Supreme Court dismisses appeal for retrial as Constitutional Court ruling lacks retroactive effect on procedural decision basis.

Sygn. akt V CO 36/07

POSTANOWIENIE

Dnia 17 grudnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz

w sprawie z powództwa A.P.

przeciwko „G.” S.A. z/s

o uchylenie uchwały,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 grudnia 2007 r.,

skargi strony pozwanej o wznowienie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej

od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt [...]

zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r.

sygn. akt [...]

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia

do rozpoznania skargi kasacyjnej strony pozwanej G. S.A. wniesionej od wyroku

Sądu Okręgowego w O. z dnia 12 maja 2006 r. Stosownie do art. 3989 § 2 zdanie

drugie k.p.c. postanowienie Sądu Najwyższego nie zostało pisemnie uzasadnione.

W skardze o wznowienie postępowania strona pozwana wniosła o zmianę

zaskarżonego postanowienia Sądu Najwyższego w całości i przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu skargi powołano się na podstawę

wznowienia przewidzianą w art. 399 § 2 k.p.c. w związku z art. 401 1 k.p.c.,

wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt

SK 68/06 (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2007 r. Nr 106, poz. 731), stwierdzający

niezgodność art. 3989 § 2 k.p.c. zdanie drugie z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3

i art. 2 Konstytucji. Strona skarżąca, wnosząc o zmianę postanowienia Sądu

Najwyższego i w konsekwencji przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jako

dodatkową okoliczność wspierającą wniosek o przyjęcie tej skargi, wskazała na

nieważność postępowania wynikającą z orzekania w składzie Sądu Okręgowego

przez sędziego delegowanego, którego delegacja nie pochodzi od Ministra

Sprawiedliwości. Skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17

lipca 2007 r., sygn. akt III CZP 81/07 (OSNC 2007/10/154), zgodnie z którą

uprawnienie do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym

sądzie przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być

przenoszone na inne osoby.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt SK

68/06 został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 15 czerwca 2007 r., a zatem

od tego dnia wszedł w życie. Postanowienie Sądu Najwyższego zostało wydane

dnia 20 grudnia 2006 r., pod rządami obowiązujących przepisów k.p.c. sprzed

wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 maja 2007 r., tj. art. 398 9 § 2 zdanie

drugie k.p.c. stanowiącego, że postanowienie o odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie wymaga pisemnego uzasadnienia. Dopiero po

zakwestionowaniu przez Trybunał Konstytucyjny art. 398 9 § 2 zdanie drugie k.p.c.,

od dnia 15 czerwca 2007 r., Sąd Najwyższy uzasadnia pisemnie postanowienia

odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Należy podkreślić,

że zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis art. 398 9 § 2 k.p.c.

zdanie drugie dotyczy kwestii procesowych, a zatem orzeczenie Trybunału nie ma

mocy wstecznej.

Zgodnie z art. 4011 k.p.c. wznowienia postępowania można żądać

w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego

z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie

którego zostało wydane orzeczenie. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30

maja 2007 r. stwierdza niezgodność z Konstytucją art. 398 9 § 2 k.p.c. zdanie

drugie, tj. tego jedynie elementu instytucji przesądu, który zwalnia Sąd Najwyższy

z obowiązku uzasadnienia postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania.

Podstawę

zaskarżonego

postanowienia

o

odmowie

przyjęcia

skargi

kasacyjnej do rozpoznania stanowił natomiast art. 3989 § 1 k.p.c., który do tej pory

nie został zmieniony ani zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Nie uległy

zatem zmianie kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd

Najwyższy.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 maja 2007 r. dotyczył kwestii

sporządzenia pisemnego uzasadnienia, a więc czynności późniejszej w stosunku

do czynności decyzyjnej Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania. Unormowanie kwestii sporządzenia pisemnego uzasadnienia nie

stanowiło podstawy orzekania o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, ani nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Na podstawie art. 398 9 § 2

zdanie drugie k.p.c. Sąd Najwyższy jedynie nie uzasadniał pisemnie swojego

rozstrzygnięcia. Przepis zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny nie

stanowił

zatem

postępowania.

podstawy

rozstrzygnięcia

objętego

skargą

o

wznowienie

W konsekwencji skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie, podlega

odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 31 sierpnia 2007 r., sygn. akt. III CO 8/07 nie publ., z dnia 9 listopada

2007 r., II CO 18/07, nie publ.).

Ustosunkowując się z kolei do podniesionego przez skarżącego zarzutu

nieważności wynikającego z art. 379 pkt 4 k.p.c., należy wskazać, że nieważność

nie

zachodzi

w

przypadku

orzekania

w

składzie

sądu

przez

sędziego

delegowanego na podstawie delegacji podpisanej przez podsekretarza stanu

w ministerstwie sprawiedliwości, a nie przez ministra sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy uchwałą pełnego składu z dnia 14 listopada 2007 r., BSA I4110-5/07

orzekł,

że

ustawowe

uprawnienie

ministra

sprawiedliwości

do

delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie (art. 77

§ 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. nr 98,

póz. 1070 ze zm.) może być w jego zastępstwie (art. 37 ust. 5 ustawy z 8 sierpnia

1996 r. o Radzie Ministrów, tj. Dz.U. z 2003 r. nr 24, poz. 199 ze zm.) albo z jego

upoważnienia (art. 37 ust. 1 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, tj.

Dz.U. z 2003 r. nr 24, poz. 199 ze zm.) wykonywane przez sekretarza stanu lub

podsekretarza stanu.

Zgodnie z art. 61 § 6 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Najwyższym (Dz.U. z 2002 r., nr 240, poz. 2052 ze zm.) uchwały pełnego składu

Sądu Najwyższego z chwilą ich podjęcia uzyskują moc zasad prawnych i wiążą

wszystkie składy orzekające Sądu.

W konsekwencji orzeczono, jak w sentencji postanowienia.