Supreme Court dismisses appeal on civil litigation costs, ruling new fee law applies after appeal judgment. Appeal dismissed due to non-payment of new court fees. Court held new fee law applies post-appeal judgment. Parties argued for old fee exemption protection. Court rejected based on procedural finality and statutory rules.

Sygn. akt V CZ 17/07

POSTANOWIENIE

Dnia 23 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. D. i K. B.

przeciwko "P." Spółce z o.o.

o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2007 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 grudnia 2006 r.,

oddala zażalenie i zasądza od powodów na rzecz pozwanego

kwotę 1.800,- złotych (jeden tysiąc osiemset) tytułem zwrotu

kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną powodów A. D. i K. B. od wyroku tego Sądu z dnia 8 września 2006 r.

zapadłego w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. W

uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2003 r.

powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych w całości. Stosownie do art. 100

ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz.U. nr 167, poz. 1398), która ma zastosowanie w sprawie na mocy art. 149 ust.1

tej ustawy, wnosząc skargę kasacyjną mieli obowiązek uiścić opłatę podstawową,

która jest opłatą w „wysokości stałej". Obowiązku tego nie dopełnili, zatem na

podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. skarga podlegała odrzuceniu.

W zażaleniu na to postanowienie powodowie, formułując szereg zarzutów,

swoją argumentację ogniskują wokół problemu stosowania nowej ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych do sytuacji, kiedy zwolnienie od

kosztów nastąpiło pod rządem starego prawa, a skarga kasacyjna składana jest już

po wejściu w życie nowej ustawy. Wskazują ponadto, że nie nastąpiło zakończenie

postępowania w instancji, a także powołują się na ochronę praw nabytych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje uzasadnionych podstaw. W art. 149 ust. 1 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167,

poz. 1398 ze zm.- dalej u.k.s.c.) znalazła odzwierciedlenie powszechnie

przyjmowana

na

gruncie

postępowania

cywilnego

zasada

prawa

międzyczasowego, zgodnie z którą przepisy nowej ustawy znajdują bezpośrednie

zastosowanie. Z uwagi na niejasności, jakie mogłyby wystąpić przy dosłownym

stosowaniu tej zasady ustawodawca łagodzi jej działanie w ten sposób, że

utrzymuje moc wiążącą przepisów uchylonych do czasu zakończenia postępowania

w danej instancji. Zgodnie zatem ze wspomnianą zasadą art. 149 ust. 1 u.k.s.c.

przewiduje, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia ustawy w życie,

stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe

przepisy o kosztach sądowych. Wobec takiego uregulowania istotnego znaczenia

nabiera wykładnia określenia „zakończenie postępowania w danej instancji".

Zakończenie postępowania w danej instancji następuje w dacie wydania

orzeczenia co do istoty sprawy. Zakończenie takie nie następuje w wyniku

rozstrzygnięcia

kwestii

incydentalnych,

wpadkowych,

nie

zawierających

rozstrzygnięcia co do przedmiotu danego postępowania. W postępowaniu

procesowym postępowanie w danej instancji kończy wydanie wyroku przez sąd

orzekający, w postępowaniu nieprocesowym - postanowienia co do istoty sprawy.

Zatem zakończenie postępowania „w danej instancji" w postępowaniu apelacyjnym

należy łączyć z wydaniem wyroku orzekającego co do apelacji wydanym przez sąd

apelacyjny. Dalsze czynności, nawet dokonywane przed tym sądem, czy nawet

podlegające ocenie tego sądu, wykraczają już poza granice „danej instancji". Ergo wygasa możliwość stosowania w tej części postępowania uchylonych już

przepisów, w rozpoznawanej sprawie - przepisów o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych.

Reasumując, postępowanie apelacyjne zakończyło się w rozpoznawanej

sprawie w dniu wyrokowania przez Sąd Apelacyjny czyli w dniu 8 września 2006 r.

Czynności dokonane po tym dniu, w tym wniesienie skargi kasacyjnej, podlegają

już zatem przepisom ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia

28 lipca 2005 r. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że do opłat od wniesionej

skargi znajdują zastosowanie przepisy ustawy nowej, w tym przepis nakładający na

stronę zwolnioną od kosztów sądowych w całości obowiązku uiszczenia od

każdego wnoszonego pisma procesowego opłaty stałej w wysokości 30 zł.

Bezsporne jest, że skarżący opłaty takiej nie uiścili. Wobec zaś faktu, że byli

reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, znajduje zastosowania art.

1302 § 3 k.p.c. nakładający na sąd obowiązek odrzucenia środka zaskarżenia

nienależycie opłaconego bądź nieopłaconego bez uprzedniego wzywania do

uiszczenia opłaty. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest zatem zgodne

z prawem. Nie może odnieść skutku odwołanie się do zasady ochrony praw

nabytych, chociażby z tego względu, że ochrona ta pozostaje w granicach

określonych ustawami zwykłymi. Sam Trybunał Konstytucyjny, na co zresztą

wskazuje się w zażaleniu, dopuszcza możliwość dokonania przez ustawodawcę

negatywnej oceny istniejących rozwiązań i ich zmiany pociągającej za sobą także

ograniczenie wcześniej przyznanych praw.

Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów (art. 394 1

w związku z art. 397 i 385 k.p.c.) obciążając ich kosztami postępowania

zażaleniowego zgodnie z regułą zawartą w art. 98 § 1 w związku z art. 108 § 1

k.p.c.

jc