zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, z akt sprawy nie

wynika, by we wcześniejszym toku postępowania gospodarczy charakter sprawy

został przez nią skutecznie zakwestionowany. W

szczególności, protokół

posiedzenia z 15 kwietnia 2010 r. (k. 223-228) nie zawiera żadnej wzmianki

o wydaniu zarządzenia zmieniającego tryb rozpoznania sprawy. Co więcej,

przepisy o postępowaniu gospodarczym były stosowane w sprawie także na

późniejszych jej etapach, o czym świadczy postanowienie Sądu Okręgowego

z 14 września 2010 r. (k. 278).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814

k.p.c. orzeczono jak na wstępie, o kosztach postępowania rozstrzygając na

podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2

w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

ustanowionego z urzędu. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

md

radcę

prawnego