Supreme Court allows appeal by overturning lower court's dismissal due to unpaid court fees. The court ruled that the new fee law applies to the appeal stage even if the case started before its enactment.

Sygn. akt V CZ 30/08

POSTANOWIENIE

Dnia 11 czerwca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

w sprawie z powództwa P.(...) Sp. z o.o. w W.

przeciwko Zakładom Przemysłu Odzieżowego O.(...) Sp. z o.o. w W.

o wydanie i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 czerwca 2008 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 marca

2008 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację strony

powodowej P.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. od wyroku Sąd

Okręgowego w W. z dnia 28 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu podał, że apelacja,

złożona w imieniu strony przez profesjonalnego pełnomocnika, nie została należycie

opłacona opłatą podstawową, należną na podstawie art. 14 i 100 ust. 2 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398

z późn. zm.; dalej: „u.k.s.c.”).

W zażaleniu pełnomocnik powoda podniósł zarzut naruszenia art. 14 u.k.s.c. i art.

100 ust. 2 u.k.s.c. w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie

oraz uchybienie treści art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jego wadliwą wykładnię. W

uzasadnieniu żalący wywodził, że pozew został złożony w sprawie w dniu 19 grudnia

2005 r. czyli przed wejściem w życie u.k.s.c., tak więc u.k.s.c. ma zastosowanie po raz

pierwszy w sprawie właśnie co do apelacji. Zdaniem pełnomocnika konieczność

uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną z kosztów obowiązywała od 2

marca 2006 r. do 10 marca 2007 r. W chwili więc składania apelacji w niniejszej sprawie

obowiązek ten już nie istniał.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne. Sporna kwestia dotyczy stosowania uchylonego art. 14

ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.

U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej - u.k.s.c.) w sytuacji, w której postępowanie zostało

wszczęte jeszcze przed jej wejściem w życie. Zgodnie z art. 149 ust. 1 u.k.s.c., w

sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu

zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach

sądowych. Zgodnie się przyjmuje w orzecznictwie, że czynność wniesienia apelacji jest

podejmowana już po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji (por. uchwała

Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZP 124/06, OSNC 2007, z. 6, poz.

91, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 86/06, OSNC 2007,

z. 7-8, poz. 107). Tym samym, do tego środka odwoławczego znajduje zastosowanie

aktualnie obowiązująca nowa ustawa. Należy mieć na uwadze, że art. 14 ust. 2 u.k.s.c.

został uchylony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), która

weszła w życie z dniem 10 marca 2007 r. Ma rację Sąd Apelacyjny, że art. 2 ustawy

zmieniającej stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosuje

się przepisy dotychczasowe. Jednakże, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący, chodzić

tu musi o stosowanie tego przepisu w wypadku, gdy w ogóle u.k.s.c. wcześniej znalazła

w danym postępowaniu zastosowanie. Tylko wówczas mamy do czynienia z

„przepisami dotychczasowymi" w rozumieniu tego przepisu.

W

niniejszej

sprawie

w postępowaniu

pierwszoinstancyjnym

znajdowały

natomiast zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.). Tym samym

nie może być mowy o stosowaniu przepisów u.k.s.c., która w ogóle na etapie

wcześniejszym nie mogła znaleźć zastosowania. Pamiętać przy tym trzeba, co

podkreśla się w doktrynie, że celem uchylenia art. 14 ust. 2 (i zmiany treści art. 100 ust.

2) było przywrócenie stanu prawnego, w którym całkowite zwolnienie przez sąd od

kosztów sądowych albo od opłat sądowych nie wiąże się z koniecznością uiszczenia

przez stronę jakichkolwiek opłat. Skoro art. 14 ust. 2 u.k.s.c. przewidywał pobranie

opłaty podstawowej od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych,

to jego uchylenie oznacza, że w przypadku całkowitego zwolnienia od kosztów

sądowych lub od opłat sądowych nie pobiera się opłaty podstawowej.

Rozwiązanie takie jest więc nie tylko zgodne z wykładnią gramatyczną

i celowościową, ale także i systemową. Przypomnieć należy, uznawaną powszechnie,

ogólną

regułę

rozwiązywania

konfliktów

intertemporalnych

w zakresie

norm

procesowych przy udziale zasady aktualności. Zapatrywanie to jest podzielane nie tylko

przez procesualistykę cywilną, lecz ma walor ogólnosystemowy w zakresie prawa

procesowego. W razie więc wątpliwości przy konflikcie przepisów dwóch ustaw prymat

należy przyznać ustawie nowej.

Mając na względzie przytoczone wyżej motywy, Sąd Najwyższy na podstawie art.

39815 i 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.