Judicial immunity ceases upon resignation; criminal proceedings against former judge are allowed.

UCHWAŁA Z DNIA 18 STYCZNIA 2006 R.

SNO 64/05

Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r.

stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się

urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już

immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do

wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie.

Przewodniczący: sędzia SN Feliks Tarnowski (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Hubert Wrzeszcz.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na posiedzeniu z

udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz

protokolanta w sprawie byłego sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 18

stycznia 2006 r. w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Apelacyjnego  Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt (...) w przedmiocie

zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

u c h w a l i ł : u c h y l i ć w c a ł o ś c i zaskarżoną u c h w a ł ę i umorzyć

postępowanie wobec byłego sędziego Sądu Rejonowego w zakresie wniosku

Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do

odpowiedzialności karnej.

Uzasadnienie

Jednym z głównych elementów kształtujących status sędziego jest immunitet

sędziowski unormowany w art. 181 Konstytucji RP oraz w art. 80 Prawa o u.s.p. z

2001 r. Na immunitet przewidziany w tych przepisach składają się dwa zakazy

chroniące nietykalność sędziego, to jest zakaz zatrzymywania oraz zakaz pociągnięcia

do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej bez zezwolenia właściwego sądu

dyscyplinarnego. Jest to więc immunitet formalny, który oznacza li tylko

niedopuszczalność procesu bez zgody sądu dyscyplinarnego, natomiast nie dotyczy

sfery materialnoprawnej, czyli kwestii odpowiedzialności karnej osoby korzystającej z

immunitetu. W konsekwencji czyn nim objęty nie przestaje być czynem karalnym, a

jedynie powoduje, że ów czyn nie może stać się przedmiotem postępowania karnego

bez uprzedniego uchylenia immunitetu.

W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem do Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o podjęcie uchwały zezwalającej na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w związku z

popełnieniem czynu określonego w art. 178a § 1 k.k.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu wniosku, uchwałą z dnia

24 października 2005 r., sygn. akt (...), zezwolił na ściganie i pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w sprawie Ds. 688/05/S/N

Prokuratury Rejonowej o czyn z art. 178a § 1 k.k., a także zawiesił go w czynnościach

służbowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i obniżył o

25 % wysokość wynagrodzenia sędziego na czas trwania zawieszenia.

Powyższą uchwałę zaskarżył sędzia Sądu Rejonowego, podnosząc zarzuty

obrazy przepisów prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W konkluzji zaś wniósł o zmianę zaskarżonej

uchwały i oddalenie wniosku.

W tym samym czasie sędzia zrzekł się jednak urzędu i z dniem 20 listopada 2005

r. uległ rozwiązaniu jego stosunek służbowy na stanowisku sędziego Sądu

Rejonowego.

Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o u.s.p. z 2001 r. stosunek służbowy sędziego

rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania

stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest

formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego

przeciwko takiej osobie.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że w

zaistniałej sytuacji postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej stało się bezprzedmiotowe i dlatego, na podstawie art. 80 § 1 a contrario Prawa

o u.s.p. z 2001 r. w związku z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i z art. 128 Prawa o u.s.p. z 2001

r., orzekł jak w części dyspozytywnej uchwały.

Dalsze postępowanie karne w tej sprawie toczyć się będzie na ogólnych

zasadach.