Supreme Court upheld disciplinary finding but exempted judge from penalty due to systemic court failures and exceptional diligence.

WYROK Z DNIA 9 LISTOPADA 2006 R.

SNO 65/06

Przewodniczący: sędzia SN Zygmunt Stefaniak.

Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na rozprawie z udziałem

Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 9

listopada 2006 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem

Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, na niekorzyść obwinionej, od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt (...)

u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k , a kosztami sądowymi postępowania

odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn.

akt (...), uznał sędziego Sądu Rejonowego w A., za winną popełnienia zarzucanego jej

przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p., polegającego na tym, że w okresie

od stycznia 2004 r. do dnia 24 października 2005 r., jako przewodnicząca Wydziału II

Karnego Sądu Rejonowego, mająca w zakresie czynności kierowanie wydziałem i

orzekanie między innymi w sprawach wykonywania orzeczeń oraz sprawowanie

nadzoru nad wykonaniem orzeczeń w sprawach karnych, nie dopełniła tego

obowiązku doprowadzając do wielomiesięcznych bezczynności i przewlekłości w

szeregu sprawach:

a) przez brak nadzoru spowodowała opóźnienia w terminowym sporządzaniu

dokumentacji wykonawczej i przekazywaniu jej do aresztów śledczych oraz

zakładów karnych powodując bezczynność wykonania kar pozbawienia

wolności w sprawach, w których wyroki wydano w 2004 r. wynoszącą:

- 17 miesięcy – w sprawie II K 68/04;

- 16 miesięcy – w sprawie II K 123/04;

- 11 miesięcy – w sprawach II K 68/04, II K 236/04;

- 10 miesięcy – w sprawach II K 1064/04, Ko 8/04;

- 9 miesięcy – w sprawach II K 89/04, II K 212/02, Ko 81/04, II K 921/09, II

K 4/04;

- 8 miesięcy – w sprawach II K 123/04, II K 320/04, II K 512/99, Ko 95/04, II

K 88/04;

- 6 miesięcy – w sprawach II K 332/04, II K 276/04, II K 644/04, II K 29/04;

- 5 miesięcy – w sprawie II K 668/04;

- 2 miesiące – w sprawie II K 74/04.

W 2005 roku spośród 78 spraw zarejestrowanych w wykazie Wp

prawomocnych kar pozbawienia wolności, żadnej z nich nie skierowała do

wykonania w terminie ustawowym, a 40 prawomocnych spraw nie było

wykonanych przez:

- 10 miesięcy – w sprawie II Ko 83/04;

- 9 miesięcy – w sprawie II K 75/04;

- 8 miesięcy – w sprawach II K 740/04, II Ko 179/04, II Ko 167/04, II Ko

170/04, II Ko 10/04, II K 43/04;

- 7 miesięcy – w sprawach II Ko 165/04, II K 217/04, II Ko .194/04, II Ko

204/04;

- 6 miesięcy – w sprawach II K 591/04, II Ko 10/05, II Ko 11/05, II K

869/04;

- 5 miesięcy – w sprawach: II K 80/05, II Ko 74/05, II K 44/05, II K 91/05, II

Ko 126/04;

- 4 miesiące – w sprawie II K 792/04;

- 3 miesiące – w sprawach II Ko 122/04, II Ko 133/04, II K 211/04, II Ko

149/05, II Ko 79/05, II Ko 102/04, II Ko 44/04, II Ko 35/05, II Ko 265/05,

II Ko 60/05, II K 43/04;

- 2 miesiące – w sprawach II Ko 127/04, II Ko 145/04, II Ko 197/05, II Ko

196/05, II Ko 118/04, II K 446/04,

b) w zakresie terminowego wykonania orzeczeń w sprawach o wykroczenia

doprowadziła do bezczynności sądu w wykonaniu wyroków, ustaleniu kosztów,

wezwania do zapłaty grzywny, wynoszącej:

- 16 miesięcy – w sprawie II W 65/04;

- 9 miesięcy – w sprawach II W 400/04, II W 486/04, II W 583/04, II W

584/04, II W 595/05, II W 598/04, II W 604/04;

- 8 miesięcy – w sprawach II W 396/04, II W 402/04, II W 580/04;

- 7 miesięcy – w sprawie II W 409/04;

- 6 miesięcy – w sprawie II W 582/04;

- 5 miesięcy – w sprawie II W 568/04;

- 4 miesiące – w sprawie II W 532/04;

- 3 miesiące – w sprawie II W 505/04,

a ponadto:

c) wbrew obowiązkowi nie skierowała do wykonania w 2005 r., do dnia wizytacji:

- 183 spraw o wykroczenia, w których orzeczono kary grzywny oraz

- 82 spraw o wykroczenia, w których orzeczono kary ograniczenia wolności;

d) nie dokonała żadnej z czynności dotyczących wykonania kary grzywny i

kosztów w 130 sprawach za 2004 r. i 250 sprawach za 2005 r., przy czym

zwłoka w wybranych losowo 21 sprawach szczegółowo opisanych w protokole

wizytacji wynosiła od 2 miesięcy do 11 miesięcy,

e) nie przestrzegała terminu wynikającego z treści art. 44 § 1 k.k.w. i art. 206

k.k.w. w zakresie ściągania grzywny i należności sądowych, przez co

spowodowała bezczynność w 132 sprawach za 2004 r. oraz nie przekazała do

egzekucji komorniczej żadnej sprawy w 2004 r. i 2005 r.,

oraz przyjął, że przewinienie to stanowi przypadek mniejszej wagi i na podstawie

art. 109 § 5 u.s.p. odstąpił od wymierzenia kary.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym wniósł odwołanie

(wadliwie nazwane „apelacją”) od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego, zaskarżając powyższy wyrok na niekorzyść obwinionej – sędziego

Sądu Rejonowego, zarzucając temu wyrokowi, na podstawie art. 427 k.p.k., art. 437

k.p.k. oraz art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., błąd w ustaleniach faktycznych

stanowiący podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że przewinienie dyscyplinarne

obwinionej, polegające na wielomiesięcznej bezczynności w wykonaniu

prawomocnych orzeczeń karnych, stanowi przypadek mniejszej wagi, a w

konsekwencji niezasadne odstąpienie od wymierzenia kary, oraz wnosząc o zmianę

zaskarżonego wyroku przez wymierzenie obwinionej kary dyscyplinarnej nagany (art.

