Supreme Court dismisses appeal for lack of abstract legal issue, finding facts specific to this case.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal without examining the merits of the inheritance dispute. The appellant raised abstract questions regarding the statutory requirements for creating a legacy with a right of redemption in a will. The court rejected these arguments because the specific facts, including the notary's instructions and the testator's explicit choice of a simple legacy, rendered the legal issues non-generalizable and irrelevant to the development of law.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3984 § 2 k.p.c.; The Supreme Court may only admit a cassation appeal if it raises an abstract legal issue of general importance, not specific questions regarding the qualification of factual elements in the individual case.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt V CSK 261/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z wniosku P. A. S. przy uczestnictwie M. R. B., M. B. B. i P. S.A. w W.o stwierdzenie nabycia spadku po Z. W. B.,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2017 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w W.z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II Ca [...], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestników kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Nie w każdej, zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, iż wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa.
Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę. Nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, niepubl., z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, niepubl., z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, niepubl. i z dnia 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14, niepubl.).
Przedstawione w skardze kasacyjnej istotne zagadnienie prawne sprowadza się do rozstrzygnięcia:
1) czy dla ustanowienia zapisu windykacyjnego w testamencie konieczne jest posłużenie się przez testatora sformułowaniem o ustanowieniu zapisu windykacyjnego, 2) czy po nowelizacji kodeksu cywilnego ustawą z 18 marca 2011 r. dla ustanowienia zapisu windykacyjnego w testamencie konieczne jest posłużenie się przez testatora ścisłym sformułowaniem o nabyciu przez zapisobiercę windykacyjnego przedmiotu zapisu z chwilą otwarcia spadku, czy też dla ustanowienia zapisu windykacyjnego dopuszczalne jest posłużenie się w testamencie notarialnym sformułowaniami o przeznaczeniu konkretnego przedmiotu z katalogu wymienionego w art. 9811 § 2 k.c. wskazanej osobie, 3) czy po nowelizacji kodeksu cywilnego ustawą z dnia 18 marca 2011 r. w przypadku użycia przez testatora w testamencie notarialnym ogólnego zwrotu zapis, istnieje jakiekolwiek domniemanie wynikające z systematyki przepisów działu IV k.c. co do uznania tego rodzaju rozporządzenia testamentowego, jako a priori zapisu zwykłego lub też a priori, jako zapisu windykacyjnego i czy po nowelizacji k.c. wprowadzonej ustawą z dnia 18 marca 2011 r., którykolwiek z zapisów (zwykły, windykacyjny) należy traktować, jako typ podstawowy, 4) czy po nowelizacji kodeksu cywilnego wprowadzonej ustawą z dnia 18 marca 2011 r. w przypadku użycia przez testatora w testamencie notarialnym ogólnego zwrotu zapis dopuszczalne jest ustalenie rodzaju zapisu (zwykły czy windykacyjny) przy zastosowaniu art. 948 § 1 k.c. i 948 § 2 k.c. Zaprezentowane przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełniają określonych w orzecznictwie Sądu Najwyższego wymagań, nie pozostają, bowiem w związku z rozstrzygnięciem sprawy, w której wniesiono skargę i zostały sformułowane, bez uwzględnienia obowiązującej w postępowaniu kasacyjnym zasady związania Sądu Najwyższego podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia i niemożnością kwestionowania przeprowadzonej przez sąd drugiej instancji oceny dowodów (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.).
W świetle tych ustaleń, opartych przede wszystkim na zeznaniach notariusza sporządzającego testament, spadkodawca został pouczony o różnicy między zapisem zwykłym i windykacyjnym, zdecydował się na formułę zapisu zwykłego i stosownie do jego woli notariusz sporządził zapis zwykły. W stanie faktycznym sprawy nie powstały, zatem wątpliwości sygnalizowane przez skarżącą, sprowadzające się do niejasności, co do rodzaju zapisu sporządzonego przez spadkodawcę i wymagające rozstrzygnięcia prezentowanych zagadnień prawnych.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.O kosztach postępowania kasacyjnego należnych uczestnikom M.
R. B.i M. B. B. orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.). aj