Supreme Court corrects disciplinary suspension of judge by changing legal basis to Art. 130 § 3 u.s.p. and setting duration.

UCHWAŁA Z DNIA 20 MARCA 2008 R.

SNO 21/08

Przewodniczący: sędzia SN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Krzysztof Cesarz, Krzysztof Strzelczyk.

S ą d N a j w y ż s z y  S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie sędziego Sądu Okręgowego na posiedzeniu w dniu 20 marca 2008 r. po

rozpoznaniu zażalenia sędziego Sądu Okręgowego na uchwałę Sądu Apelacyjnego –

Sądu Dyscyplinarnego z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt (...), o zawieszeniu w

czynnościach służbowych

uchwalił:

1. z m i e n i ć zaskarżoną u c h w a ł ę w ten sposób, że:

a) za podstawę prawną zawieszenia w czynnościach służbowych

sędziego Sądu Okręgowego przyjąć przepis art. 130 § 3 ustawy z

dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.

U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.),

b) określić czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych do

dnia 30 kwietnia 2008 r.,

2. w pozostałej części zaskarżoną uchwałę utrzymać w mocy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn.

akt (...), wydaną – jak wskazano – w trybie art. 130 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.

– Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), na skutek

zawiadomienia złożonego przez Prezesa Sądu Okręgowego o zarządzeniu

natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego Sądu Okręgowego,

orzekł o zawieszeniu tego sędziego w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu

uchwały wskazano, że „z dotychczasowych ustaleń” wynika, że sędzia doprowadził do

kolizji drogowej nie respektując przepisów o ruchu drogowym, a nadto prowadził

samochód w stanie nietrzeźwości – ten ostatni fakt został potwierdzony użyciem

urządzenia kontrolno – pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w

wydychanym powietrzu. W ocenie Sądu Dyscyplinarnego przedstawiona sytuacja

powoduje, że sędziemu można zarzucić popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. i

wykroczenia z art. 86 § 2 k.k., co uzasadnia przekonanie, że istotne interesy służbowe

wymagają odsunięcia tego sędziego, do czasu wyjaśnienia sprawy, od wykonywania

zadań w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości.

W zażaleniu na opisaną uchwałę sędzia Sądu Okręgowego zarzucił:

a) na podstawie art. 128 u.s.p. w zw. z art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który nie tylko mógł, ale miał

ewidentny wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu i polegał na:

 niezasadnym uznaniu, że w dniu 24 grudnia 2007 r. prowadził on

samochód w stanie nietrzeźwości, podczas gdy prawidłowa ocena

materiału dowodowego, którym dysponował Sąd pierwszej instancji,

prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż podczas prowadzenia pojazdu

w takim stanie się nie znajdował, a ewentualny „stan po użyciu

alkoholu” w rozumieniu art. 87 § 1 k.w. jest nieprawdopodobny,

 przedwczesnym i bezkrytycznym zaakceptowaniu relacji innych osób (w

tym także uczestnika kolizji i osoby mu towarzyszącej), co do przebiegu

i przyczyny kolizji, a w konsekwencji uznaniu, że to sędzia doprowadził

do kolizji drogowej nie respektując przepisu o ruchu drogowym, podczas

gdy na tym etapie postępowania, bez przesłuchania sędziego, wyciąganie

tak kategorycznych wniosków jest nieuprawnione i wręcz dowolne,

b) na podstawie art. 128 u.s.p. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów

postępowania – art. 94 § 1 pkt. 4 i 5 k.p.k. – mogącą mieć wpływ na treść

orzeczenia, a polegającą na rażącej rozbieżności między powołaną przez Sąd

podstawą prawną zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych, a treścią

uzasadnienia uchwały, co w istocie uniemożliwia ustalenie, jakie przesłanki

prawne określone w Dziale II Rozdziału 3 u.s.p. legły u podstaw

rozstrzygnięcia.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę

zaskarżonej uchwały poprzez przywrócenie mu prawa do wykonywania czynności

służbowych sędziego Sądu Okręgowego, bądź o uchylenie uchwały i przekazanie

sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie jedynie części kwestionującej podstawę

prawną powzięcia zaskarżonej uchwały.