109 § 1 pkt 2 u.s.p.).

Po wysłuchaniu Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, który poparł wnioski

zamieszczone w odwołaniu, oraz obwinionej, która wniosła o utrzymanie w mocy

zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Podniesiony w odwołaniu zarzut popełnienia błędu w ustaleniach

faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.) jest oczywiście

nietrafny. Wskazanie zaś jako dalszych podstaw podniesionego zarzutu art.

427 i art. 437 k.p.k. polega na nieporozumieniu, skoro pierwszy z tych

przepisów odnosi się do odwołującego się, a drugi – do sądu odwoławczego.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w sposób bardzo staranny i wyczerpujący

zebrał materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego w uzasadnieniu odwołania podejmuje zaś jedynie nieudaną

próbę polemiki z ocenę prawną ustaleń faktycznych dokonaną przez Sąd.

Ustalenia te doprowadziły do przyjęcia trafnej konkluzji w postaci odstąpienia

od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w

sposób nieuzasadniony zmierza zaś do nałożenia na obwinioną kary

dyscyplinarnej m. in. za skutki wadliwej organizacji i funkcjonowania Sądu

Rejonowego w A., co w oczywisty sposób obciąża nie tyle i nie tylko

obwinioną, ale przede wszystkim inne osoby, które żadnej odpowiedzialności

dotychczas nie poniosły.

Trzeba w związku z tym podkreślić, że obwinionej jako asesorowi

powierzono obowiązki przewodniczącej II Wydziału Karnego w nowo

utworzonym z dniem 1 stycznia 2004 r. Sądzie Rejonowym w A. Od początku

funkcjonowania tego Sądu kadra sędziowska i administracyjna była

niewystarczająca i niedoświadczona. W Wydziale Karnym od początku też

istniały zaległości. W tej sytuacji sędzia Sadu Rejonowego, aby rozpoznać

dawne sprawy i nie spowodować zaległości w bieżącym wpływie, wyznaczała

po kilka, niejednokrotnie 5 wokand tygodniowo, codziennie pozostawała w

sądzie po godzinach pracy i to do późnych godzin wieczornych, bądź nawet

nocnych. Jednocześnie powstawały zaległości związane z wykonywaniem

orzeczeń, co obwiniona sygnalizowała Prezesowi Sądu Rejonowego. Prezes

Sądu Rejonowego zwracał się z kolei w powyższych sprawach do Prezesa

Sądu Okręgowego, a także do Prezesa Sądu Apelacyjnego, ale bez

widocznych rezultatów.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny trafnie podkreślił, że wspomniane

okoliczności związane z funkcjonowaniem Sądu Rejonowego w A. nie mogą

w pełni usprawiedliwiać obwinionej, która objęła funkcję Przewodniczącej

Wydziału Karnego mimo braku doświadczenia w tym zakresie, związanego

m. in. z wykonywaniem oraz nadzorowaniem wykonywania orzeczeń.

Obwinioną obciąża zarówno niezachowanie wymaganych proporcji

pomiędzy pracą orzeczniczą a wykonawczą, w wyniku czego doszło do

wielomiesięcznych bezczynności w wykonawstwie, jak też podejmowanie

zbędnych czynności przedłużających postępowanie wykonawcze i

niepotrzebnie

absorbujących

pracowników

sekretariatu,

a

także

prowadzących do narastania kosztów sądowych.

Słusznie jednak Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, uznając

obwinioną za winną popełnienia zarzucanego jej przewinienia

dyscyplinarnego, odstąpił od wymierzenia kary. Zasadnie zwrócił przy tym

uwagę na to, że zaległości w wykonywaniu orzeczeń obecnie zostały już

wyprowadzone, nie powstały zatem skutki nieodwracalne. Twierdząc zaś, że

z powodu owych zaległości ucierpiał autorytet wymiaru sprawiedliwości,

trzeba uwzględnić okoliczność, iż nastąpiło to nie tylko w wyniku działań

bądź zaniechań obwinionej, ale także innych osób, wobec których żadne

konsekwencje nie zostały wyciągnięte.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w pełni prawidłowo zwrócił

ponadto uwagę na wyjątkową pracowitość obwinionej, której ocena pracy

dokonywana w okresie od 2002 r. do 2004 r. przez wizytatora do spraw

karnych była jedną z najlepszych w okręgu (...). Podkreślił także dobrowolną

rezygnację złożoną przez sędziego Sądu Rejonowego z zajmowanej funkcji,

co ma szczególne znaczenie choćby w kontekście sformułowania art. 109 §

1 pkt 3 u.s.p. Istotna z punktu widzenia odstąpienia od wymierzenia kary

dyscyplinarnej jest wreszcie okoliczność, że już sam fakt prowadzenia

postępowania dyscyplinarnego stanowi dla tego sędziego Sadu Rejonowego

znaczną i w zupełności wystarczającą dotkliwość.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w

sentencji.