Supreme Court dismisses claim for invalidating final ruling due to non-exhaustion of cassation appeal rights.

Sygn. akt V CNP 58/08

POSTANOWIENIE

Dnia 23 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz

w sprawie ze skargi A. Z.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt VI Ca (…)

[WSC (…)]

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta C.

przy uczestnictwie A. Z. i Politechniki C. w C.

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2008 r.,

1)

odrzuca skargę,

2)

zasądza od A. Z. na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta C. kwotę 600,

zł (sześćset) tytułem kosztów postępowania skargowego.

Uzasadnienie

Uczestniczka postępowania A. Z. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 16 maja 2006 r.

[sygn. akt VI Ca (…)] w sprawie o zasiedzenie.

Skarżąca zarzuciła wskazanemu postanowieniu naruszenie art. 172 i 336 k.c.

Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego

orzeczenia zgłosiła „dowód z wniosku o zasiedzenie, w którym wnioskodawca określił

wartość przedmiotu sporu na 3000 zł”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub

uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było

i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w

sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych,

dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek:

istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o

kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku

prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy, o

którym mowa w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., można uznać - przykładowo nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu

ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez

pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 2006 r., l CNP 4/06, OSNC

2006/6/113). Skarżąca nie wykazała, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w jej

sprawie.

Przepis art. 4241 § 1 k.p.c. wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest rzeczywista

niemożność zmiany lub uchylenia kwestionowanego orzeczenia, co ma miejsce m.in. w

sprawie niekasacyjnej. Wykazanie tej przesłanki jest jednym z istotnych wymagań skargi

(art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 519 1 § 1 k.p.c. od

wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy w sprawach z

zakresu prawa rzeczowego przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba

że przepis szczególny stanowi inaczej. Sprawa o stwierdzenie nabycia własności

nieruchomości przez zasiedzenie jest sprawą z zakresu prawa rzeczowego i

jednocześnie brak jest przepisu szczególnego wyłączającego możliwość wniesienia

skargi kasacyjnej dla tej kategorii spraw.

W przedmiotowej sprawie od zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego

przysługiwał zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej,

istniała zatem możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżąca nie skorzystała z tej

możliwości. Skarga z art. 4241 k.p.c. nie może być traktowana jako zamiennik skargi

kasacyjnej. Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji kasacyjnej

i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest

niedopuszczalna (art. 4248 § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji

z wniesienia skargi kasacyjnej, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności

skorzystania z tego środka odwoławczego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 424 8 § 2 k.p.c.). O

kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 k.p.c.