Supreme Court dismisses suspension of disciplinary proceedings against a judge due to non-existent criminal trial.

POSTANOWIENIE Z DNIA 5 PAŹDZIERNIKA 2010 R.

SNO 44/10

Przewodniczący: sędzia SN Przemysław Kalinowski.

Sędziowie SN: Iwona Koper, Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku po rozpoznaniu w dniu 5

października 2010 r. zażalenia wniesionego przez Zastępcę Rzecznika

Dyscyplinarnego w Apelacji (...) na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt ASD (...)

postanowił:

uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę

Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do

merytorycznego rozpoznania.

Uzasadnienie

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Apelacji (...) złożył do Sądu

Dyscyplinarnego wniosek z dnia 1 kwietnia 2010 r. o rozpoznanie sprawy

dyscyplinarnej sędziego Sądu Okręgowego, któremu zarzucił uchybienie godności

urzędu sędziowskiego, polegające na tym, że:

1. w dniu 16 listopada 2009 r., w godzinach wieczornych, w K., woj. (...),

prowadził w stanie nietrzeźwości (3,40 promille) samochód osobowy marki

„Rover”, nr rejestracyjny (...),

2. w miejscu i czasie, jak w pkt. 1, naruszył nietykalność cielesną

funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w K. mł. asp. Jacka I., podczas

pełnienia przez niego obowiązków służbowych, poprzez dwukrotne uderzenie

go dłonią w tył głowy,

3. w miejscu i czasie, jak w pkt. 1, zachował się arogancko wobec

funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w K. – sierż. Kamila K. i mł.

asp. Jacka I., podczas pełnienia przez nich obowiązków służbowych, poprzez

wyzywanie ich wulgarnymi i obraźliwymi słowami,

tj. popełnienie przewinień dyscyplinarnych przewidzianych w art. 107 § 1

u.s.p.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

zawiesił postępowanie w sprawie wymienionego sędziego, przeniesionego w stan

spoczynku z dniem 31 marca 2010 r., do czasu zakończenia postępowania karnego

prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K., sygn. akt 1Ds 1384/Sw.

Sąd Dyscyplinarny uznał, że zarzucone sędziemu w postępowaniu

dyscyplinarnym czyny są tożsame podmiotowo i przedmiotowo z czynami objętymi

postępowaniem karnym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową. W tej sytuacji ze

względu na ekonomikę procesową i art. 108 § 4 u.s.p. należało – zdaniem Sądu

Dyscyplinarnego – zawiesić postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego

zakończenia toczącego się aktualnie przeciwko sędziemu postępowania karnego (art.

22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.).

W zażaleniu na to postanowienie Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego zarzucił

obrazę art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., polegającą na niesłusznym uznaniu, że

prowadzone przez Prokuraturę Rejonową postępowanie karne stanowi długotrwałą

przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie toczącego się równocześnie postępowania

dyscyplinarnego, oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że

postępowanie karne w sprawie 1Ds 1384/Sw toczy się, mimo że uległo ono

zawieszeniu postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. W konkluzji zażalenia wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi

Dyscyplinarnemu w celu kontynuowania postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na zażalenie sędzia w stanie spoczynku wniósł o utrzymanie w

mocy zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zawieszając zaskarżonym postanowieniem postępowanie dyscyplinarne, Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny nawiązał, o czym świadczy treść uzasadnienia tego

postanowienia, do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28

września 2006 r., I KZP 8/06 (OSNKW 2006, nr 10, poz. 87). Zgodnie z tą uchwałą

postępowanie dyscyplinarne unormowane w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.; dalej – „u.s.p.”) toczy

się niezależnie od postępowania karnego, także w wypadku jednoczesności i

podmiotowo-przedmiowej tożsamości tych postępowań. W takiej sytuacji

postępowanie dyscyplinarne należy jednak zawiesić do czasu zakończenia

postępowania karnego, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub

konieczność zastosowania instytucji określonej w art. 108 § 4 u.s.p. (art. 22 § 1 k.p.k.

