Supreme Court dismisses appeal against second-instance court order granting enforceability clause as inadmissible.

Sygn. akt V CZ 3/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Jerzego P. i Marka K.

przeciwko „A.” Spółce z o.o. w O.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 marca 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu

Gospodarczego

z dnia 5 listopada 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie

pozwanej na postanowienie tego Sądu z dnia 1 października 2010 r. o nadaniu

klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego i zawartemu w wyroku

wymienionego Sądu Okręgowego postanowieniu co do kosztów zastępstwa

procesowego w instancji odwoławczej.

Powołując się na doktrynę i orzecznictwo, Sąd Okręgowy uznał, że

przewidziane w art. 395 k.p.c. zażalenie co do nadania klauzuli wykonalności

przysługuje jednie na postanowienie sądu pierwszej instancji. Podstawy prawnej do

zaskarżenia wymienionego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 1 października

2010 r. do Sądu Najwyższego nie stanowi także art. 394 1 k.p.c., ponieważ

postanowienie to nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie

w sprawie.

W zażaleniu pełnomocnik pozwanego zarzucił, że zaskarżone postanowienie

narusza konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności i wyrażoną w art. 6 Europejskiej

Konwencji Praw Człowieka i Obywatela zasadę rzetelnego procesu. W konkluzji

zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kwestia dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie

sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności nie raz była już przedmiotem

rozważań

w

orzecznictwie

Sąd

Najwyższego

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZ 107/05, OSP 2008, nr 6, poz. 70,

z dnia 7 listopada 2006 r., III CZP 77/06, i z dnia 4 października 2007 r., V CZ

54/07, niepubl.) Z treści tych orzeczeń wynika, że Sąd Najwyższy konsekwentnie

przyjmuje, iż wymienione postanowienie jest niezaskarżalne. Motywując odrzucenie

wniesionego na to postanowienie zażalenia, Sąd Najwyższy wskazywał, że zgodnie

z art. 795 § 1 k.p.c. na postanowienie co do nadania klauzuli wykonalności

przysługuje

zażalenie,

przy

czym

podkreślał,

iż

przepis

ten

reguluje

dopuszczalność zaskarżenia postanowienia co do nadania klauzuli wykonalności

wydanego przez sąd pierwszej instancji, natomiast zaskarżone w sprawach

postanowienia zostały wydawane przez sąd drugiej instancji. Dlatego art. 394 1

k.p.c., regulujący kwestię zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji,

powinien stanowić

podstawę

do

oceny

dopuszczalności

zażalenia

na

postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności. Opierając się

na tym przepisie, Sąd Najwyższy w wymienionych orzeczeniach stwierdził, że

postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności nie jest

postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a tym samym złożone na nie

zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 373

w związku z art. 39821 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy w składzie

rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela stanowisko wyrażone w przytoczonych

orzeczeniach.

Nie podważa tego stanowiska odwołanie się skarżącej do wyroków

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., SK 10/09 i z dnia 2 czerwca

2010 r., SK 38/09, w których przepis art. 3941 § 2 k.p.c. został uznany za niezgody

z określonymi przepisami Konstytucji w zakresie, w jakim – odpowiednio –

w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2009 r. nie dawał podstaw do

zaskarżenia postanowienia w przedmiocie kosztów zasądzonych po raz pierwszy

przez

sąd

drugiej

instancji

oraz

nie

przewiduje

możliwości

zaskarżenia

postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego

złożony przed sądem drugiej instancji. Przede wszystkim przytoczone wyroki

Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczą postanowienia sądu drugiej instancji co do

nadania klauzuli wykonalności. Ponadto uszło uwagi skarżącej, że z tzw. wyrokami

zakresowymi Trybunału Konstytucyjnego wiąże się budząca kontrowersje kwestia

skutków ich wydania. Podejmując tę kwestię, Sąd Najwyższy przyjął, że

stwierdzenie, iż określony przepis powinien przewidywać możliwość wniesienia

środka odwoławczego – a w zakresie, w jakim tego nie czyni jest niezgodny

z Konstytucją – nie oznacza wprowadzenia do systemu prawa postulowanego

przepisu

pozytywnego

(por.

postanowienie

Sądu

Najwyższego

z

dnia

27 października 2005 r., I KZP 37/05, OSNKW 2005, nr 11, 109). Dodatkowo

trzeba też dostrzec, że – przy odmiennej koncepcji konieczne byłoby „ustalenie”

konkretnej treści przepisu, a to należy wyłącznie do ustawodawcy. Dlatego,

w ocenie Sądu Najwyższego, trudno na podstawie przytoczonych wyroków

Trybunału Konstytucyjnego wprost konstruować dopuszczalność zażalenia na nie

przewidziane w treści przepisu kategorie postanowień (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07., OSNC 2008, nr 2,

poz. 29).

Z przedstawionych powodów zarzuty, że zaskarżone postanowienie zostało

wydane z naruszeniem wskazanych w zażaleniu zasad i przepisów prawa należało

uznać za nieuzasadnione. Zażalenie ulega więc oddaleniu (art. 39814 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c.).