Supreme Court quashes disciplinary penalty for judge omitting minor rental income from asset declaration.

WYROK Z DNIA 22 CZERWCA 2007 R.

SNO 31/07

Przewodniczący: sędzia SN Rafał Malarski.

Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Ewa Strużyna (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta w sprawie

sędziego Sądu Okręgowego obwinionego o przewinienie służbowe przewidziane w

art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, po rozpoznaniu w Izbie

Karnej na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. odwołania obwinionego od wyroku

Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt (...)

1. z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w ten sposób, że u n i e w i n n i ł

s ę d z i e g o Sądu Okręgowego w od popełnienia zarzucanego mu

przewinienia służbowego,

2. kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2007 r.,

sygn. akt (...), uznał sędziego Sądu Okręgowego za winnego popełnienia przewinienia

służbowego polegającego na tym, że w oświadczeniu majątkowym złożonym w 2005

r. nie zawarł informacji o dochodach uzyskanych w 2004 r. z tytułu wynajmowania

lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy Mickiewicza 18/3 w A.

i na podstawie art. 107 § 1 oraz art. 109 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych orzekł wobec niego karę upomnienia.

Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył obwiniony sędzia. Zaskarżając

wyrok w całości, zarzucił:

I. obrazę licznych przepisów prawa procesowego, wyrażającą się w

naruszeniu

1)

podstawowych reguł postępowania, a w szczególności zasady

swobodnej oceny dowodów, prawdy obiektywnej i działania przez

sąd z urzędu w celu dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych, a

także zasady domniemania niewinności i rozstrzygania wątpliwości

na korzyść obwinionego oraz prawa do obrony,

2)

art. 111 § 2 u.s.p. przez powierzenie czynności protokolantów

osobom nie będącym sędziami,

rażące naruszenie prawa materialnego, a zwłaszcza przepisów Konstytucji

RP, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, ustawy o podatku

dochodowym, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz ustawy – Prawo o

ustroju sądów powszechnych

i wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie go od bezzasadnego zarzutu

popełnienia „oczywistego i rażącego” przewinienia służbowego.

W odwołaniu zawarł ponadto wnioski o wyłączenie Zastępcy Rzecznika

Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego „z przyczyn podanych w piśmie z dnia 13

stycznia 2007 r.”, a także przeprowadzenie licznych dowodów na okoliczność

wiarygodności świadków oskarżenia.

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego, uczestniczący w rozprawie dyscyplinarnej

odwoławczej, wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

II. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Analiza okoliczności sprawy uzasadnia ograniczenie rozpoznania wniesionego

środka odwoławczego i merytoryczne jej rozstrzygnięcie w postępowaniu

odwoławczym w trybie przewidzianym w art. 436 k.p.k. Bezprzedmiotowe byłoby

bowiem rozważanie zasadności zawartych w odwołaniu zarzutów w sytuacji, gdy

zaskarżony wyrok podlega uchyleniu z powodu błędu w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego zasadniczy wpływ na uznanie, że

obwiniony sędzia dopuścił się przewinienia służbowego określonego w art. 107 § 1

ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Brak podstaw do zaakceptowania

ustalenia Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, że obwiniony sędzia miał

obowiązek umieszczenia w oświadczeniu majątkowym złożonym w 2005 r. informacji

o uzyskaniu w 2004 r. dochodu w kwocie 1 700 zł z tytułu wynajmu mieszkania. Ani

analiza treści przepisu art. 87 u.s.p., ani treści formularza „oświadczenie o stanie

majątkowym” określonego w art. 88 u.s.p., nie prowadzi do takiego wniosku. Z treści

art. 87 § 1 u.s.p., w którym wskazano, jakie informacje w złożonym oświadczeniu ma

obowiązek podać każdy sędzia, wynika, że chodzi o informacje określające jego „stan

majątkowy”. Przepis ten zobowiązuje w szczególności do wskazania wszelkich

składników „majątku”, zarówno odrębnego jak i objętego małżeńską wspólnością,

podania wysokości posiadanych zasobów pieniężnych, a także informacji o udziałach i

akcjach w spółkach prawa handlowego oraz nabytym od Skarbu Państwa albo innej

państwowej lub samorządowej osoby prawnej mieniu, które podlegało zbyciu w

drodze przetargu. Przepis ten zobowiązuje ponadto do podania wszelkich informacji o

osiąganiu przez sędziego dodatkowych dochodów. Nie ulega jednak wątpliwości, że

chodzi o takie dodatkowe dochody, które w istotny sposób wpływają na sytuację

majątkową sędziego, a więc mają znaczenie dla oceny jego „stanu majątkowego” (por.

treść rubryki VII oświadczenia „inne dodatkowe dane o stanie majątkowym”).

Informacja o uzyskaniu przez sędziego, w ciągu roku, dodatkowego dochodu w

kwocie 1 700 zł (zakładając, że dochód w takiej wysokości z tytułu wynajmu

mieszkania obwiniony sędzia rzeczywiście uzyskał), a więc w kwocie stanowiącej

zaledwie ułamek miesięcznego wynagrodzenia, nie może być uznana za informację

istotną dla oceny „stanu majątkowego” sędziego. W tym miejscu celowe jest

odnotowanie, że wobec rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym w trybie

określonym w art. 436 k.p.k. i jedynie w zakresie uchybienia podlegającego

uwzględnieniu z urzędu, celowe było odstąpienie od merytorycznej kontroli ustalenia

dokonanego przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny o uzyskaniu przez

obwinionego sędziego dodatkowego dochodu w wymienionej wysokości. Konieczne

jest także podkreślenie, że Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny nie podziela ocen

prawnych prezentowanych przez obwinionego sędziego w toku postępowania

dyscyplinarnego, w tym także w odwołaniu (m.in. w kwestii czyją własność stanowiło

wynajęte mieszkanie), ani nie akceptuje zastosowanej przez niego formy rozwiązania

problemów wynikłych z wynajmu mieszkania zamiast posłużenia się środkami

prawnymi. Okoliczności te pozostają bowiem bez wpływu na treść wydanego w

odwoławczym postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenia.

Należy natomiast wskazać na różnicę pomiędzy zakresem informacji objętych

oświadczeniem o stanie majątkowym a zakresem informacji podlegających ujawnieniu

w zeznaniu podatkowym i podkreślić, że nie ulega żadnej wątpliwości, iż uzyskanie

jakiegokolwiek dodatkowego dochodu podlegającego opodatkowaniu wiąże się z

obowiązkiem ujawnienia tego dochodu w zeznaniu podatkowym.

W świetle przytoczonych okoliczności brak podstaw do podzielenia przekonania

Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, że obwiniony sędzia popełnił

przewinienie służbowe, a w szczególności dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy

przepisów prawa na skutek zaniechania ujawnienia w oświadczeniu majątkowym

złożonym w 2005 r. faktu uzyskaniu dodatkowego dochodu w kwocie 1 700 zł.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny

zmienił zaskarżone orzeczenie i uniewinnił sędziego Sądu Okręgowego od

zarzucanego mu przewinienia służbowego, a kosztami postępowania odwoławczego

obciążył Skarb Państwa.