stosowany odpowiednio), chyba że wystarczające jest zarządzenie przerwy lub

odroczenie rozprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie ma, wbrew odmiennemu stanowisku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, podstaw do zawieszenia postępowania. Nie

zachodzi w niej bowiem wypadek jednoczesności i podmiotowo-przedmiotowej

tożsamości postępowania dyscyplinarnego i postępowania karnego, prowadzonego

pod sygn. 1 Ds. 1384/09/Sw.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny na skutek błędu w ustaleniach faktycznych

– co trafnie zarzucił skarżący – przyjął, że przeciwko obwinionemu toczy się

postępowanie karne pod wymienioną sygnaturą. Tymczasem postępowanie w tej

sprawie, co wynika z wydanego w niej postanowienia z dnia 21 czerwca 2010 r.,

zostało zawieszone na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. Nie zachodzi zatem sytuacja, w

której przeciwko obwinionemu toczy się jednocześnie postępowanie dyscyplinarne i

karne.

Z zebranego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że zawieszone

postępowanie karne toczyło się w sprawie. Obwinionego chroni immunitet

sędziowski, uniemożliwiający pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej (art. 80 §

1 u.s.p.). Nie została bowiem jeszcze wydana – na skutek wniosku Prokuratora

Rejonowego z dnia 4 grudnia 2009 r. – uchwała zezwalająca na pociągnięcie sędziego

do odpowiedzialności karnej. Brak tej uchwały oznacza, że postępowanie karne jest

niedopuszczalne z powodu niezaistnienia przesłanki procesowej warunkującej jego

dopuszczalność (art. 17 pkt 10 k.p.k.). Nie jest zatem możliwe wszczęcie

postępowania karnego przeciwko osobie i przedstawienie sędziemu zarzutów w

postępowaniu karnym (art. 313 § 1 k.p.k.). W konsekwencji nie zachodzi sytuacja

podmiotowo-przedmiotowej

tożsamości

postępowania

dyscyplinarnego

i

postępowania karnego.

Ze względu już na niewątpliwy brak jednoczesności oraz podmiotowoprzedmiotowej tożsamości postępowania dyscyplinarnego i karnego nie było podstaw

– co trafnie zarzucił skarżący – do zawieszenia postępowania dyscyplinarnego z

powodu przeszkody w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.

Jedynie zatem ubocznie należy zauważyć, że skarżący ma także rację zarzucając,

że powołanie się w postanowieniu zawieszającym postępowanie dyscyplinarne na

ekonomikę postępowania wymaga – czego brak w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia – wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za

zawieszeniem postępowania dyscyplinarnego z tego powodu. Nie ulega też

wątpliwości, że zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w sprawie nie uzasadnia

również art. 108 § 4 u.s.p. W orzecznictwie zostało bowiem wyjaśnione, że ustalenie,

iż przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa musi być oparte na

prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo, którego znamiona są zawarte w

zarzucanym przewinieniu albo na prawomocnym wyroku warunkowo umarzającym

postępowanie (por. przytoczona uchwała Sądu Najwyższego I KZP 8/06 oraz uchwała

Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 kwietnia 2008 r., SNO 20/08,

OSNSD 2008, poz. 7 oraz wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia

10 czerwca 2008 r., SNO 40/08, OSNSD 2008, poz. 59).

Oceny zasadności zaskarżonego postanowienia nie zmienia podniesiona w

odpowiedzi na zażalenie okoliczność, że podstawę zawieszenia może stanowić także

ciężka choroba obwinionego, uniemożliwiająca mu branie udziału w postępowaniu,

albowiem taka przeszkoda – co wynika wyraźnie z uzasadnienia zaskarżonego

postanowienia – nie stanowiła podstawy zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak w

sentencji postanowienia.