Supreme Court dismisses appeal against disciplinary court's refusal to permit criminal prosecution of a judge for alleged defamation.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appeal against the Disciplinary Court's decision to deny permission for criminal prosecution of a judge. The appellant argued that the judge's statements regarding his ability to pay court costs were defamatory and humiliating. The court held that the judge's remarks did not meet the legal thresholds for defamation or insult under the relevant criminal code provisions.
Legislator headnote
AI generatedArt. 212 § 1 k.k.; Art. 216 § 1 k.k.: Statements made by a judge regarding a party's financial capacity to pay court costs do not constitute defamation or insult if they lack sufficient grounds to damage the party's reputation or dignity in the public opinion.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt SNO 32/17 UCHWAŁA Dnia 12 października 2017 r.Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Marian BulińskiSSN Małgorzata Wrębiakowska-MarzecProtokolant Katarzyna Wojnicka w sprawie P. P. sędziego Sądu Rejonowego w [...]po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 października 2017 r.,zażaleń, wniesionych przez wnioskodawcę i jego pełnomocnika na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...]z dnia 25 maja 2017 r., w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. uchwalił: 1.utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę;
2. koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w [...] uchwałą z dnia 25 maja 2017 r. po rozpoznaniu wniosku R. M. działającego przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w [...] P.P., na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (DZ. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm. – dalej u.s.p.) odmówił zezwolenia na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w [...] P. P. (…). W uzasadnieniu uchwały między innymi podniesiono, że w toku postępowania w Sądzie Rejonowym w [...] rozpoznaniu podlegała skarga dłużnika R.
M. na czynności komornika (sygn. akt I Co ../14). W toku postępowania złożył on wnioski o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy w [...] w osobie sędziego P. P. postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. oddalił oba wnioski. Sąd Rejonowy w [...] ustalił, że wnioskodawca obecnie nie ponosi kosztów utrzymania, albowiem przebywa w zakładzie karnym, jednakże dysponuje środkami finansowymi w postaci wierzytelności, nadto posiada również znaczne środki pieniężne bowiem w sprawie o sygn.
VI K ../14 Sądu Okręgowego w [...] wnioskował o zastosowanie poręczenia majątkowego w kwocie 50.000 zł. Sąd Rejonowy w [...] zauważył też, że uprzednio R. M. prowadził działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu profesjonalnych usług prawnych z której uzyskiwał dochód w wysokości 50.000 zł miesięcznie. „Nie powinien również napotykać on przeszkody” w uiszczaniu opłat sądowych, gdyż podczas widzeń z żoną lub obrońcą może realizować zlecenia przelania niewysokich stosunkowo opłat sądowych. Zażalenie na to postanowienie złożył R.
M., a które to postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 20 października 2016 r.oddalono. W uzasadnieniu uchwały Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w [...] podniósł też, że pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej zachodzi tylko wówczas, jeżeli pojawiły się dostatecznie uzasadnione podejrzenia popełnienia przez niego przestępstwa. Oceniając całokształt okoliczności występujących w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w [...] zaakcentował, że w wywodach poczynionych w cytowanym wyżej postanowieniu nie sposób dostrzec sformułowań pomawiających lub też znieważających wnioskodawcę (k. 5 i 6 uzasadnienia).
W tej sytuacji skoro nie zachodziło „żadne prawdopodobieństwo” popełnienia przez sędziego przestępstwa, o którym mowa w art. 212 § 1 k.k. lub art. 216 § 1 k.k. nie było podstaw do uwzględnienia wniosku R. M.Zażalenie na tą uchwałę wnieśli wnioskodawca oraz jego pełnomocnik. Wnioskodawca w ogólnej formie sformułował zarzut obrazy art. 212 § 1 k.k., natomiast pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 80 § 2c u.s.p. w zw. z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k., poprzez uznanie, że zachowanie sędziego P. P. polegające na użyciu w postanowieniu tegoż sądu z dnia 27 lipca 2016 r. określonych sformułowań wobec R.
M. nie zniesławiło go i nie znieważyło go. Na tej podstawie obaj żalący wnieśli o zmianę zaskarżonej uchwały przez wydanie zezwolenia na pociągnięcie sędziego P. P. do odpowiedzialności karnej. W uzasadnieniu zażalenia w szczególności pełnomocnika wnioskodawcy podniesiono, że wywody poczynione w tymże postanowieniu odnoszące się do realnej możliwości uiszczenia opłaty sądowej przez wnioskodawcę de facto są zniesławiające i poniżające go. Pełnomocnik wnioskodawcy podniósł też, że pod pozorem wykonywania czynności służbowych sędzia P. P. „chciała dokonać swoistej zemsty na wnioskodawcy z uwagi na fakt, że składał on liczne wnioski procesowe podlegające przez nią rozpoznaniu”.Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozważył, co następuje.Oba zażalenia są bezzasadne.
Uchwała podjęta przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w [...] jest ze wszech miar trafna. Zgodnie z treścią art. 212 § 1 k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Z kolei przedmiotem ochrony tego przepisu jest cześć i godność osoby pomawianej o postępowanie lub właściwości, które są sprzeczne z prawem i zasadami etyki.
Natomiast przestępstwo zniewagi o którym mowa w art. 216 § 1 k.k. przejawia się w ubliżaniu komuś słowem lub czynem i stanowi ciężką obrazę skierowaną przeciwko godności osobistej człowieka. W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego konfrontacja ratio legis przepisu art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. zarówno z argumentacją podniesioną w zażaleniu wnioskodawcy i jego pełnomocnika oraz z wywodami poczynionymi w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20 lipca 2016 r., przez sędzię P. P. pozwala na jednoznaczną ocenę, że podjęta uchwała przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w [...] jest prawidłowa i brak jest jakichkolwiek podstaw natury faktycznej i prawnej do jej zmiany, o co wnosili obaj żalący.
Z tego też względu należało zaskarżoną uchwałę utrzymać w mocy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 133 u.s.p. kc