Supreme Court allows retrial when Constitutional Court declares appeal rejection rule unconstitutional.

Sygn. akt V CO 37/08

POSTANOWIENIE

Dnia 28 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa S. P.

przeciwko Z.(…) Spółdzielni Mieszkaniowej w Z.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2008 r.,

skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt V CSK (...),

wznawia

postępowanie

kasacyjne

zakończone

postanowieniem

Sądu

Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt V CSK (...) i uchyla to

postanowienie.

Uzasadnienie

Powód S. P. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt V CSK (...).

Wskazanym orzeczeniem odrzucono, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., skargę

kasacyjną powoda wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r.

Jako przyczynę odrzucenia tego szczególnego środka zaskarżenia wskazano

nieusuwalny brak jednego z jego zasadniczych elementów konstrukcyjnych w postaci

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który to brak środek

ten czynił niedopuszczalnym. Obowiązek sformułowania w skardze uzasadnienia tego

wniosku wynika wprost z treści art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Powód, wnosząc skargę o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem

Sądu Najwyższego, oparł ją na podstawie art. 401 1 k.p.c. Skarżący, w celu uzasadnienia

swego stanowiska o jej wystąpieniu, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z

dnia 1 lipca 2008 r., SK 40/07 (Dz. U. z dnia 8 lipca 2008 r. Nr 120, poz. 779), którym

orzeczono, że art. 3986 § 2 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w

jakim przewiduje on odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej

niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., jest niezgodny z art.

45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP. Żądając wznowienia postępowania

kasacyjnego,

skarżący

podniósł,

że

zaskarżone

skargą

postanowienie

Sądu

Najwyższego zostało wydane na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny

wskazanym wyrokiem uznał za niekonstytucyjny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 4011 k.p.c. strona skarżąca może żądać wznowienia postępowania

z tej przyczyny, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu

normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie kwestionowane w

skardze o wznowienie postępowania. Orzeczenie takie może mieć nie tylko postać

wyroku, lecz także postanowienia (art. 399 § 2 k.p.c.). Skarga w sprawie niniejszej

została

oparta

na

ustawowej

podstawie

wznowienia,

skoro

zaskarżone

nią

postanowienie Sądu Najwyższego, którym zakończono postępowanie kasacyjne,

istotnie wydano w oparciu o przepis art. 3986 § 2 k.p.c., którego niekonstytucyjność, w

zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia skargi, Trybunał Konstytucyjny stwierdził

powołanym wyrokiem. Skarga o wznowienie tego postępowania została ponadto

wniesiona z zachowaniem trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 407 § 2

k.p.c., którego bieg rozpoczął się z dniem wejścia w życie powołanego przez powoda,

jako podstawa wznowienia, wyroku. W konsekwencji ponownie należało ocenić kwestię

zadośćuczynienia przez skargę kasacyjną powoda wymaganiu przewidzianemu w art.

3984 § 1 pkt 3 k.p.c., biorąc pod uwagę granice zakreślone podstawą skargi (art. 412 § 1

k.p.c.). Ocena ta musi obecnie uwzględniać stan prawny ukształtowany w wyniku

wejścia w życie wskazanego wyroku, które nastąpiło z dniem jego opublikowania w

Dzienniku Ustaw RP. Skarga kasacyjna powoda nie zawiera uzasadnienia wniosku o

przyjęcie jej do rozpoznania, które odpowiadałoby wymienionemu w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c. wymaganiu, nie może być zatem uznana za prawidłowo skonstruowaną.

Konstatacja ta jednak nie może obecnie prowadzić do wniosku, że skargę należy z tego

względu uznać za niedopuszczalną i odrzucić. Stoi temu bowiem na przeszkodzie treść

wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r., z którego wynika, że art. 398 6

§ 3 k.p.c., odczytany z uwzględnieniem treści art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., nie może

aktualnie stanowić do tego podstawy. Nie przesądzając na obecnym etapie

postępowania kwestii sposobu, w jaki należy ostatecznie potraktować skargę kasacyjną

powoda w związku ze sformułowaniem jej w opisany sposób, wystarczy zauważyć,

uwzględniając obecny stan prawny, że nieuczynienie zadość wymaganiu określonemu w

art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może m. in. w zależności od oceny charakteru tego wymagania,

prowadzić do wniosku, iż albo skarga dotknięta jest brakiem, do usunięcia którego

powód powinien zostać wezwany po jej uprzednim zwrocie sądowi drugiej instancji (na

podstawie stosowanego per analogiam art. 3986 § 1 w zw. z § 3 k.p.c.), albo wadą

prowadzącą wprost do odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy, wznowił postępowanie

kasacyjne zakończone postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r. i uznając skargę

powoda o wznowienie za zasadną, orzeczenie to uchylił stosownie do art. 412 § 2 k.p.c.