Podnosząc zarzut rażącej obrazy stosowanych odpowiednio przepisów art. 94 § 1

pkt 4 i 5 k.p.k. skarżący wskazał w uzasadnieniu zażalenia, że istota uchybienia

sprowadza się do sprzeczności pomiędzy podstawą prawną zaskarżonej uchwały a jej

uzasadnieniem, co w konsekwencji powoduje, że nie sposób stwierdzić jakie

przesłanki legły u podstaw decyzji o zawieszeniu sędziego w czynnościach

służbowych. O ile zgodzić się można ze stwierdzeniem, że podana w treści uchwały

podstawa prawna rozstrzygnięcia jest błędna, o tyle dalszy wywód skarżącego,

zmierzający do wykazania wpływu tego uchybienia na treść uchwały, jest całkowicie

błędny. Przepis art. 130 § 2 u.s.p., w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 sierpnia

2007 r., przewiduje kompetencję Ministra Sprawiedliwości do zarządzenia przerwy w

czynnościach służbowych sędziego będącego prezesem sądu. Zważywszy na datę

podjęcia zaskarżonej uchwały, przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawnej

decyzji o zawieszeniu skarżącego w czynnościach sądowych. Podstawę taką stanowi

regulacja zawarta w art. 130 § 3 u.s.p., z której wynika, że prezes sądu zawiadamia sąd

dyscyplinarny o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych

sędziego, a sąd ten wydaje uchwałę o zawieszeniu sędziego w czynnościach

służbowych albo uchyla zarządzenie o przerwie w wykonywaniu tych czynności.

Przed zmianą ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, która nastąpiła w

wyniku nowelizacji zawartej w ustawie z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy –

Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 136,

poz. 959), omawiana regulacja zawarta była w art. 130 § 2 u.s.p. Oznacza to, że

przywołanie wskazanego przepisu jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia nastąpiło w

wyniku pomyłki. Dowodzi tego cały przebieg postępowania, które zainicjowane

zostało zarządzeniem Prezesa Sądu Okręgowego o zarządzeniu natychmiastowej

przerwy w czynnościach służbowych do czasu wydania uchwały przez sąd

dyscyplinarny [k. – 4 akt Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego (...)]. W

zaistniałej sytuacji nie sposób zasadnie twierdzić, że podanie błędnej podstawy

prawnej rozstrzygnięcia mogło mieć wpływ na treść podjętej uchwały, zwłaszcza że

jej uzasadnienie nawiązuje do przesłanek zawieszenia sędziego w czynnościach

służbowych zawartych w art. 130 § 3 u.s.p.

Sformułowany w zażaleniu zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, w istocie

rzeczy, uznać należy za niezasadny. W uzasadnieniu uchwały trafnie wskazano, że

zebrane w sprawie dowody stanowią wystarczającą podstawę faktyczną do uznania, że

istotne interesy służby wymagają czasowego odsunięcia sędziego Sądu Okręgowego

od wykonywania obowiązków służbowych. Wiąże się to w szczególności z faktem, że

jak wynika z protokołów użycia urządzenia kontrolno – pomiarowego do ilościowego

oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, sędzia może być sprawcą

przestępstwa umyślnego polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w

stanie nietrzeźwości. Powyższej konstatacji nie może zmienić bardzo obszerna

argumentacja zawarta w uzasadnieniu zażalenia, zmierzająca do wykazania, że sędzia

w chwili zdarzenia nie był nawet w stanie po spożyciu alkoholu. W postępowaniu o

zawieszenie w czynnościach służbowych nie jest rzeczą sądu dyscyplinarnego

ostateczna ocena dowodów obciążających sędziego, lecz jedynie ustalenie ich istnienia

i stwierdzenie pewnego prawdopodobieństwa ich wiarygodności. Trudno w tym

układzie mówić o błędzie w ustaleniach faktycznych, bowiem istnienia protokołów

badania trzeźwości oraz zawartych w nich wyników, a także sprawności urządzeń

pomiarowych skarżący nie kwestionuje, a jak już wspomniano, wyniki badania

trzeźwości wskazują na prawdopodobieństwo popełnienia występku umyślnego.

Oznacza to, że weryfikacja tych wyników i wynikających z nich wniosków, w

kontekście wywodów zawartych w zażaleniu, nastąpić może w ewentualnych dalszych

postępowaniach – karnym i dyscyplinarnym.

Nieco inaczej rzecz się ma z twierdzeniem zawartym w uchwale, że sędziemu

można także zarzucić popełnienie wykroczenia z art. 86 § 2 k.w. Stanowisko to uchyla

się spod kontroli odwoławczej, bowiem na jego wsparcie Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny w uzasadnieniu uchwały nie przywołał żadnego dowodu. Nie ma to

jednak znaczenia dla istoty rozstrzygnięcia, gdyż prawdopodobieństwo popełnienia

przez sędziego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. dostatecznie uzasadnia zawieszenie

sędziego w czynnościach służbowych, co chroni istotny interes służby i powagę sądu.

Ponieważ w uchwale o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych należy

wskazać termin, do którego może trwać to zawieszenie (por. uchwała Sądu

Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 8 maja 2002 r., SNO 10/02), należało

zmienić zaskarżoną uchwałę przez wskazanie, że wystarczający jest okres zawieszenia

do dnia 30 kwietnia 2008 r.

Kierując się powyższym orzeczono, jak w uchwale.