Supreme Court upheld judge's dismissal from office for false declaration and failure to notify court during lustration proceedings.

WYROK Z DNIA 17 MAJA 2005 R.

SNO 22/05

Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński.

Sędziowie SN: Maria Grzelka, Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. sprawy

sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem sędziego od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2005 sygn. akt (...) 1/05

u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 marca 2005 r.

uznał sędziego Sądu Rejonowego winną popełnienia dwóch czynów

polegających na tym, że:

1. w okresie od dnia 20 listopada 1998 r. do dnia 7 grudnia 1998 r.

prawidłowo pouczona o odpowiedzialności za złożenie niezgodnego z prawdą

oświadczenia lustracyjnego, świadoma treści art. 82 § 1 i 2 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070

ze zm.), złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust.

1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach

bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób

pełniących funkcje publiczne (jedn. tekst: Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze

zm.), stwierdzenie czego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w

Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. jest – stosownie do art. 30 ust. 1 powołanej

ustawy - równoznaczne z utratą wskazanych w art. 61 § 1 pkt 2 Prawa o ustroju

sądów powszechnych (u.s.p.) kwalifikacji moralnych w postaci nieskazitelności

charakteru, niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych,

2. w okresie trwania postępowania lustracyjnego odstąpiła od wywiązania

się z obowiązku wynikającego z art. 90 u.s.p., nie powiadamiając Prezesa Sądu

Okręgowego o dotyczącym jej postępowaniu lustracyjnym przed Sądem

Apelacyjnym w Warszawie.

Uznając czyny te za przewinienie służbowe i dyscyplinarne z art.107 § 1

u.s.p. Sąd Apelacyjny powołanym wyrokiem wymierzył sędziemu Sądu

Rejonowego na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. karę dyscyplinarną złożenia

sędziego z urzędu.

Obwiniona w odwołaniu od powyższego wyroku zarzuciła obrazę

przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 i 424 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. przez:

- pominięcie dowodów z akt spraw lustracyjnych przed Sądem

Apelacyjnym – Sądem Lustracyjnym w Warszawie oraz przed Sądem

Najwyższym, który postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 r. oddalił kasację

obwinionej jako oczywiście bezzasadną, akt S.O.S „C. (...)” – 24805 i akt

„F.(...)” nr 4907, teczki nr (...) oraz akt tajnych wymienionych w uzasadnieniach

orzeczeń Sądu Apelacyjnego – Sądu Lustracyjnego w Warszawie na

okoliczność rzeczywistego charakteru kontaktów obwinionej ze służbą

bezpieczeństwa oraz faktycznego stopnia uchybienia przez obwinioną godności

urzędu i utraty przez nią kwalifikacji moralnych, niezbędnych do zajmowania

funkcji publicznych;

- pominięcie dowodu z przesłuchania świadka – Prezesa Sądu Rejonowego

na okoliczność ustalenia spełnienia przez obwinioną kryteriów nieskazitelności

charakteru oraz spełnienia przez nią kwalifikacji moralnych niezbędnych do

pełnienia służby sędziowskiej, a także dowodu z przesłuchania świadka –

Prezesa Sądu Okręgowego na okoliczność niezwłocznego zawiadomienia przez

obwinioną o toczącym się postępowaniu lustracyjnym;

- nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z konfrontacji między obwinioną a

Prezesem Sądu Okręgowego na okoliczność rozmowy przeprowadzonej we

wrześniu 2001 r., podczas której obwiniona poinformowała o toczącym się

postępowaniu lustracyjnym;

- niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku wskutek nie ustosunkowania

się do treści art. 30 ustawy lustracyjnej, przewidującego zróżnicowany sposób

postępowania z osobami, wobec których Sąd Lustracyjny orzekł o złożeniu

niezgodnego z prawdą oświadczenia;

- ukształtowanie przekonania Sądu bez uwzględnienia wszystkich

dowodów i dokonanie ich oceny w sposób dowolny z przekroczeniem zasady

swobodnej oceny dowodów.

Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania,

ewentualnie o zmianę tego orzeczenia i uniewinnienie obwinionej od

zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, odnosząc się do wyjaśnień

obwinionej, według której informacje przekazane oficerowi Służby

Bezpieczeństwa były nieistotne, zasadnie podkreślił, że zgodnie z art.1 ustawy z

dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach

bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób

pełniących funkcje publiczne, dalej jako „ustawa lustracyjna”, sądem

właściwym do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń dotyczących pracy

lub służby w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lub

współpracy z tymi organami we wskazanym okresie, jest Sąd Apelacyjny – Sąd

Lustracyjny w Warszawie. Prawomocne orzeczenie tego Sądu jest wiążące dla

Sądu Dyscyplinarnego. Nie podlegają ocenie Sądu Dyscyplinarnego także

prawne skutki orzeczenia Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. Zgodnie z

art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej „prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające

fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia

powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia

wymagane są cechy określone w ust. 1 …”. W art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej

wymienione zostały następujące cechy: nieskazitelność charakteru,

nieposzlakowana opinia, dobra opinia obywatelska przestrzeganie zasad

moralnych. Cechy te są niezbędne do zajmowania funkcji publicznych

określonych w odpowiednich ustawach (art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej).

Okoliczność, że skutek w postaci utraty zajmowanego stanowiska „nie dotyczy

sędziów, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu” (art.

30 ust. 2 in fine ustawy lustracyjnej) nie oznacza – wbrew zarzutom

podniesionym w odwołaniu – że Sąd Dyscyplinarny może dokonywać

odmiennej oceny oraz ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną i prawną

wyroku Sądu Lustracyjnego. Uregulowanie przyjęte w art. 30 ust. 2 in fine

ustawy lustracyjnej jest konsekwencją konstytucyjnej gwarancji niezawisłości

sędziowskiej wyrażonej w art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym

przepisem sędziowie są nieusuwalni, a złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie

w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew

jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach

określonych w ustawie. Orzeczenie Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r.

wydane w stosunku do sędziego Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z utratą

przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru, co zarazem oznacza utratę

kwalifikacji wymaganych od osoby pełniącej służbę sędziowską (art. 61 § 1 pkt

2 u.s.p.). Jedyną karą dyscyplinarną jaką powinien orzec w stosunku do

obwinionej Sąd Dyscyplinarny była orzeczona przez ten Sąd kara złożenia

sędziego z urzędu. Z tych względów zarzuty powołane w odwołaniu, a mające

związek z pierwszym czynem nie zasługiwały na uwzględnienie.

Bezzasadne są także zarzuty związane z drugim czynem. Twierdzenie

obwinionej, że powiadomiła Prezesa Sądu Okręgowego o toczącym się

postępowaniu lustracyjnym zostało zakwestionowane przez tegoż Prezesa.

Skoro więc obwiniona nie zachowała trybu i formy powiadomienia, o których

mowa w art. 89 § 1 i art. 90 u.s.p., to Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że

obwiniona jest winna popełnienia także drugiego z zarzucanych jej czynów.

Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji.