Supreme Court upheld a disciplinary fine for a judge who committed gross legal errors but received leniency due to caring for a disabled child.

WYROK Z DNIA 8 PAŹDZIERNIKA 2008 R.

SNO 74/08

Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Wiesław Kozielewicz, Zbigniew Strus.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem sędziego

Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz

protokolanta po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. sprawy sędziego Sądu

Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt (...)

u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k .

Uzasadnienie

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 26 czerwca 2008

r., sygn. akt (...), sędzia Sądu Rejonowego została uznana winną popełnienia

przewinienia służbowego przewidzianego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.

– Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.)

polegającego na dopuszczeniu się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa w

okresie od dnia 14 grudnia 2006 r. do dnia 19 marca 2007 r. w następujących

sprawach:

1. w sprawie sygn. akt II K 299/06 Sądu Rejonowego – poprzez orzeczenie

wyrokiem łącznym z dnia 14 grudnia 2006 r. kary łącznej w wysokości

poniżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa, tj. z

naruszeniem art. 86 k.k. w zw. z art. 87 k.k.,

2. w sprawie sygn. akt I Ns 875/06 Sądu Rejonowego – poprzez stwierdzenie

postanowieniem z dnia 2 lutego 2007 r. nabycia spadku na podstawie ustawy

m. in. na rzecz zięcia spadkodawczyni, a ponadto orzeczenie o dziedziczeniu

jedyne 11/12 części spadku, tj. z naruszeniem art. 931 § 2 k.c. i art. 926 § 2

k.c.,

3. w sprawie sygn. akt I Ns 899/06 Sądu Rejonowego poprzez stwierdzenie

postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 r. nabycia spadku na podstawie ustawy

m. in. na rzecz bratowych spadkodawcy, tj. z naruszeniem art. 931 § 2 k.c.,

4. w sprawie o podział majątku dorobkowego, sygn. akt I Ns 267/06 Sądu

Rejonowego – poprzez zaakceptowanie na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r.

ugody stron, która w żaden sposób nie reguluje kwestii podziału ich praw

majątkowych będących przedmiotem postępowania, tj. z naruszeniem art. 917

k.c., art. 203 § 4 k.p.c. w zw. z art. 223 § 2 k.p.c., art. 684 k.p.c. w zw. z art.

567 § 3 k.p.c. i art. 688 k.p.c.,

5. w sprawie sygn. akt I Ns 915/06 Sądu Rejonowego – poprzez wydanie

postanowienia z dnia 28 lutego 2007 r. po upływie wyznaczonego terminu

publikacji, tj. z naruszeniem art. 326 § 1 k.p.c.,

6. w sprawie sygn. akt I Ns 76/07 Sądu Rejonowego – poprzez wydanie w dniu

19 marca 2007 r. orzeczenia o dziale spadku przed uprawomocnieniem się

postanowienia o stwierdzeniu nabycia tegoż spadku, tj. z naruszeniem art. 681

k.p.c.,

i za to przewinienie dyscyplinarne wymierzono jej karę upomnienia.

Odwołanie od tego wyroku złożył Minister Sprawiedliwości na niekorzyść

obwinionej, zarzucając temu orzeczeniu rażącą niewspółmierność orzeczonej kary

dyscyplinarnej. W oparciu o to skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w

zaskarżonej części poprzez zaostrzenie orzeczonej kary i wymierzenie obwinionej

kary dyscyplinarnej nagany.

Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obwiniona sędzia i Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wnieśli o utrzymanie zaskarżonego wyroku w

mocy.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Należy zgodzić się ze skarżącym, że obwiniona sędzia Sądu Rejonowego

naruszyła przepisy o znaczeniu podstawowym, świadczącym o braku wiedzy ogólnej,

którą powinien dysponować każdy sędzia czy nawet każda osoba posiadająca

wykształcenie prawnicze, przez co naruszyła kształtowany w społeczeństwie

wizerunek sędziego, jako osoby prezentującej wysoki poziom staranności w podejściu

do obowiązków służbowych i predyspozycje psychiczne do wykonywania zawodu.

Tak poważne uchybienia przy podejmowaniu relatywnie prostych czynności,

mimo wykonywania obowiązków orzeczniczych od wielu lat z reguły powinny

skutkować wymierzeniem kary dyscyplinarnej znacznie surowszej niż upomnienie

(najniższa kara dyscyplinarna).

Jednakże w przedmiotowej sprawie wystąpiły także ważkie okoliczności

łagodzące. Obwiniona samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci, przy czym

młodszy syn jest dzieckiem niepełnosprawnym umysłowo, jak i ruchowo (leżącym).

Dziecko pomimo początkowo niekorzystnych rokowań zaczyna się uczyć, usiłuje

komunikować się z otoczeniem, ma szansę na osiągnięcie pozycji siedzącej. Dający

się zaobserwować postęp jest wynikiem bardzo intensywnej rehabilitacji prowadzonej

przez matkę i zatrudnione przez nią rehabilitantki. Opieka nad takim dzieckiem jest

wyczerpująca, stanowi przyczynę zespołów bólowych kręgosłupa o podłożu

przeciążeniowym u opiekunów, co dotknęło matkę dziecka.

W okresie objętym zarzutami obwiniona samotnie prowadziła walkę o życie i

zdrowie swojego niepełnosprawnego dziecka. Waga tych okoliczności łagodzących w

zderzeniu nawet z ważkimi okolicznościami obciążającymi, zdaniem Sądu

Najwyższego, pozwalała Sądowi pierwszej instancji na wymierzenie najłagodniejszej

kary dyscyplinarnej.

Tym nie mniej sama obwiniona powinna odpowiedzieć sobie na pytanie, czy

popełnione przez nią błędy były wynikiem stresu powstałego z obawy o życie i

zdrowie syna (przemijającego wraz z poprawą stanu zdrowia syna) czy też braku

wiedzy lub stresu nieprzemijającego (związanego z samym orzekaniem) bądź

okolicznościami występującymi stale. W przypadku tej drugiej odpowiedzi powinna

zastanowić się nad dalszym pełnieniem obowiązków sędziowskich.

Mając to na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak na wstępie.